Beschrijving / geschiedenis

De stenen bergkorenmolen , gelegen aan de Heirbaan 24 te Denderwindeke, ligt mooi ingeplant in een licht glooiend landschap.

De molen werd in 1790 gebouwd als een gewone korenmolen waarbij men het wiekenkruis van op de vlakke grond bediende. De molenkap bevond zich toen ter hoogte van de huidige "muizentandfries".

De molennaam "Molen ter Zeven Wegen" vinden we terug in de Atlas der Buurtwegen (ca. 1845) en op oude kadasterkaarten. Het alternatief "ter Zeven Weeën" berust op een vergissing. De devotie voor O.L.V. van Zeven Weeën is in Denderwindeke recenter dan de bouw van de molen en hij kan er dus niet zijn naam aan danken (mededeling van heemkundige Georges Vande Winkel).

Na een brand in 1863 besloot de molenaar de molen te verhogen. De kegelvormige molenromp zo maar opmetsen kon niet vermits de top dan te smal zou geweest zijn voor de kap. Dus maakte men de diameter groter door bij het leggen van de eerste rij bakstenen om de andere steen er één te laten uitspringen: " de uitkragende muizentandfries ". Door het optrekken van de molenromp kon men de kap echter niet meer bedienen vanop de begane grond en diende men een molenberg op te werpen. Zo kreeg de molen zijn huidige uitzicht : een ronde stenen bergkorenmolen staande op een berg voorzien van een bakstenen toegangspoort die de boeren de mogelijkheid gaf onder de molen door te rijden.

In 1872 werd een stoomgemaal in gebruik genomen, maar die is al lang verdwenen. Sinds ca. 1955 maalt de molen niet meer met windkracht. De laatste beroepsmolenaars waren Leon en zijn zoon José De Leeuw. Vanaf de jaren 1970 geraakte de molen sterk in verval. De romp vertoonde grote doorgaande barsten. Deze molen werd op 12 juli 1986 beschermd als monument. Uit veiligheidsoverwegingen werd het wiekenkruis in 1991 verwijderd.

De stad Ninove verwierf de molen in 1993 in erfpacht. In 2002-2005 liet ze een zeer grondige restauratie uitvoeren, waarbij de gehele molen gesloopt en herbouwd werd. Ook de knik in de romp (dat wijst op de verhoging) werd weer aangebracht. De firma Nijs nv uit Deinze stond in voor de romp, terwijl het molentechnisch werk werd uitgevoerd door Thomaes Molenbouw nv uit Beveren-Roeselare (met molenbouwer Ronny Demol uit Reninge). Op zaterdag 29 april 2006 werd de molen feestelijk ingehuldigd. De stad gaf de molen in concessie aan de vrijwillige molenaars Jozef De Vuyst en Wim De Cooman, die ook de Wildermolen van Appelterre in concessie houden. Zij worden bijgestaan door Paul Verschelden (tot 2010) en Jan De Bou, die in de plaats kwam van Wim De Cooman.

G. Van de Winkel & L. Denewet

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden

Foto John Verpaalen, Roosendaal, 1979

Bijlagen

1. Jaarlijks aantal asomwentelingen
2006:    1.800
2007:  25.764
2009: 120.432

2. Persbericht. Nele Vermoesen, "Molen maalt weer. Restauratie van 1 miljoen euro afgerond", Het Nieuwsblad, 21.04.2006.
DENDERWINDEKE - Na een grondige restauratie is de stenen molen van Denderwindeke 'Ter Zeven Wegen' eindelijk opnieuw maalklaar. Nu zondag 23 april wordt hij officieel ingehuldigd. Wie een kijkje wil gaan nemen, is er vanaf 16.30 uur welkom. Op 30 april, de Vlaamse Molendag, wordt het gerestaureerde Winniks monument opnieuw opengesteld voor het grote publiek maar liefhebbers kunnen de molen nu zondag dus al een weekje vroeger gaan bewonderen. De restauratie heeft ruim anderhalf jaar in beslag genomen. ,,De molen is meer dan 200 jaar oud en was dringend aan een grondige opknapbeurt toe'', zegt schepen van Patrimonium Freddy Van Eeckhout.
,,Hij werd tot op de grond afgebroken en daarna steen voor steen weer heropgebouwd in zijn oorspronkelijke staat. Ook de kap, de wieken en het binnenwerk werden helemaal ontmanteld, hersteld en daarna zorgvuldig terug geplaatst. Nu kunnen de wieken weer draaien.'' De restauratie kostte alles bij elkaar ongeveer 1 miljoen euro, 20% van die kosten werden door de stad betaald, voor de overige 80% sprongen de provincie en het Vlaams Gewest bij met subsidies.
Kleine voorstelling
Bij de plechtige heropening op 23 april zal toneelkring De Ware Vrienden een kleine voorstelling opvoeren. ,,Wij gaan het werk van de molenaar uitbeelden en tonen hoe alles indertijd in zijn werk ging'', zeggen De Ware Vrienden. ,,Er zal natuurlijk ook een en ander verteld worden over de geschiedenis van het Winniks monument.'' Ten slotte zal ook stadsdichter Willie Verhegghe een woordje zeggen. Hij schreef een gedicht over de molen van Denderwindeke.
Na de inhuldiging zondag zal de molen elke vierde zondagnamiddag van de maand draaien onder begeleiding van een molenaar (tussen Pasen en Allerheiligen) en voor het publiek toegankelijk zijn.
Na de bijna anderhalf jaar durende restauratie, waarbij de molen zorgvuldig afgebroken en heropgebouwd werd, kan de molen in Denderwindeke opnieuw graan malen. Ter gelegenheid van erfgoeddag kunnen kijklustigen er nu zondag 23 april een bezoekje brengen.
De meer dan 200 jaar oude stenen molen is de enige overblijvende van 5 stenen molens die ooit het landschap rond Denderwindeke sierden. Alles werd tijdens de restauratie onder handen genomen. De muren, de kap, de wieken en alle houten binnenwerk werden hersteld en opnieuw ineengepuzzeld. De restauratie die deels door de gemeente en deels door de provincie en het Vlaams gewest werd bekostigd was goed voor ongeveer 1 miljoen Euro.
De officiële inhuldiging gebeurt op erfgoeddag, 23 april, en iedereen is welkom vanaf 16u30. De opening voor het grote publiek vindt plaats tijdens de Vlaamse Molendag op 30 april. Als extraatje zal de toneelkring “De Ware Vrienden” op erfgoeddag een voorstelling brengen over het werk en leven van de molenaar. Ook stadsdichter Willie Verhegghe brengt een gedicht over de molen zelf. Bezoekers zullen de molen na de opening tussen Pasen en Allerheiligen elke 4de zondagnamiddag van de maand kunnen bezoeken.

3. Marc Lion, ,,Deze molen moet binnen twee jaar terug maalvaardig zijn''. Volledige restauratie Winnikse ,,Molen ter Zeven Wegen'' gestart", in: Het Nieuwsblad, 11.04.2002.
DENDERWINDEKE - Het heeft jaren lang geduurd, maar gisterochtend was het zover: de restauratie van de Molen ter Zeven Wegen is gestart. Peter Thomaes van de gelijknamige firma uit Roeselaere leidde de eerste fase: het weghalen van de zwaar gehavende molenkap. ,,De volledige restauratie zal twee jaar duren, maar dan staat hier terug een totaal vernieuwde en maalvaardige windmolen.''
,,Deze eerste fase is eigenlijk de gevaarlijkste van de hele restauratie'', vertelde Peter Thomaes ons, terwijl we onderin de molen schuilden voor de snijdende wind. ,,We demonteren eerst de molenkap, die in een zeer slechte staat verkeert. Om veiligheidsredenen gebruiken we daarvoor twee kranen, want als de kap door de wind of een klein onevenwicht tegen de molen zelf zou slaan, stuikt deze volledig in. Eens de kap op de grond ligt, demonteren we ze volledig en zit onze eerste werkdag erop.''
De firma nv Thomaes Molenbouw neemt het molentechnische gedeelte voor haar rekening: kap, wieken en binnenwerk. De nv P. Nijs sloopt de stenen molenkuip tot in de grond en bouwt deze steen voor steen terug op. ,,De volledige restauratie zal een tweetal jaar duren, maar dan zal je hier ook terug een vernieuwde en maalvaardige molen kunnen bewonderen.''
Molenbouwers
Peter Thomaes is niet aan zijn proefstuk toe, want net als bij de molenaars zelf worden ook bij de molenbouwers de ervaring en de stielkennis van generatie op generatie doorgegeven. ,,Ik ben de vierde generatie van molenaars en molenbouwers; de voorouders komen uit Mullem, ik woon in Ooike. Terwijl de metselwerken hier bezig zijn, restaureren wij onder meer de Vinkenmolen in Zwalm. We hebben nu al een vol orderboek voor de komende drie jaar. Blijkbaar is men aan een inhaalbeweging toe en begint men molens te restaureren, waarvan de dossiers jarenlang hebben stil gelegen.''
Hoe kan je een precieze prijs bepalen voor een dergelijke restauratie? ,,Ik heb het dossier op voorhand grondig nagekeken en wist dat deze molen er zeer slecht aan toe was. Maar door onze ervaring zien we veel als we door een molen lopen.''

3. Aanbestedingen.
bouwkundige werken.
Publicatie :   2001-03-23     N. 003248     Pagina :   2041
Stad Ninove
1. Aanbestedende overheid : stadsbestuur van Ninove , Centrumlaan 100, 9400 Ninove, tel. 054-31 32 33, fax 054-32 38 49.
Contactpersoon : Pascal De Klerck, binnenpost 284.
2. a) Gunningswijze : openbare aanbesteding.
b) Vorm van de opdracht : gemengde opdracht.
3. a) Plaats van de uitvoering : Ninove (Denderwindeke), molen" Ter-Zeven-Weeën ", Molenstraat 50.
b) Opdracht : restauratie.
Perceel 1 :
bouwkundige werken.
4. Uitvoeringstermijn : tweehonderd twintig werkdagen.
5. a) Inzage van aanbestedingsdocumenten :
De aanbestedende overheid, na telefonische afspraak.
De ontwerper, B.V.B.A. Architectenbureau P. Gevers, Kempenstraat 9, 2460 Kasterlee, iedere werkdag van 9 tot 12 uur, na telefonische afspraak.
Het Verkoopkantoor, J. de Lalaingstraat 10, 1040 Brussel, iedere werkdag van 10 tot 16 uur.
b) Prijs van het bestek : het dossier is te bekomen na contante betaling van BEF 2 000 (inclusief BTW), op het bureel van de ontwerper, B.V.B.A. Architectenbureau P. Gevers, Kempenstraat 9, 2460 Kasterlee, tel. 014-85 20 24, fax 014-85 30 60, alle werkdagen van 9 tot 12 uur, na telefonische afspraak, of door het versturen van een gekruiste cheque of storting van BEF 2 300 (inclusief BTW en verzendingskosten), op rekening 068-2070364-23 op naam van B.V.B.A. Architectenbureau P. Gevers.
6. a) Uiterste ontvangstdatum van de offertes : vrijdag 27 april 2001, te 11 uur.
b) Te versturen naar : adres aanbestedende overheid.
c) Taal : Nederlands.
7. a) Opening van de offertes : openbare zitting.
b) Datum, uur en plaats van de opening : vrijdag 27 april 2001, te 11 uur, in het stadhuis, Centrumlaan 100, 9400 Ninove, vergaderzaal, 1e verdieping.
8. Waarborg en garanties : voor deze opdracht zal een borgsom geëist worden zoals voorzien in artikel 5 van de bijlagen bij het koninklijk besluit tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van concessies voor openbare werken d.d. 26 september 1996.
9. Financierings- en betalingsvoorwaarden : de betalingen geschieden volgens de bepalingen van het voornoemd koninklijk besluit van 26 september 1996 en volgens de voorschriften van artikel 15 van het bijzonder bestek.
10. Nihil.
11. Erkenning : ondercategorie D.24, klasse 3 of hogere (op basis van de raming).
12. Termijn binnen dewelke de aannemer zijn offerte moet handhaven : honderd tachtig kalenderdagen.
13. Gunningscriterium :
Teneinde de technische bekwaamheid van de aannemer na te gaan moeten bij de offerte volgende documenten worden bijgevoegd : een lijst van gelijkaardige werken (werken aan ronde torens in baksteenmetselwerk) (minimum 2), gestaafd door getuigschriften van goede uitvoering van de werken. Deze getuigschriften vermelden het bedrag, het tijdstip en de plaats van uitvoering van de werken en geven duidelijk weer of deze uitgevoerd werden volgens de regels van de kunst, en of ze op regelmatige wijze tot een goed einde werden gebracht.
Deze getuigschriften dienen twee luiken te bevatten, waarvan één opgesteld door de opdrachtgever en één door de ontwerper.
14. Varianten : geen varianten voorzien.
15. Andere eventuele inlichtingen : niet vereist.
16. De opdracht valt niet onder de GPA-overeenkomst.
17. Verzendingsdatum van de aankondiging : 15 maart 2001.
---------------------------------------------
molenbouwkundige werken.
Publicatie :   2001-03-23     N. 003249     Pagina :   2042
Stad Ninove
1. Aanbestedende overheid : stadsbestuur van Ninove , Centrumlaan 100, 9400 Ninove, tel. 054-31 32 33, fax 054-32 38 49.
Contactpersoon : Pascal De Klerck, binnenpost 284.
2. a) Gunningswijze : openbare aanbesteding.
b) Vorm van de opdracht : gemengde opdracht.
3. a) Plaats van de uitvoering : Ninove (Denderwindeke), molen " Ter-Zeven-Weeën ", Molenstraat 50.
b) Opdracht : restauratie.
Perceel 2 :
molenbouwkundige werken.
4. Uitvoeringstermijn : tweehonderd twintig werkdagen.
5. a) Inzage van aanbestedingsdocumenten :
De aanbestedende overheid, na telefonische afspraak.
De ontwerper, B.V.B.A. Architectenbureau P. Gevers, Kempenstraat 9, 2460 Kasterlee, iedere werkdag van 9 tot 12 uur, na telefonische afspraak.
Het Verkoopkantoor, J. de Lalaingstraat 10, 1040 Brussel, iedere werkdag van 10 tot 16 uur.
b) Prijs van het bestek : het dossier is te bekomen na contante betaling van BEF 2 000 (inclusief BTW), op het bureel van de ontwerper, B.V.B.A. Architectenbureau P. Gevers, Kempenstraat 9, 2460 Kasterlee, tel. 014-85 20 24, fax 014-85 30 60, alle werkdagen van 9 tot 12 uur, na telefonische afspraak, of door het versturen van een gekruiste cheque of storting van BEF 2 300 (inclusief BTW en verzendingskosten), op rekening 068-2070364-23 op naam van B.V.B.A. Architectenbureau P. Gevers.
6. a) Uiterste ontvangstdatum van de offertes : vrijdag 27 april 2001, te 11 u. 15 m.
b) Te versturen naar : adres aanbestedende overheid.
c) Taal : Nederlands.
7. a) Opening van de offertes : openbare zitting.
b) Datum, uur en plaats van de opening : vrijdag 27 april 2001, te 11 u. 15 m., in het stadhuis, Centrumlaan 100, 9400 Ninove, vergaderzaal, 1e verdieping.
8. Waarborg en garanties : voor deze opdracht zal een borgsom geëist worden zoals voorzien in artikel 5 van de bijlagen bij het koninklijk besluit tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van concessies voor openbare werken d.d. 26 september 1996.
9. Financierings- en betalingsvoorwaarden : de betalingen geschieden volgens de bepalingen van het voornoemd koninklijk besluit van 26 september 1996 en volgens de voorschriften van artikel 15 van het bijzonder bestek.
10. Nihil.
11. Erkenning : ondercategorie D.23, klasse 2 of hogere (op basis van de raming).
12. Termijn binnen dewelke de aannemer zijn offerte moet handhaven : honderd tachtig kalenderdagen.
13. Gunningscriterium :
Teneinde de technische bekwaamheid van de aannemer na te gaan moeten bij de offerte volgende documenten worden bijgevoegd :
een lijst van gelijkaardige werken (maalvaardige restauratie van molens), uitgevoerd tijdens de laatste vijf jaren (minimum 3), gestaafd door getuigschriften van goede uitvoering van de werken. Deze getuigschriften vermelden het bedrag, het tijdstip en de plaats van uitvoering van de werken en geven duidelijk weer of deze uitgevoerd werden volgens de regels van de kunst, en of ze op regelmatige wijze tot een goed einde werden gebracht. In voorkomend geval dient de naam opgegeven te worden van de onderaannemer die het specifieke molenbouwgedeelte heeft uitgevoerd.
Deze getuigschriften dienen drie luiken te bevatten, waarvan één opgesteld door de opdrachtgever één door de ontwerper en één door de molenaar;
een verklaring waarin de technici of technische diensten vermeld worden die, al dan niet deel uitmakend van de onderneming, ter beschikking zullen staan van de aannemer voor de uitvoering van het werk. Indien de onderaannemer van het specifieke molenbouwgedeelte niet dezelfde is als de in vorig punt vermelde, dient met betrekkiing tot deze onderaannemer een lijst van minstens drie referenties van gelijkaardige werken uitgevoerd tijdens de laatste vijf jaren, gestaafd door getuigschriften als hoger vermeld, bijgevoegd te worden.
14. Varianten : geen varianten voorzien.
15. Andere eventuele inlichtingen : niet vereist.
16. De opdracht valt niet onder de GPA-overeenkomst.
17. Verzendingsdatum van de aankondiging : 15 maart 2001.

Hans Vanopdenbosch, "Open Monumentendag 2009... 'Zorg' dat u er zeker bij bent", in: Het Nieuwsblad, 08.09.2009.
Ninove - Voor de 21° keer worden de deuren en poorten van zowat 550 monumenten in Vlaanderen geopend voor, traditiegetrouw, talloze bezoekers. Op zondag 13 september 2009, Open Monumentendag, krijgt jong en oud de kans om te ontdekken wat er schuil gaat achter de gevels van de monumenten in de buurt en verder weg. Deze 21ste Open Monumentendag staat in het teken van ‘zorg'. Zorg heeft te maken met het geestelijk, lichamelijk en maatschappelijk welzijn van de mens en vertaalt zich in zorg voor mensen, zorg voor voedsel, zorg voor erfgoed, zorg voor de doden... Dagelijks krijgen we met zorg te maken, dagelijks ‘dragen we zorg' van alles wat ons leven de moeite waard maakt. Stof genoeg voor een boeiende Open Monumentendag. Ook in Ninove: (...)
Molen ter Zeven Wegen, Heirebaan Denderwindeke
De stenen molen of ‘Molen ter Zeven Wegen' is de enige van de vijf Winnikse windmolens die nog overeind staat. De nu volledig gerestaureerde bakstenen korenwindmolen werd omstreeks 1790 gebouwd door Pieter-Jan De Smet. Hier werd het graan gemalen voor het dagelijks brood en zorgde men dus voor voedsel. Je maakt hier kennis met het technisch vernuft van onze voorouders.
•doorlopend gidsbeurten door de molenaars
•je vindt alle info op het deelnameformulier
Praktisch:
Open Monumentendag, zondag 13 september 2009
Alle locaties zijn toegankelijk van 10.00 uur tot 18.00 uur
Centraal infopunt: Sint-Pieterskerk Denderwindeke
Op alle locaties zijn doorlopend gidsen aanwezig en worden rondleidingen gegeven

Literatuur

Lieven Denewet, "Vijf Oost-Vlaamse moleninhuldigingen in 2006", Molenecho's, XXXIV, 2006, 4, p. 236-245;
G. Van de Winkel, "Molen ter Zeven Wegen of Stenemolen te Denderwindeke (van bouw einde 18e eeuw tot demontage en herbouw)", in: "Het Land van Aalst", Aalst, 2006, nr. 2, p. 139-146.
Lieven Denewet, "Vijf ontmantelingen als aanloop tot restauratie (Ramskapelle, Mullem, Bikschote, Denderwindeke, Herkenrode)", in: Molenecho's, XXIX, 2001, nr. 3, p. 118-123;
Lieven Denewet, "Ontmantelingen als aanloop tot restauratie - 2" (Bikschote, Boechout, Denderwindeke, Geel, Harelbeke, Pittem, Zarren), in: Molenecho's, XXX, 2002, nr. 3, p. 83-89;
E. D(e) K(inderen), "De stenen molen van Denderwindeke en de watermolen 't Fonteintje te Meerbeke", in: De Belgische Molenaar, LXXII, 1977, p. 22-23;
Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985;
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
"De stenen molen in Denderwindeke", in: Ninove-Info, V, 1982, nr. 5, p. 9-10; nr. 6, p. 12;
"Bij het overlijden van Leon De Leeuw", in: De Belgische Molenaar, LXXVIII, 1983, p. 292, 309;
G. Van de Winkel, "Stenemolen in weer en wind", in: 't Klokzjiël: dweis mor welgesinjd, 1982, nr. 9, p. 8;
J. Verpaalen, "Waar geen hulp nog baat", in: Levende Molens, IV, 1981, nr. 24, p. 336;
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Eerste aflevering. De arrondissementen Aalst en Dendermonde", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XIV, 1960, 3 (Gent, 1962);
Herman Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 2. Gemeenten D-E", Rotem, Studiekring Ons Molenheem, 1998;
John Verpaalen, "Problemen rond de klassering van de Stenemolen te Denderwindeke", in: De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 3 (maart), p. 61-62, ill.;
Werkgroep Oost-Vlaanderen, "Twee Oost-Vlaamse bovenenkruiers worden plechtig ingedraaid, Molen Ter Zeven Wegen van Denderwindeke - Witte Molen van Sint-Niklaas, in: "Levende Molens", jg. 28, nr. 3, maart 2006, p. 30 - 31, ill.;
Georges Vande Winkel, Studie over de molen in voorbereiding, in: Het Land van Aalst, najaar 2006;

Persberichten
Nele Vermoesen, "Molen maalt weer. Restauratie van 1 miljoen euro afgerond", in: Het Nieuwsblad, 21.04.2006; "Vier Oost-Vlaamse moleninhuldigingen in 2006", in: Molenecho's, XXXIV, 2006, 3; "Voor en na. Molen ter Zeven Wegen te Denderwindeke opnieuw maalklaar", in: Ninove-Info, april 2006, p. 4.
Marc Lion, ,,Deze molen moet binnen twee jaar terug maalvaardig zijn''. Volledige restauratie Winnikse ,,Molen ter Zeven Wegen'' gestart", in: Het Nieuwsblad, 11.04.2002 
Marino Verbeken, "Molen draait weer wekelijks", in: Het Laatste Nieuws, 16.01.2009, p. 15.
"Molen Ter Zeven Wegen draait weer wekelijks", De Streekkrant, 05.02.2009.
Hans Vanopdenbosch, "Open Monumentendag 2009... 'Zorg' dat u er zeker bij bent", in: Het Nieuwsblad, 08.09.2009.