Molenzorg
Bavikhove (Harelbeke), West-Vlaanderen
<p>Watermolen van het Hof te Swembeke<br />Zwingelmolen</p>
Foto: Marnix Bogaert, Marke, 05.08.2015
Naam

Watermolen van het Hof te Swembeke
Zwingelmolen

Ligging Vierkeerstraat 119
8531 Bavikhove (Harelbeke)

nabij de N36
Hof te Swembeke
op de Vaarnewijkbeek
50°52'4.14" N 3°18'18.30" E


toon op kaart
Geo positie 50.869270, 3.301222
Eigenaar P. Demarez
Gebouwd Voor 1877
Type Onderslag watermolen
Functie Vlaszwingelmolen
Kenmerken Bakstenen gebouw
Gevlucht/Rad Houten onderslagrad, diameter 2, 3 meter (verwijderd)
Inrichting Vier zwingelwielen (verwijderd)
Toestand Ruïne, ingekort en met beton afgedekt
Bescherming ---,
Niet beschermd, wel op vastgestelde inventaris bouwkundig erfgoed
Molenaar Geen
Openingstijden Op aanvraag, tel. 056 71 69 72 (P. Demarez)

Beschrijving / geschiedenis

Deze watermolen op de linkeroever van de Vaarnewijkbeek bij het Hof te Swembeke werd kort voor 1877 gebouwd als een vlaszwingelmolen, uitgerust met vier (verwijderde) zwingelwielen. De hoeve was toen in het bezit van kolonel Wolfcarius uit Antwerpen. Tot rond 1900 hield landbouwer Vercruysse de molen in werking. In de jaren 1930 werd het houten onderslagrad, met een diameter van 2,3 meter, verwijderd. De hoeve (met de watermolen) werd in 1933 verkocht aan Andreas Lambrecht, burgemeester van Wielsbeke. Uitbater-bewoner in 1980 was Jerome Demarez.

Op de kaart van het Nationaal Geografisch Instituut van 1959-1961 ligt ten zuiden van de hoeve een brugje over de beek dat de hoeve via een wegje ook rechtstreeks verbond met de huidige Bavikhoofsestraat. Thans rest enkel nog het gelijkvloers van het bakstenen gebouw, ingekort en met een betonplaat is afgedekt. Het gebouw doet nu dienst als schuilplaats voor koeien.
De molenstuw in de Vaarnewijkbeek bleef bewaard. Ook het steenwerk dat de wateras droeg is nog gedeeltelijk aanwezig.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Watermolen van het Hof te Swembeke<br />Zwingelmolen</p>

Foto: Marnix Bogaert, 05.08.2015

<p>Watermolen van het Hof te Swembeke<br />Zwingelmolen</p>

Foto: Denis Van Cronenburg, 27.02.2011

<p>Watermolen van het Hof te Swembeke<br />Zwingelmolen</p>

Foto: Denis Van Cronenburg, 27.02.2011

<p>Watermolen van het Hof te Swembeke<br />Zwingelmolen</p>

Foto: Denis Van Cronenburg, 27.02.2011

<p>Watermolen van het Hof te Swembeke<br />Zwingelmolen</p>

Foto: Frans Declercq, Harelbeke, 06.05.2007

Bijlagen

Ten zuiden van de hoevesite is een restant van een voormalige watermolen bewaard gebouwd vóór 1883 als vlaszwingelmolen en gelegen op de linkeroever van de Vaarnewijkbeek. Zwingelmolen oorspronkelijk uitgerust met een houten onderslagrad met een diameter van 2,3 meter en vier (verwijderde) zwingelwielen. Tot 1900 wordt de watermolen in werking gehouden door landbouwer Vercruysse. In 1930 wordt het houten onderslagrad verwijderd.Thans ruïne en gebruikt als schuilplaats voor koeien. Bewaarde bakstenen gelijkvloerse verdieping, ingekort en met een betonplaat afgedekt. Bewaarde molenstuw in de Vaarnewijkbeek. Het steenwerk dat de wateras droeg, is nog gedeeltelijk zichtbaar.

Literatuur

Stadhuis Harelbeke, Atlas van de waterlopen van Bavikhove, 1877.
Lieven Denewet, "'Herontdekt' restant van waterzwingelmolen te Bavikhove", in: Molenecho's, XXV, 1997, nr. 4, p. 168
Lieven Denewet, "Wind- en watermolens om vlas te zwingelen in West-Vlaanderen", in: Molinologie, nr. 7, 1997, p. 1-15.
Lieven Denewet, "Zwingelen met water- en windmolens in Vlaanderen", Molenecho's, 36, 2008, 3, p. 130-153.
K. Botte, R. Glorieux, Vandewalle (red.), "Het hoevenboek van Harelbeke, Deel 1: Bavikhove", Harelbeke, 1985, p. 12-14.
R. Claerhout, R. Vanhoutte & G. Vuylsteke, "Bavikhove: historische gebouwen en monumenten", s.l., s.d.
"Zo was Bavikhove", Handzame, 1976, nr. 36.
A. Vanwalleghem & S. Creyf, "Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Harelbeke, Deel I: Stad Harelbeke, Deel II: Deelgemeenten Bavikhove en Hulste", Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL42, 2009.
Pierre Mattelaer, De watermolens van het Leiegebied, De Leiegouw, jg. 2009.

Archieven
Archief Technische Dienst Harelbeke, Bouwaanvragen: Bavikhove, 1998/107.
Kadasterarchief West-Vlaanderen te Brugge, 207: Mutatieschetsen, Bavikhove, 1882/34, 1943/20.
Kadasterarchief West-Vlaanderen te Brugge, 212:
Kadastrale Legger, Bavikhove, artikel 522.
Rijksarchief Gent, Fonds Piers de Ravenschoot, nr. 1219: Renteboek van de heerlijkheid Duyfhuyse met plan van land en een hoeve gelegen rond de Leie, de Vaernewyckbeek en de straete naar Bavikhove naer Cortryck, plan van enkele percelen land aan de straete naer Thielt, s.d. (1682).
Rijksarchief Kortrijk, Kaarten en Plannen, nr. 495: Caerte figurative van twee geprojecteerde steenwegen leedende van de stadt Cortryck naer de gonne van Thielt, F. De Bal, 1750.


Laatst bijgewerkt: woensdag 28 oktober 2015
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens