Molenzorg
Genk, Limburg
<p>Slagmolen</p>
Foto: Frans Van Bruaene, Laakdal
Naam

Slagmolen

Ligging Slagmolenweg 76
3600 Genk

op de Stiemerbeek
kadasterperceel G64


toon op kaart
Eigenaar Renaat Huygen-Geurts
Gebouwd ca. 1523 / 1612 /1834
Type Onderslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Vroeger vol-, olie- en bookmolen, gebouw dwars op de waterloop
Gevlucht/Rad Houten onderslagrad
Inrichting Twee steenkoppels
Toestand Maalvaardig (sinds 2014 nieuwe buitenlager wateras nodig)
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
29.05.1995
Molenaar Renaat Huygen, Genk
Openingstijden Op aanvraag, tel. 089 35 21 32 (R. Huygen)

Beschrijving / geschiedenis

Op deze plaats bouwden Hasseltse wevers rond 1523 een volmolen.  In 1612 werd de molen ingericht voor het slaan (persen) van olie uit oliehoudende zaden en als bookmolen.
In 1834 volgde ombouw tot korenmolen en bleef als maalbedrijf tot 1955 in gebruik.

De Bestendige Deputatie van de provincie Limburg keurde op 5 mei 1848 de vastgestelde pegelhoogte van 0,650meter goed. De toenmalige eigenaar was Arnold Geurden.

Eigenaars na 1840:
- voor 1844, eigenaar: Geurden Arnold, molenaar te Genk
- 1848, verkoop: Geurden Herman, molenaar te Genk
- 1876, deling: Geurden-Akkermans Pieter, molenaar te Genk
- 1914, erfenis: de weduwe en kinderen
- 1917, erfenis: de kinderen
- 1917, deling: Geurden Arnold, Jozef en Alexander, maalders te Genk
- 1919, deling: a) Geurden Arnold, molenaar te Genk en b) Geurden-Lemkens Jozef, landbouwer te Genk
- 1920, deling: Geurden Arnold, molenaar te Genk
- 1928, erfenis: Geurden-Lemkens Jozef, molenaar te Genk
- 1950, erfenis: de weduwe en kinderen
- 1959, deling: Huygen-Geurden Renaat (Marcel), paswerker, later herbergier te Genk

In 1966 werd de molen ingericht als café. Na de restauratie van het gaande werk is de molen sinds 1987 weer maalvaardig. Op 29 mei 1995 werd de molen beschermd als monument, met inbegrip van het molengebouw, het waterrad, het sluiswerk en de volledige maalinstallatie. Toen werd ook de omgeving beschermd als dorpsgezicht: met een deel van de Stiemerbeek en van de Slagmolenweg met brug. De Slagmolen vormt een oase in het moderne Genk.

Op 19 augustus 2005 ging een aanbesteding door voor de restauratie van het dak, de watergevel en de maalvloer. De werken gebeurden onder leiding van het Ontwerpbureau Barchi te Riemst en namen 75 kalenderdagen in beslag. Zo werden o.m. de dakbedekking en het beschot op de watergevel vernieuwd.  Op molendag 2012 g

Van 1971 tot 2010 baatte Renaat Huygen de Slagmolen uit als café-restaurant. De zaak ging in 2012 dicht. Renaat Huygen is nog vrijwillig  molenaar en laat de maalvaardige molen op afspraak en op molendagen bezoeken. Op de Limburgse molendag 2014 verschoof, tijdens het malen, evenwel de wateras doordat de molenmaker het buitenlager niet waterpas had gelegd. Zodoende is een vervanging van dat lager nodig.

Techniek
Het buitenwerk omvat een houten middenslagrad op een betonnen stoel en een houten molenboom verstserkt met ijzeren banden, die draait via een ijzeren trap in een poekhouten bus. Het binnenwerk bestaat uit een gietijzeren gaande werk (1899) in een bronzen bus en op een natuurstenen sokkel. Op de maalzolder bevinden zich twee koppels maalstenen in een houten steenkist.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Slagmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 04.06.2010

<p>Slagmolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem

<p>Slagmolen</p>

Foto: Frans Van Bruaene, Laakdal

<p>Slagmolen</p>

Foto: Frans Van Bruaene, Laakdal

<p>Slagmolen</p>

Foto: Daan Christoffels, Genk, 2016

<p>Slagmolen</p>

Foto: Daan Christoffels, Genk, 2016

<p>Slagmolen</p>

Foto: Daan Christoffels, 2016

<p>Slagmolen</p>

Foto: Daan Christoffels, 2016

<p>Slagmolen</p>

Foto: Daan Christoffels, 2016

<p>Slagmolen</p>

Foto: 1933 (coll. Willy Ilsbroekx)

Bijlagen

Intekendatum:  19.08.2005, 10 u.
Molen: Genk (Limb.), Slagmolen - watermolen met houten onderslagrad
Bouwheer: Renaat Huygen-Geurts, Genk
Ontwerper: bvba Ontwerpburo Barchi, Riemst (Peter Vos
Opdracht: Restauratie dak, watergevel en maalvloer; o/cat. D24, kl. 1; 75 kalenderdagen
Plaats aanbesteding: bvba Ontwerpburo Barchi, Tikkelsteeg 11, 3770 Riemst

Danaë Pantelis, "Stiemerbeek en Slagmolen zijn één", Het Belang van Limburg, 12.02.2010.
Op de Slagmolenweg nr. 76 ligt de Slagmolen, één van de drie zorgmonumenten van Genk. Deze molen werd in 1523 als volmolen gebouwd en in 1645 omgebouwd tot olie-en bookmolen. Later werd hij nog als korenmolen gebruikt.
In de jaren 1960 werd de molen ingericht als café en na een restauratie in 1987 werd de molen weer maalvaardig. Op 29 mei 1995 werd deze prachtige molen, gelegen aan de Stiemerbeek, beschermd als monument. Nu wordt de Slagmolen als café gebruikt, maar de molen draait nog steeds. Dus bij het bezoeken van de Slagmolen kan je zien hoe hij werkt en genieten van het rustgevende geluid van de waterval die deze molen creëert.
Niet alleen de molen zelf is mooi om te bezichtigen, ook de prachtige rivier waarop hij ligt, moet je gezien hebben. Daarom dat ik ervoor koos om de molen samen met zijn uitzicht te fotograferen, want de Stiemerbeek is een deel van de Slagmolen, net zoals de Slagmolen een deel is van de Stiemerbeek. Een zorgmonument dat dus zeker het bezoeken waard is!

Chris Nelis, "Laatste pint getapt in Genkse café De Slagmolen", Het Belang van Limburg, 15.12.2010.
Na 54 jaar werd gisterenavond de laatste pint getapt in café De Slagmolen. Uitbater Renaat Huygen (67) die er al sinds 1971 achter de tap staat houdt het voor bekeken. De naam dankt de zaak aan de - inmiddels gerestaureerde - watermolen tegen het gebouw. Die stamt uit de zestiende eeuw.

Belgin Özgünes,"Rondleidingen en tentoonstellingen op 26 juni. Slagmolen zet deuren open op Limburgse Molendag", Het Nieuwsblad, 01.06.2011.
De Slagmolen opent op zondag 26 juni, op de Limburgse Molendag, de deuren voor het grote publiek. Met doorlopend gegidste rondleidingen in de molen.
Stad Genk - Dienst Cultuur
Genk - De Slagmolen opent op zondag 26 juni, op de Limburgse Molendag, de deuren voor het grote publiek.
Met doorlopend gegidste rondleidingen in de molen.
Molenaar Renaat Huygen toont er hoe tarwe tot meel verwerkt wordt. Er lopen ook tentoonstellingen over de molen, in samenwerking met vzw Heemkring Heidebloemke en het Heempark. Zowel in de voormiddag als in de namiddag zijn er geleide wandelingen met vzw Natuurpunt Genk.
Links
'Daar bij die molen' - Willy Derby
Molenecho's
Molenforum Vlaanderen
Uit in Genk
Na de inspanningen wacht er een terras met boekweitkoek en spek, volksspelen en folkmuziek.
Wanneer?  Zondag 26 juni van 10 tot 18 uur
Waar? De Slagmolen - Slagmolenweg 76, 3600 Genk
Prijs? Gratis
Info? Dienst Cultuur - 089/65 38 12 - cultuur ad genk.be

Twee gedichten over de Slagmolen in het Genker dialect door Jozefine Paradijs uit Bocholt, afkomstig van Genk en Veldeke lid.

De Sloagmiële èn Gènk….

Iehver bòbbels en knòbbels, door koehter en losse zand
Dèn Hasseltwèg wird opgemoakt, heroangelagd…
Ergès lènks oafdrèijè woas oos gezagd
En effe dónoo likt het oan de regse kant….
Èèn drèkde van bèlang, veel ottoos rontèlum,
Het woas è koehmen en è goehn,
è besjermd geboo, het likt do sjoen…
hielwat gènker volk kèmt gèèn heierum….

De Sloagmieëlen , doeër de joeëhre heen
as è pèrèlke tieëhge de Moate oangelèhge
zoehmer en wènter, oog bij rèhge
wirt dò gewaneld, doehr minse met goei been…
aaner koehme vir de gezellighèts, en drènke ne slók
och vir ’t leste nouts te hiehre,
want wèt gè wat er geet gebiehre?….
Op leste van ’t joar hingt Renaat z’ne jas oan den hók…..

Wei dat dan weier geeht dò moeten vè mer no rooje
De miehle en Renaat, dat ès zoe al joare lank
Dat klinkt èn hermènie, dat klinkt as ene klank,
Ven hèbben him al èn kruk oan dèn toog oangebooje….

                                     Paradijs Jozefine 05/04/2010

 De Slagmolen in Genk....

Over bulten en knobbels, door gaten en mulle zand,
De Hasseltweg wordt hersteld, heraangelegd...
Ergens links afslaan was er ons gezegd
En even verder ligt het aan de rechterkant...
Een drukte van belang, veel auto's geparkeerd,
het was een komen en een gaan,
een beschermd gebouw, mooie gelegen,
heel wat genker volk komt hier over de vloer....

De Slagmolen, door de jaren heen,
als een schat tegen de Maten aan gelegen
zomer en winter , ook bij regen
wordt er gewandeld door mensen die goed ter been zijn...
anderen komen voor de gezelligheid, en genieten van een lekker glas...
ook om het laatste nieuws te horen
want weet ge wat er gaat gebeuren?
Op het eind van het jaar, gaat hij met pensioen...

Hoe het nu verder gaat, dat moeten we naar raden
de molen en Renaat dat is zo al jaren lang
dat klinkt in harmonie, dat klinkt als éne klank,
we hebben hem al een kruk aan de toog aangeboden...

                                    Paradijs Jozefine 05/04/2010

--------------

Bouwkroniek, 10.02.2017, p. 35-36.

"Zes projecten voor Meesterproef Erfgoed en Herbestemming"   Het Team Vlaams Bouwmeester en het Agentschap Onroerend Erfgoed lanceerden in september samen een oproep voor projecten voor de ‘Meesterproef 2017 Erfgoed en Herbestemming’. Uit de twaalf kandidaturen werden zes projecten geselecteerd. Voor deze zes ambitieuze herbestemmingsprojecten wil de Meesterproef in samenwerking met jonge ontwerpers frisse ideeën genereren en vernieuwende resultaten neerzetten.   Watermolen Slagmolen in Genk is één van de geselecteerde projecten. (Foto: Agentschap Onroerend Erfgoed)   De volgende projecten werden geselecteerd: - Het herbestemmingsproject van de Kloosterkapel Wervik voor De Lovie vzw. - Het herbestemmingsproject van de linkervleugel van de boerderij Wortel-Kolonie voor het Kempens Land‐ schap vzw. - Een inrichtingsplan voor een nieuwe toekomst voor de tumuli van Heers voor de provincie Limburg. - Het herbestemmingsonderzoek van het voormalige openluchtzwembad Hofstade Zemst voor Sport Vlaanderen. - Het herbestemmingsproject van de duiventil op het domein Hof ter Beke in Wilrijk voor het Autonoom Ge‐ meentebedrijf Vespa. - Het herbestemmingsonderzoek voor de Slagmolen in opdracht van de stad Genk.   De ‘Meesterproef Erfgoed en herbestemming’ daagt publieke opdrachtgevers uit om jonge ontwerpers en kunstenaars een kans te geven een eerste overheidsopdracht uit te voeren. Onder begeleiding van een door de Vlaamse Bouwmeester aangestelde projectregisseur kunnen de meest innovatieve en frisse oplossingen ook werkelijk uitgevoerd worden na de goedkeuring van een deskundige jury. Via deze selectieprocedu‐ re worden kleinere opdrachten via een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking gegund aan de ontwerpers.   De Meesterproef van de Vlaamse Bouwmeester bestaat al meer dan vijftien jaar. Met de Meesterproef wil het Team Vlaams Bouwmeester recent afgestudeerde architecten de kans bieden om een eerste publieke opdracht te realiseren. De jonge deelnemers worden hierbij intensief begeleid door de opdrachtgevers, het Team Vlaams Bouwmeester en een aantal projectregisseurs. Anders dan bij voorgaande edities focust de Meesterproef 2017 niet op één bepaalde stad, maar op een thema: de herbestemming van beschermd onroerend erfgoed. De Meesterproef 2017 wil een nieuwe generatie ontwerpers warm maken voor het werken met beschermd onroerend erfgoed en zo frisse ideeën genereren voor een creatieve omgang met dit veelzijdige patrimonium.   Via de Meesterproef Erfgoed en herbestemming worden publieke opdrachtgevers gestimuleerd om met beloftevolle jonge ontwerpers aan de slag te gaan voor kleine, maar vaak strategisch belangrijke projecten. Het Team Vlaams Bouwmeester en het agentschap Onroerend Erfgoed bieden een erkende procedure en zorgen ervoor dat de projecten deskundig begeleid en voldoende onder de aandacht worden gebracht. De consulenten van het agentschap Onroerend Erfgoed spelen in dit proces een belangrijke rol en zullen nauw betrokken worden bij de Meesterproef.   Twee delen
Het traject bestaat uit twee delen. Om de jonge ontwerpers onder te dompelen in de thematiek van de herbestemming van erfgoed, wordt een opleidingsweek georganiseerd. De lezingen en bezoeken die in dit kader zullen plaatsvinden, worden zoveel mogelijk opengesteld voor een ruimer publiek (erfgoedconsulen‐ten, andere ontwerpers, lokale besturen, …). Na de opleidingsweek kunnen de jonge ontwerpers zich kandidaat stellen voor één van de vijf geselecteerde projecten die voort uitgewerkt worden in een intensieve atelierweek.   De komende drie maanden begint de opmaak van de projectdossiers. De projectregisseurs hebben ervaring met herbestemming en het begeleiden van jonge ontwerpers. Hun taak bestaat erin om de opdrachtgever te adviseren bij de opmaak van het projectdossier (voortraject) en de jonge ontwerpers te begeleiden tijdens de atelierweek. Het is de bedoeling dat ze ook na de gunning van de opdracht als klankbord fungeren voor de ontwerper, steeds met respect voor de autonomie van de deelnemende ontwerpers. Na gunning ondersteunen de projectregisseurs de ontwerpers bij het uitwerken van een voorontwerp.

Literatuur

A. Remans, "Molens van Genk", in: Heidebloemke, XXI, 1961, p. 62-63 en XXII, 1962, p. 62-63, 75-83, 102-112 en 153-158;
A. Remans, "Loonse waterschepenen op visitatie te Genk in de 17de en 18de eeuw", in: Limburg, XLI, 1962, p. 23-40;
A. Remans, "Molengeschiedenis", in: Heidebloemke, XXIV, 1964, p. 193-205;
A. Remans,"Over bookmolens", Het Oude Land van Loon, 41, 1962, p. 86-88.
Lieven Denewet, "Inventaris van de Limburgse watermolens met hun pegelhoogtes (1846-1849)", Molenecho's, 39, 2011, nr. 2
Herman Holemans & Werner Smet, "Limburgse watermolens. Kadastergegevens: 1844-1980", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem, 1985;
Bert Van Doorslaer, "Met de stroom mee of tegen de wind in? Molens in Limburg", Borgloon/Rijkel, Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed, 1996;
I. Coninx, "De Slagmolen op de Stiemer aan de Schuitweyer", in: Heidebloemke, L, 1991, p. 112-113, plan;
F. Dirks, "De slagwatermolen van Genk (Limburg). (Portret van een draaiende molen)", in: Natuur- en Stedeschoon, 60, 1991, nr. 6, p. 16-17, ill.;
R. Huygen, "Limburgse Molendag te Genk", in: Heidebloemke, Genk, jg. 46, 1987, nr. 5, p. 152-156;
R. Huygen, "De Slagmolen", in: "Heidebloemke", Genk, jg. 48, 1989, p. 131-139, ill.;
"Limburg roert zich! Slagmolen van Genk in restauratie [Slagmolen te Genk; watermolen van As]", in: Levende Molens, jg. 9 (1987), nr. 8, p. 58 en 64, ill.;
Mathieu Meuwissen, "Genker Watermolens in 1848", in: Heidebloemke, jg. 34, 1975, nr. 1, p. 7-20;
Mathieu Meuwissen, " De molen maalt weer", in: Heidebloemke, jg. 47, 1988, nr. 6, p. 240;
Mathieu Meuwissen, "Merkwaardig ankerijzer, in: Heidebloemke, jg. 51, 1992, nr. 5, p. 174;
Bouwkroniek, 5 augustus 2005, p. 68.
Lieven Denewet, "Honderd bespookte molens in Vlaanderen. Een verzameling molensagen van de kuststreek tot het Maasland", Molenecho's, XX, 1992, nr. 2-3.
"De volmolens in de Hasseltse lakennijverheid", Ons Molenheem (Studiekring Ons Molenheem, KInrooi), 1999, jan.-maart, nr. 1, p. 29.
"Zes projecten voor Meesterproef Erfgoed en Herbestemming". Bouwkroniek, 10.02.2017, p. 35-36.

Informant
Daan Christoffels, 03.06.2015.
 
Persberichten
Danaë Pantelis, "Stiemerbeek en Slagmolen zijn één", Het Belang van Limburg, 12.02.2010.
Chris Nelis, "Laatste pint getapt in Genkse café De Slagmolen", Het Belang van Limburg, 15.12.2010.
Belgin Özgünes, "Rondleidingen en tentoonstellingen op 26 juni. Slagmolen zet deuren open op Limburgse Molendag", Het Nieuwsblad, 01.06.2011.


Laatst bijgewerkt: zondag 12 februari 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens