Molenzorg
Kasterlee, Antwerpen
<p>Keeses molen - II<br />Keesesmolen - II</p>
Foto: Ton Slings, Heerlen, 19.05.2013
Naam

Keeses molen - II
Keesesmolen - II

Ligging Geelsebaan
2460 Kasterlee

51° 14' 2.93" N  4° 58' 17.78" E


toon op kaart
Geo positie 51.221306, 4.974765
Eigenaar Gemeente Kasterlee
Gebouwd voor 1443 / ca. 1650 / 1853 / 1922 / 1954
Type Staakmolen met open voet
Functie Korenmolen
Kenmerken Stond oorspronkelijk in Antwerpen-stad
Gevlucht/Rad Geklinknageld
Inrichting Twee steenkoppels
Toestand Gedemonteerd
Bescherming M: monument,
18.10.1943 / 27.09.1954 (verplaatsing)
Molenaar Geen
Openingstijden Na de restauratie

Beschrijving / geschiedenis

Keesesmolen was een houten korenwindmolen aan de Retiebaan, op Heesbergen. Hij dankt zijn naam aan één van de laatste eigenaars, nl. Cornelius (Kees) Van Laer en heeft in het leven van de Kastelse bevolking een belangrijke rol gespeeld. Hij werd gebruikt voor het malen van graan (rogge, tarwe, boekweit, haver, gerst).

De standaardmolen werd voor het eerst vermeld in 1443.

Kadasterbeschrijvingen:
- 1815: "Moulins à vent. Le premier désigné à la S(ecti)on G parcelle n° 232, est situé près du chef-lieu de la commune et appartient au sieur Eggers Pierre. Comme cette propriété est exploitée par le propriétaire même, il a été nécessaire de prendre tous les renseignements possibles sur la valeur vénale et locative, afin de pouvoir dire à même de fixer son évaluation. Ces divers renseignements combinés et comparés avec le revenu net de plusieurs moulins situés dans le canton, nous ont déterminé à fixer son revenu brut à fr. 624. Le tiers déduit pour entrtien, reste net fr. 416."
-  ca. 1830: "molen van hout vervaardigd. Hij heeft eenen omgang, twee paar steenen welke niet gelijktijdig kunnen werken. Bij het dorp gelegen".

Eigenaars na 1815:
- 1815,  eigenaar: Eggers Petrus en consoorten, molenaar te Kasterlee
- 07.09.1844, eigenaar: a) Eggers Thérèse, weduwe Naeykens François, molenarin te Kasterlee en b) Eggers Gerard (notaris Ceulemans)
- 05.08.1846, erfenis: a) Eggers Jean Gerard, molenaar te Lichtaart, b) Eggers Theresia, zonder beroep te Lichtaart en c) Eggers Jean Gerard, molenaar te Lichtaart (overlijden van Eggers Anne Catherine Pauline)
- 08.06.1850, erfenis: a) Eggers Jean Gerard, molenaar te Lichtaart, b) Eggers Theresia, zonder beroep te Lichtaart en c) Eggers Jean Gerard, de kinderen (Jean Gerard Victor en Jean François)(overlijden van Jean Gerard Eggers)
- 18.03.1864, verkoop: Baeyens-Verhaegen Pierre Joseph, landbouwer te Kasterlee (notaris Ceulemans)
- 02.02.1885, verkoop: Lathouders-Renaerts Petrus Josephus, molenaar te Kasterlee (notaris Caers)
- 07.04.1894, verkoop: Van Laer-Otten Cornelius, molenaar te Oud-Turnhout (notaris Jansen)
- 31.03.1916, erfenis: de weduwe en kinderen (overlijden van Cornelius Van Laer)
- na 1921, erfenis: de kinderen: a) Van Laer Henri Joseph, molenaarsknecht te Kasterlee en b) Van Laer Marie Catherine, werkvrouw te Kasterlee (overlijden van de weduwe Otten van Cornelius Van Laer)
- 25.09.1928, verkoop: Van Laer Victor Joseph (weduwnaar, hertrouwde later met Sels), molenaar te Kasterlee
- 15.06.1949, erfenis: de kinderen (overlijden van Victor Van Laer)
- 20.11.1950, verkoop: Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon, te Antwerpen (notaris Jansen)
- dec. 2011, verkoop: Gemeente Kasterlee (notaris Herbert Stynen, Kasterlee)

De molen waaide om op 6 november 1921 en werd vervangen door de "Molen van Lo"  uit Heist-op-den-Berg. Deze was er opgetrokken in 1853 en stond voorheen in Antwerpen-Dam, alwaar hij rond 1650 was gebouwd.

De molen had een gesloten voet en nog houten borstroeden. In 1954 werd de molen overgebracht naar de huidige standplaats onder impuls van de Koninklijke Vereniging voor Natuur en Stedenschoon. Hierbij werd de gesloten voet veranderd in een open voet, maar de houten borstroeden werden opnieuw gestoken. De molen werd op zijn huidige standplaats op 13 juni 1954 plechtig ingedraaid.

 In 1970 was een restauratie noodzakelijk: een stilstaande molen vervalt immers vlug. Vanaf de jaren 1980 werd de molen weer af en toe in werking gesteld.

De laatste herstellingswerken dateren van 2000-2001 en werden uitgevoerd door bvba Dockx Woningbouw te Dessel, naar een ontwerp van architect Paul Gevers uit Kasterlee (voorlopig opgeleverd op 10 oktober 2001). Hierbij werden o.a. de kruisplaten en steekbanden vernieuwd, werd de vang nagezien en werd de molen volledig geschilderd. Tot voor kort was de molen elke tweede zondag van de maand geopend en in werking gesteld door Jef De Kinderen uit Ravels, dit in samenwerking met het nabij gelegen Heemerf 'De Waaiberg' (oude boerderij met schuur en bakoven). 

Helaas werd draaien niet meer verantwoord, vanwege de verslechterde toestand. De biotoop is erg slecht geworden: de bomen groeien steeds hoger en in de onmiddellijke omgeving, op amper 34 meter, worden appartementen (seniorenflats) opgetrokken. De vereniging achtte het moreel niet meer verantwoord om de molen ter plaatse te behouden, aangezien de plaatselijke gemeentelijke overheid, door het verlenen van de bouwvergunning tegen het advies in van Onroerend Erfgoed van de Vlaamse Overheid,  de monumentale waarde van de molen had ontnomen. Ook verkeerden een kruisplaat en de buitentrap in slechte toestand. Om veiligheidsredenen werd de molen niet meer toegankelijk voor het publiek.

Begin 2011 liet de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon de molen stutten onder de hoekstijlen door 't Gebinte Molenbouw bvba (Johan De Punt) uit Erpe-Mere.

De gemeente Kasterlee kocht de molen in hetzelfde jaar aan voor 30.000 euro (goedkeuring op de gemeenteraad van 26 april 2011). De aangestelde ontwerper, het architectenbureau Sabine Okkerse bvba uit Horebeke, stelde een dossier samen voor een maalvaardige restauratie. In januari 2013 demonteerde molenmaker John de Jongh uit Oerle de staart en de trap en de roeden. Hij lichtte  de molenkast van de standaard. Een aantal onderdelen verhuisden naar de gemeentelijke loods. Door middel van  weerstandsboringen werd de conditie van staak en steenbalk gemeten. Kleedhout werd verwijderd om de toestand van alle wegen te beoordelen. Voor deze werken kreeg de gemeente in juni 2012 van de Vlaamse Overheid een onderhoudspremie van 27.500 euro (29.400 euro) toegekend. De gemeenteraad keurde in augustus 2013  het bestek goed voor bijkomende onderhoudswerken. Die hebben vooral te maken met bijkomende behandeling en bescherming van verscheidene houten onderdelen.

Lieven DENEWET & Herman  HOLEMANS

Zie ook onder: Kasterlee, Keeses molen - I

<p>Keeses molen - II<br />Keesesmolen - II</p>

Foto: Fran´┐Żois Gijsbrechts, Linkhout, 10.05.2008

<p>Keeses molen - II<br />Keesesmolen - II</p>

De gestutte molen. Foto: Walter Cuyvers, 16.07.2012

<p>Keeses molen - II<br />Keesesmolen - II</p>

Foto P.J. Lemmens, 1954 (opbouw). Negatief en (c) Stichting Levende Molens, Roosendaal

<p>Keeses molen - II<br />Keesesmolen - II</p>

Prentkaart coll. Rob Simons, St.-Huibrechts-Lille

<p>Keeses molen - II<br />Keesesmolen - II</p>

Kort na de overbrenging in 1954: nog uitgerust met houten borstroeden. Prentkaart coll. Rob Simons, St.-Huibrechts-Lille

Literatuur

Lieven Denewet, "Demontage van Keeses molen te Kasterlee", Land in zicht (KVNS), LXXXI, 2012, 3 (april-mei-juni), p. 10.
H. Holemans & P.J. Lemmens, "Molens der Noorder- en Oosterkempen", Nieuwkerken, Ten Bos, 1980, p. 47-55;
L. Leysen, "De windmolens van Kasterlee", in: Toerisme, provincie Antwerpen, IX, 1963, p. 85 en 88;
L. Leysen, "De windmolens van Kasterlee", in: Molens in de provincie Antwerpen. Katalogus van de molententoonstelling te Boechout en te Kasterlee, 1965;
J. Van Gorp, "Kasterlee. Geschiedenis, toerisme, folklore, legenden, historische verhalen", Kasterlee, 1946, p. 40-64;
J. Van Gorp, "De standaardwindmolen van Kasterlee", in: Natuur- en Stedenschoon, XXIII, 1950, nr. 9 (sept.), p. 96-97.
F. Brouwers, "De toekomst van een verleden. Levende molens in de provincie Antwerpen", s.l., Levende Molens Werkgroep Kempen-Antwerpen, (1997);
Louis Pulmans, "Onze Koninklijke Molen" in: "De Heikanter", weekblad Kasterlee, jg. 6 (1951), nr. 2, p. 1-3.
J. Van Gorp, "Windmolenbescherming": de standaardmolen van Kasterlee", in: De Belgische Molenaar, jg. 45, nr. 24 (12 okt. 1950), p. 401;
Louis Pulmans, "Uit het leven van Kasterlee's houten molen en Fik van Kees zijn laatste maalder...", in: De Belgische Molenaar, jg. 48, nr. 23 (3 okt. 1953), p. 396-398; nr. 24 (15 okt. 1953), p. 410-413; nr. 25 (27 okt. 1953), p. 428-429; nr. 26 (8 nov. 1953), p. 446-447;
"De storm", in: De Belgische Molenaar, jg. 16, nr. 46 (12 nov. 1921), p. 2;
"Windmolenbescherming: de houten molen van Kasterlee door 'Natuur- en Stedenschoon' aangekocht', in: De Belgische Molenaar, jg. 45, nr. 24 (12 okt. 1950), p. 402;
Paul Hendriks, "De windmolens. 16. Kasterlee", in: P. Hendriks & R. Hoeben, "Provincie Antwerpen. Wind- en watermolens", p. 17.
"Honderden landgenoten betoogden voor natuurbescherming: bij de molen", in: Natuur- en Stedenschon, jg. 27, nr. 7 (juli 1954), p. 83-87;
"De houten mlen van Kasterlee door 'Natuur- en Stedenschoon' aangekocht", in: Natuur- en Stedenschoon, jg. 23, nr. 9 (sept. 1950), p. 96-97;
"Inhuldiging windmolen te Kasterlee door Natuur- en Stedenschoon", in: De Belgische Molenaar, jg. 49, nr. 13 (31 mei 1954), p. 206;
(L. Smet), "Kasterlee 'Keeses molen'", in: Molenecho's, V, 1977, nr. 3 (maart), p. 22;
(L. Smet), "Ons molenpatrimonium in de provincie Antwerpen: houten Keeses molen van Kasterlee", in: Molenecho's, V, 1977, nr. 7 (juli), p. 53;
"Onze houten windmolen te Kasterlee: bij zijn aanstaande inhuldiging", in: Natuur- en Stedenschoon, jg. 27, nr. 5 (mei 1954), p. 71-72;
"Onze molen van Kasterlee", in: Natuur- en Stedenschoon, jg. 27, nr. 11 (nov. 1954), p. 130;
"Te Turnhout en te Kasterlee worden twee windmolens gerestaureerd", in: De Belgische Molenaar, jg. 65, nr. 6 (22 maart 1970), p. 81;
"Windmolen te Kasterlee ingehuldigd", in: De Belgische Molenaar, jg. 49, nr. 15 (24 juni 1954), p. 240-241;
J. Baudoin, "Keeses molen werd zondag 30 augustus 'ingedraaid' ", in: Groot-Kastelse Volkskalender 1988, Kasterlee, jg. 3, 1988, p. 59-62, ill.;
R. Hoeben, "De Keeses molen te Kasterlee. (Portret van een draaiende molen), in: Natuur- en Stedeschoon, jg. 56 (1987), nr. 5 (sept.-okt.), p. 17-20, ill.;
S. De Lie: "Architekt konservator van Kastelse windmolen. Paul Gevers begroet iedere zondag honderden toeristen . - (Kasterlee... waar alles te beleven is..., 4)", in: Het Nieuwsblad, Antwerpen, 25 juni 1985, p. 8, ill.;
Els De Kinderen, "Allerlei - Cultuur: meer sponsors, selectiever betoelaging [Kasterlee; Mol-Ezaart; Diest; Sint-Maria-Latem; Ertvelde]", in De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 10 (oktober), p. 217-218;
Els De Kinderen, "Dispuut hoog opgelaaid rond Keeses molen te Kasterlee", in De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 9 (september), p. 193-194, ill.;
P.J. Lemmens, "Molenoverzicht uit het Arrondissement Turnhout van 1830 tot heden", Heemkundig Handboekje voor de Antwerpse Randgemeenten, Kwartaalschrift, Borgerhout, Gitschotel Buurschap, Jg. 12, [1964], nr. 3, p. 15;
Adolf, C. J. Verdegem, "De oude molens van Kasterlee", Heemkundige Kring Kasterlee-Lichtaart-Tielen, 1995, 200 p., ill.;
"Kasterlee: Keeses Molen", in: Land in zicht, Driemaandelijks tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon, jg. 74, 2005, nr. 4 (okt.-nov.-dec.), p. 40;
"Nieuwe historische duiding bij de Keesesmolen in Kasterlee", in: Land in Zicht, Driemaandelijks tijdschrift van de Kon. Ver. voor Natuur- en Stedenschoon, jg. 75, 2006, nr. 4, okt.-nov.-dec., p. 23, ill.
H. van Royen, "De jubelende molenredding van de houten molen....van Kasterlee door Natuur- en Stedenschoon in 1950. Een kroniek", in Land in Zicht, 70/4 (2001) pp. 19-24.
J. De Keersmaecker, "Keeses molen terminaal?", in: Land in Zicht, Driemaandelijks tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Natuur & Stedenschoon, jg. 78, 2009, nr. 4, p. 1-2, ill.

Persberichten
Paul Keyenberg, "Natuurpunt te gast in Heemerf te Kasterlee. Ook Keeses molen aan de Geelsebaan is zondag open", in: Het Nieuwsblad, 13.06.2009.
Paul Keyenberg, "Molenfeesten in Kasterlee. Keeses Molen open voor iedereen op zondag 13 september", Het Nieuwsblad, 28.08.2009.
Paul Keyenberg, "Molenfeesten", Het Nieuwsblad, 09.09.2009.
Persbericht KVNS-Bestuur, "Keesesmolen terminaal?", Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon (KVNS), Oppuurs, 10 september 2009.
Paul Keyenberg, "Onenigheid over nieuwbouw nabij Keeses Molen in Kasterlee. Burgemeester en vereniging voor natuur- en stedenschoon in discussie", in: Het Nieuwsblad, 13.09.2009.
Paul Keyenberg, "Spreukeltocht rond molens", Het Nieuwsblad, 09.06.2010.
Paul Keyenberg, "Keeses molen dringend aan herstelling toe", Het Nieuwsblad, 02.03.2011, ed. Kempen, p. 39.
Herman Gezelle, "Gemeente Kasterlee koopt Keeses molen voor €30.000", Nnieuws, 19.04.2011.
JVN, "Ontwerper gezocht voor restauratie molen", Het Laatste Nieuws, 26.10.2011.
Fajka Chani, "Keesesmolen", Gazet van Antwerpen, 07.11.2012.
PKK, "Onderhoudspremie voor Keeses molen", Het Nieuwsblad, 11.07.2012.
Fajka Chani, "Keesesmolen", Gazet van Antwerpen, 07.11.2012.
JVN, "Kasterlee. Ontmanteling Keesesmolen uitgesteld tot 2013", Het Laatste Nieuws, 13.11.2012.
Fajka Chani, Keesesmolen", Gazet van Antwerpen, 14.11.2012.
Carmen Carnier, "Keesesmolen", Gazet van Antwerpen, 11.01.2013.
PKK, "Keeses molen van zijn voetstuk gehaald", Het Nieuwsblad, 21.01.2013.
JVN, "Kasterlee. Restauratie Keeses Molen gaat van start", Het Laatste Nieuws, 12.01.2013.
EDLE, "Keesesmolen", Gazet van Antwerpen, 11.01.2013.
EDLE, "Gemeenteraad", 26.08.2013.
PKK, "Bijkomende kosten voor restauratie Keeses molen", Het Nieuwsblad, 29.08.2013.
EDLE, "Keesesmolen", Gazet van Antwerpen, 29.08.2013.
PKK, "Gemeente rekent op forse subsidie voor Keesesmolen", Het Nieuwsblad, 25.10.2013.
PKK, "Nieuwe stap in restauratie Keeses molen", Het Nieuwsblad, 17.06.2014.
"Kasterlee wacht nog steeds op centen voor restauratie Keeses Molen", rtv.be, 26 mei 2016.
"Overleden fietser is molenaar Jef De Kinderen", Het Laatste Nieuws, 02.03.3017.


Laatst bijgewerkt: zondag 12 maart 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens