Beschrijving / geschiedenis

De Watermolen van Ottergem werd opgericht bij octrooi verleend door de Oostenrijkse keizerin op 1 september 1774 aan Jan Baptiste de Smet. Hij moest een jaarlijkse recognitie van 4 mud tarwe betalen aan de ontvanger-generaal van de Domeinen van Oost-Vlaanderen, baron Dons van Lovendegem. Tegen de oprichting werden bezwaren geuit door de heer van Ottergem. De aanvrager kon echter gemakkelijk aantonen dat er in Ottergem nog geen molens stonden en vele inwoners ondertekenden (vaak met een kruisje!) een steunschrift waarin de oprichting van deze watermolen als zeer nuttig werd geoordeeld.

Tot in 1920 was het zowel graan- en oliemolen. In die tijd werd de olieslagerij verwijderd, zodat enkel de graanmolen overbleef. Een merkwaardigheid is dat de molen steeds (vrijwel) ononderbroken in bedrijf is geweest. Molenarin Julia Faket werkte er tot in 1994. Van de oorspronkelijke vier steenkoppels zijn er nog drie aanwezig: twee koppels (kunststenen) zijn nog maalvaardig. Op 17 februari 1994 werd de molen beschermd als monument (met inbegrip van de maaluitrusting en de archeologische sporen van de stoommachine) en samen met zijn omgeving als dorpsgezicht. Walter van den Branden uit Gentbrugge verkocht de molen met bijgebouwen in 2005 aan Piet en Eveline Vanwormhoudt-Vandenbogaerde die van plan zijn de molen grondig te laten herstellen.
Het metalen bovenslagrad met een diameter van 2,40 meter dreef op het laatst twee koppels kunststenen aan. Er zijn verder nog een cilindermolen, een haverpletter en een graankuiser.

Lieven Denewet

Foto: Robert Van Ryckeghem, Koolkerke

Foto: Thomas Piens, Zingem, 26.05.2006

Foto: Thomas Piens, Zingem, 26.05.2006

Foto: Thomas Piens, Zingem, 26.05.2006

Bijlagen

Jaarlijks aantal asomwentelingen:

1997: 256194
1998: 298746
1999: 333367
2000: 369837
2001: 296197
2002: 333004
2003: 112723
2004: 278208
2005: 1074
2006: 0
2007: 0
2008: 0
2009: 0

Literatuur

J. De Corte, "De watermolen van Ottergem en de windmolen van Vlekkem (O.-Vl.)", in: Molenecho's, XXV, 1997, nr. 1, p. 25;
J. De Punt, "Erpe-Mere, molendorp", in: Verbond van de Kringen voor Heemkunde in Oost-Vlaanderen, 1999, nr. 2, p. 3 e.v.;
P. Bauters & R. Buysse, "De Oostvlaamse watermolens. Inventaris 1980", Gent, 1980 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 11);
P. Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1985 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
E. D(e) K(inderen), "De watermolen te Ottergem", in: Levende Molens, I, 1978, nr. 18, p. 272-273;
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Eerste aflevering. De arrondissementen Aalst en Dendermonde", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XIV, 1960, 3 (Gent, 1962);
Robert Desart, "Les Moulins à Eau du Hainaut et des Flandres", Soignies, Lemaire, 1968, p. 99;
Johan De Punt, "De watermolens te Erpe-Mere", in: Molinologie, Periodieke uitgave van TIMS-Nederland/Vlaanderen, nr. 14, 2000, p. 22-28, ill., krt.
H. Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 6. Gemeenten 0-R", Opwijk, 2006.