Molenzorg
Kinrooi, Limburg
<p>Lemmensmolen<br />Molen Verbeeck</p>
Foto: François Gijsbrechts, Linkhout
Naam

Lemmensmolen
Molen Verbeeck

Ligging Breeërsteenweg 230
3640 Kinrooi
toon op kaart
Geo positie 51.145432, 5.748020
Eigenaar Familie Lemmens
Gebouwd 1856
Type Stenen bergmolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Vroeger ook oliemolen; volledige gietijzeren molenas
Gevlucht/Rad Geklinknagelde potroeden (Weerter Scheepsbouw Mij, 1989), verbusseld
Inrichting Nog volledig
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
17.02.1981
Molenaar Geen
Openingstijden Op aanvraag, tel. 089 70 24 45 (Hubert Lemmens)
Ten Bruggencatenummer 00188

Beschrijving / geschiedenis

Deze stenen beltmolen werd gebouwd in 1856 door Frans Verbeeck-Coenen (1826-1882), ouders van negentien kinderen. Het was een graan- en oliemolen. Een steen boven de toegangspoort herinnert aan dit feit. De familie Verbeek bezat ooit meerdere molens: de Korenbloem te Kessenich, de Zaagmolen te Ophoven, de Luienmolen te Bocholt, de Bosmolen te Maaseik, de Sint-Antoniusmolen te Eksel en de watermlen van Ophoven. In 1906 werd de oliemolen uitgebroken.

In de periode 1909-1919 werd de molen verhuurd aan Hubert Verbeek en zijn broer Gerard. Op 1 november 1919 kocht Jan Lemmens-Truyen, kleinzoon van de eerste eigenaar, de molen en het molenhuis van de gebroeders Gerard en Hubert Verbeek. In 1962 ging de molen over in handen vann Hubert Lemmens-Breukers, terwijl Jan Lemmens-Truyen van het vruchtgebruik genoot.

Een molen heeft veel "meegemaakt" tijdens zijn bestaan:
- 1898: aanbrengen van een ijzeren buitenroede
- 1903: aanbrengen van een ijzeren binnenroede en een Engels kruiwerk
- 1906: de ijzeren binnenroede breekt en wordt vernieuwd
- 1907: plaatsing van een benzinemotor
- 1929: de buitenroede breekt af; een nieuw wiekenkruis wordt aangekocht in Nederland
- 1934: de molen wordt "verdekkerd"
- 1938: de benzinemotor wordt vervangen door een dieselmotor
- 1942: tijdens een storm worden kap en wieken verschoven
- 1952: de verdekkering wordt verwijderd en vervangen door het stroomlijnsysteem Van Bussel
- 1953: aanbrengen van een nieuwe staart, afkomstig van een molen te Thorn (NL)
- 1956: de molen krijgt een opknapbeurt omwille van het 100-jarig bestaan

In 1962 nam Hubert Lemmens-Breukers, de huidige eigenaar, de molen over van zijn vader en maalde met de wind tot 1964. Toen werd overgeschakeld op een mazoutmotor.

In 1975 vroeg Hubert Lemmens om zijn meer en meer vervallende molen te mogen afbreken. Het gemeentebestuur antwoordde dat dit niet kon zonder toelating van Stedenbouw en voegde er aan toe dat de molen voor bescherming in aanmerking kon genomen worden. Toen op 10 juni 1977 de lange spruit afbrak en op een magazijn terechtkwam, moest Hubert alleen voor de herstellingskosten opdraaien. In 1979 besloot hij dan ook de molen af te breken.

Dank zij een actie van het buurtschap werden instandhoudingswerken uitgevoerd (waarbij onze vereniging Molenzorg-Molenecho's vzw een cheque van 30.000 Belgische frank schonk). Zo werd er bij molenmaker gebroeders Adriaens in Weert een nieuwe lange spruit en twee lange schoren afgehaald. Deze werd door de vrijwilligers geschaafd, geschuurd en geschilderd. Ook werden de roeden hersteld, het hekwerk, de ramen en deuren vervangen en dit alles werd ook in de verf gezet. De romp binnen in de molen werd opnieuw bepleisterd. De molenmakers kwamen er uiteraard nog aan te pas voor het plaatsen en verbinden van het staartwerk, het dichtmaken van de molenkap, het plaatsen van een nieuwe kruilier en nieuwe kruipalen. Fraaie molenbaard gemaakt door Sjors Adriaens. De molen werd samen met de onmiddellijke omgeving op 17 februari 1981 als monument en als dorpsgezicht beschermd.

In 1989 onderging de Lemmensmolen een grondige restauratie: nieuwe geklinknagelde potroeden (vervaardigd door de Scheepswerf in Weert, NL), nieuwe molenkap en gedeeltelijk nieuwe balken en zolders. De huidige eigenaar-molenaar Hubert Lemmens werd in 1996 gevierd ter gelegenheid van zijn 50-jarig molenaarschap. De maalvaardige molen draait helaas niet meer. De windvang en het zicht op de molen wordt op het oosten sterk belemmerd door 20 meter hoge populieren.

Technische bijzonderheid. De molen bezit een volledige gietijzeren molenas (wellicht gemaakt door de Nederlandse firma L.I. Enthoven, volgens Nico Jurgens uit Hoorn), een zeldzaamheid in ons land.

Op 31.12.2010 ging molenaar Hubert Lemmens (toen 79) op rust. De molen en de winkel werden overgelaten, maar die winkel is inmiddels dicht.

Rob SIMONS & Lieven DENEWET

<p>Lemmensmolen<br />Molen Verbeeck</p>

Foto: François Gijsbrechts, Linkhout

<p>Lemmensmolen<br />Molen Verbeeck</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, 25.04.2010

<p>Lemmensmolen<br />Molen Verbeeck</p>

De laatste beroepsmolenaar Hubert Lemmens

<p>Lemmensmolen<br />Molen Verbeeck</p>

Prentkaart voor 1952. Verzameling Ons Molenheem

<p>Lemmensmolen<br />Molen Verbeeck</p>

Prentkaart Nels na 1952 (coll. D. Vandenbulcke, Staden)

Bijlagen

Philip Pergens, "Einde aan 154 jaar en vier generaties molenaarstraditie. Hubert Lemmens stopt na 65 jaar als molenaar", Het Nieuwsblad, 04.01.2011.
Hubert Lemmens neemt met pijn in het hart afscheid van zijn molenaarswerk.ppn
Kinrooi - Hubert Lemmens (79) staat vanaf vandaag niet meer in de winkel onder de molen dicht bij het centrum van Kinrooi. Hij gaat na 65 jaar op pensioen en daarmee komt een einde aan 154 jaar molenaarstraditie.
Het nieuwe jaar betekent voor velen een nieuwe start, maar voor de 79-jarige Hubert Lemmens uit Kinrooi is 2011 het jaar van de afscheid. De molenaar verkocht vrijdag, op de laatste dag van het jaar, voor het laatst zijn 21 verschillende soorten bakmelen en mag nu van een welverdiend pensioen genieten. Hij verkocht zijn levenswerk door en daarmee komt een einde aan een traditie van vier generaties molenaars binnen de familie Lemmens. ‘Kleinere en grotere kwaaltjes steken de kop op en het moment om het zware werk vaarwel te zeggen was aangebroken. Maar ik kan niet ontkennen dat het mij verschrikkelijk veel pijn doet', vertelt een geëmotioneerde Hubert.
Als zoon van een molenaar nam hij op zijn veertiende over van zijn vader. Dat betekende een verandering op heel wat vlakken. Zo moest de fiets plaatsruimen voor de vrachtwagen om het meel tot bij de klanten te krijgen, namen machines de rol van de wispelturige wind over en breidde hij de winkel uit tot een plek waar je terecht kon voor niet alleen de bakgranen, maar ook bijvoorbeeld houtkrullen of zaagmeel.
Het leveren aan de klanten ebde de afgelopen jaren wat weg. In de plaats kwamen mensen bij hem over de vloer. En de klanten hebben soms heel wat over voor een keuze uit 21meelsoorten. ‘De mensen kwamen van overal. Er zijn er die vanuit Nederland komen, maar ik heb ook iemand die een lange trip vanuit Denderhoutem, dicht bij Aalst, voor de boeg heeft om zijn meel te kopen. Maar het aanbod dat ik al die jaren had, vind je nergens anders terug', glundert de trotse molenaar op rust.
Vijfduizend broden
Voor Hubert gingen de zaken goed. ‘Mensen bakken opnieuw hun brood zelf. Dat was jaren geleden anders. Maar doordat je nu geschikte en betaalbare keukenapparaten hebt, is dat allemaal makkelijker geworden. Ik verkocht maandelijks 2,5 ton meel. Dat is een verkoop van ruim vijfduizend broden. Niet alle bakkers doen me dat na', zegt hij al lachend.
Maar de molen, een beschermd monument en sinds 1856 van de familie Lemmens, en winkel heeft Hubert nu overgelaten. Jarenlang sloeg hij graag een babbeltje met zijn klanten die over de vloer kwamen en als het kon een grapje om het ijs te breken. ‘Dat ga ik nog het meeste missen', weerklinkt de sluimerende heimwee in zijn woorden. ‘Ik kreeg vele dankwoorden van de mensen. Dat doet natuurlijk deugd. Samen met mijn familie ga ik nu genieten van de rust, maar vergeten doe ik het nooit. Daarvoor zijn de herinneringen te prachtig', besluit de molenaar.

(Mark Dreesen), "Bér De Mulder sluit na 65 jaar Lemmensmolen", Het Belang van Limburg, 03.01.2011.
Op de laatste dag van 2010 draaide Bér Lemmens de sleutel om van de winkeldeur onder zijn molen. "Het is voorbij," zegt Bér Lemmens (79) die er 65 jaar molenaar was. Vanuit het molenhuis zal hij nog dagelijks kijken naar de wieken waarmee vier generaties molenaars hun graan maalden.
"Ik was 14 jaar toen ik pa ging helpen in de windmolen", zegt Bér fier. "Ik kreeg een papiertje onder mijn neus geduwd en trok met de fiets en een kar door het dorp om klanten te voorzien van meel en graan. Mijn werkdag begon om 7 uur en wanneer we ‘s avonds gedaan hadden, wisten we niet. Als er wind was draaiden de wieken en moest er gewerkt worden.
Tussen Kerstmis en Nieuwjaar werkten we door tot diep in de nacht, want dan wilde iedereen tijdig zijn voorraad voor de dieren. Vier keer per dag moest de molen onderhouden worden. Dan kropen we tot hoog in de nok.
Als de wind draaide, moesten we ook de kap met de wieken draaien."
Sproeistoffen
Bér en zijn molen zijn een begrip in Kinrooi. De molen staat er al sinds 1856. Vier generaties hebben er gewerkt en Bér werd er geboren. Toke Breukers: "Bér kwam met de fiets en zijn karretje ook tot bij ons. In 1961 ben ik met hem gehuwd en ben ik ook in de molen gaan wonen. Onze kinderen hebben een andere job.
In 1989 zijn we een klein winkeltje gestart bij de molen.
We verkochten producten die nauw verbonden waren met wat je bij een windmolen aantreft zoals mengelingen voor kleinvee en ingrediënten om te bakken. Bér was ook gespecialiseerd in sproeistoffen. ‘s Middags rustig eten was er zelden bij. Vaak hebben we na 21 uur nog klanten geholpen."
Trap
"Kinrooi telde vroeger vier molens", weet de briljanten molenaar. "De andere molenaars waren collega's. Het was vaak hard labeur. Je moest sterk zijn om de kap van 25 ton te verplaatsen. Zakken met graan wogen vroeger 100 kg en meer. Die zakken werden op je schouders gelegd en vervoerd."
De windmolen waar Bér geboren werd, is met de wieken 26 meter hoog. "Tot aan de nok meet de molen 14 meter.
Mijn vader leerde mij dat de standen van de wieken vijf betekenissen hadden. Er was een stand om aan te kondigen dat er feest was, verdriet, rust, geboorte en overlijden.
Een windhoos bracht in 1977 vernielingen toe. In 1942 waaide de kap van de molen. We hebben hier ook al eens de bliksem op het erf zien inslaan. Nu is de molen beschermd. Ik zal het allemaal missen, zeker de smalle trap zonder leuning."

Literatuur

T.J. Gerits, "Twee molengeslachten hielden familiefeest", Ons Heem, XXVIII, 1974, p. 29.
W. Smet, "Historiek van de Lemmensmolen", in: Reklamebrochure bij de opendeurdagen van 7-8 juni 1980, Kinrooi, 1980.
W. Smet, "Historiek van de Lemmensmolen", in: Katalogus bij de opendeurdagen van 7 en 8 juni 1980.
W. Smet & M. Kunnen, "De Lemmensmolen in Kinrooi", Limburg, maand na maand, XXII, 1980, 4, p. 32-36.
"Een honderdjarige", De Belgsiche Molenar, LI, 1956, p. 320-321.
W. Smet & H. Holemans, Limburgse windmolens in heden en verleden, Nieuwkerken-Waas,  Studiekring Ons Molenheem, 1981, p. 83-85;
L. Smet, Molenaar en buurtgemeenschap restaureren de Lemmensmolen te Kinrooi, in: Molenecho's, VII, 1979, p. 90-91;
W. Smet & M. Kunnen, Lemmensmolen Kinrooi... een nieuwe toekomst, Kinrooi, Geschied- en Heemkundige Kring Kinrooi, 1980;
Bert Van Doorslaer, "Met de stroom mee of tegen de wind in? Molens in Limburg", Borgloon/Rijkel, Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed, 1996:
Werner Smet, "Langs de Itter in Limburg. Een tocht langs de Itterbeek, met bezoek aan de vele watermolens en andere monumenten van natuurschoon", Kinrooi, 1986, 33 p. (Hartenvier, nr. 6);
N. Jurgens, "Nieuwe geklonken roeden voor de Lemmensmolen [van Kinrooi]", in: "Levende Molens", jg. 11 (1989), p. 53-55, ill.;
Els De Kinderen, "Lemmensmolen te Kinrooi krijgt geklinknagelde potroeden", in: "Levende Molens", jg. 11 (1989), p. 41-43, ill.;
W. Smet, "Restauratie van de Lemmensmolen te Kinrooi", in: Dao raostj gét, Kinrooi, jg. 6 (1987-1988), p. 169-171, ill.;
W. Smet, "Beschrijving van onze molens rond 1845", in: Dao raostj gét, Driemaandelijks heemkundig tijdschrift van de Geschied- en Heemkundige Kring Kinrooi, Maaseik, jg. 4 (1985), p. 32-33;
W. Smet en M. Kunnen, "De Lemmensmolen in Kinrooi", in: Limburg maand na maand, jg. 32 (1980), nr. 4 (juni), p. 32-36, ill.;
"De molen van Kinrooi maalt weer", in: De Post, nr. 1607, 23 dec. 1979, p. 17-18, ill.;
Els De Kinderen, "Goed nieuws uit Limburg: De Lemmensmolen te Kinrooi hersteld", in: Levende Molens, jg. 2, 1979, nr. 24 (22 december), p. 327-328;
"Nogmaals de Lemmensmolen te Kinrooi", De Belgische Molenaar, LXXV, 1980, p. 10.
Leo Schrooten, "Landelijk leven in Vlaanderen", Leuven, Davidsfonds, 2004, p. 158, ill.;
J. Gerits, "De Lemmensmolen te Kinrooi bestaat 150 jaar", in: Dao raostj get, jg. 25, 2006, nr. 4 (dec.), p. 141-151, ill.;
Jan Gerits, "Ten huize van Hubert Lemmens, 60 jaar molenaar van de Lemmensmolen te Kinrooi", in: Dao raotstj get, jg. 26, 2007, nr. 1, p. 24-31, ill.
G. Gerits, "De Lemmensmolen en haar bewoners", in: 't Meuleblaad, Kinrooi,1996, p. 1-5, ill.
't Meuleblaad, 1996.
W. Smet, "De Lemmensmolen te Kinrooi", in: Ons Molenheem, jg. 34, 2009, nr. 3, juli - september, p.63-67, ill.

Persberichten
B.K., "Drievoudige eeuwfeesten te Kinrooi", Het Belang van Limburg, 04.08.1956.
"Eeuweling nr. 3: de molen", Het Nieuwsblad, 04.08.1956.
J.G., "Teloorgang van de windmolens te Kinrooi", De Autotoerist, 16.02.1978.
H. Schoofs, "Van het Maasland naar de Kempen", Toerisme, 1957, p. 109-112.
"Buren steken de mei op 'hun' monument. Kinrooise Lemmensmolen is opnieuw werkklaar", in: Het Nieuwsblad, ed. Limburg, 25 okt. 1979;
Stevige buurschap leidt tot fraaie restauratie van 'Lemmens'-molen te Kinrooi", in: Het Belang van Limburg, 27-28 okt. 1979;
"Limburgse molens malen snel. De molen van Kinrooi maalt weer", in: De Post, nr. 1507, 23 dec. 1979, p. 17-18, ill.;
TB, "Lemmensmolen Kinrooi gaat open", Het Belang van Limburg, 06.06.1980.
"Le vieux moulin de Kinrooi", Le Sillon Belge, 08.10.1976.
M. D(reesen), "Hubert Lemmens is halve eeuw molenaar. Ik kan geen afscheid nemen van mijn molen", in: Het Belang van Limburg, 13 juni 1996, ill.;
Philip Pergens, "Einde aan 154 jaar en vier generaties molenaarstraditie. Hubert Lemmens stopt na 65 jaar als molenaar", Het Nieuwsblad, 04.01.2011.
(Mark Dreesen), "Bér De Mulder sluit na 65 jaar Lemmensmolen", Het Belang van Limburg, 03.01.2011.


Laatst bijgewerkt: maandag 8 mei 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens