Molenzorg
Oordegem (Lede), Oost-Vlaanderen
Naam

Fauconniersmolen

Ligging Grote Steenweg
9340 Oordegem (Lede)

(weg Gent - Aalst)
1,6 km NW v.d. kerk van Oordegem
kadasterperceel E265b
50° 57' 58.03" N  3° 52' 58.27"


toon op kaart
Geo positie 50.957821, 3.899052
Eigenaar Provincie Oost-Vlaanderen
Gebouwd 1845
Type Stenen stellingmolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Oorspronkelijk olie- en graanmolen
Gevlucht/Rad Stalen gelaste deelroeden, fabr. Adriaens, Weert, geplaatst 10.03.2015, 2 x 12 m
Inrichting Drie steenkoppels
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
2 juli 1948
Molenaar Jan Bauwens (sinds 1992), Guido De Corte (sinds 1984), Vincent Fockedey en andere medewerkers van MOLA
Openingstijden Op molendagen en op afspraak, tel. 09 3424240 (Mola); 09 3663077 (J. Bauwens), 09 3665846 (G. De Corte)
<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden   

Beschrijving / geschiedenis

De Fauconniersmolen is een stenen stellingmolen aan de Grote Steenweg (weg Gent-Aalst), op 1,6 km ten noordwesten van de kerk van Oordegem.

Aan de basis van de bouw van deze stenen stellingmolen ligt een geschil die rond 1830 was gerezen tussen de bouwheer (Petrus Fauconnier) en baron Maelcamp de Landeghem, eigenaar van de nabijgelegen Watermolen (zie aldaar). Petrus Fauconnier was de pachter van deze watermolen, maar besloot wegens het conflict zelf een molen te laten bouwen. Hij zag zijn droom evenwel niet meer in vervulling gaan. Immers, hij overleed op 6 november 1831 te Oordegem, slechts 48 jaar oud. De molen zou er evenwel toch komen! De aanvraag werd gedaan door zijn weduwe, Maria Amalia De Boever. Op 1 juni 1844 werd de bouwvergunning verleend en eind 1845 was de molen klaar. Vanaf het begin was er de dubbele functie van olie- en korenmolen.

Opeenvolgende eigenaars:
- 1844, opbouw: De Boever Maria Amalia, weduwe van Fauconnier Petrus, herbergierster te Oordegem
- 23.02.1883, verkoop: Lalemant Celesta Anna, zonder beroep te Oordegem (notaris Schelfhout)
- later, ruil: Fauconnier Augusta (echtgenote De Buyst Pierre Adolphe, schrijnwerker te Brussel) (tribunaal)
- 23.03.1883, verkoop: De Waepenaert-Lalemant (Celesta) Henri, molenaar te Oordegem (notaris Schelfhout)
- 27.12.1911, verkoop: Lalemant-Van Lierde August Jules, handelaar te Gent (notaris Limpens)
- 23.06.1919, gift: a) Lalement Leon Jules (voor naakte eigendom), handelaar te Gent en b) Lalement August Jules (voor vruchtgebruik), zonder beroep te Gent (notaris Maeterlinck)
- 20.07.1919, einde vruchtgebruik: Lalement Leon Jules, scheepsbevrachter te Gent (overlijden van August Lalement)
- 29.12.1953, verkoop: Vereeniging zonder winstdoelmerk "Les amis de la Commission royale des Monuments et des Sites", te Brussel (notaris Tijtgat - vernielde molen en erve)
- 22.11.1973, gift: Domeinen van de Provincie Oost-Vlaanderen, te Gent (notaris Vanwijmeersch)

In de nacht van donderdag 10 op vrijdag 11 december 1908 drongen dieven binnen in de molen, die toen begaan werd door Henri De Waepenaert, gehuwd met Celesta Lallemand.

Na herhaalde eigendomsoverdrachten werd de molen in 1953 geschonken aan de vzw "Les amis de la Commission Royale de Monuments et des Sites". Deze vereniging was destijds ook eigenares van de nog bestaande Kalfmolen te Knokke en de Stenen Molen te Zwevegem. De molen, langsheen de verbindingsweg Gent-Aalst, werd uitwendig hersteld.

In 1973 werd de Provincie Oost-Vlaanderen de eigenaar. Vlak voor de restauratie zou beginnen, brandde de molen nagenoeg volledig uit op 16 mei 1976. Op de askop en een paar balken na, ging de hele inhoud verloren. Alles wees er op dat het kwaadwillige brandstichting was. De daders werden niet gevonden. Nadien volgde toch een grondige restauratie met een geheel nieuw binnenwerk, naar een ontwerp van architect Fernand Weyers uit Sint-Niklaas (1920-1991). Het werk werd uitgevoerd door de firma Cottenier uit Aalbeke. Op 29 juni 1984 werd de molen officieel ingehuldigd.

De restauratiewerken van de jaren 1980 gaven echter, op technisch vlak, aanleiding tot heel wat kritiek. Zo onder andere: te kleine kap met te geringe dakoversteek, gebrekkig functionerende kruilier, conische rollen in de paternoster, terwijl de liggende en gaande ringen niet afgevlakt zijn, onregelmatige druk van de kap tegen de staande ring, een gehavend gevlucht wegens inkorting omdat het tegen de stelling sleepte, gebrekkig paswerk onder de molenstenen, een galg die niet gebruikt kan worden wegens een te lage lastarm (voorheen was er een steentrommel, maar dat wist men blijkbaar niet), een onbetrouwbare lui, slechte bussen in de steengaten, gebrekkige wigging van de wielen, slechte steek en kammen, geen luiken voor het uittrekken van de staakijzers, enz.

Beetje bij beetje werden deze mankementen weggewerkt en kan de molen thans effectief als "maalvaardig" worden beschouwd. Molenaars zijn: Jan Bauwens (sinds 1992), Guido De Corte (sinds 1984), Vincent Fockedey en andere medewerkers van MOLA (Provinciaal Molencentrum te Wachtebeke).

De molen is uitgerust met stalen, gelaste deelbare roeden, fabrikaat Adriaens uit Weert, geplaatst op 10 maart 2015), twee natuursteenkoppels en een kunststeenkoppel. De kap kruit op een paternosterring.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: Thomas Piens, Zingem

<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem

<p>Fauconniersmolen</p>

De brand van 1976 (foto De Standaard, 17 mei 1976)

<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: M.F. Boogert, 07.09.1972. Uitgave als prentkaart Stichting Levende Molens, Roosendaal.

<p>Fauconniersmolen</p>

De molen als reclamezuil voor Minerva-auto's, jaren 1930. Foto Alfred Ronse, rolfilmnegatief. (coll. Stichting Levende Molens - Roosendaal ?)

Literatuur

Gedrukte bron
Land van Aalst, 13.12.1908.

Werken
Bart Van Langenhoven, "Wind- en watermolens te Groot-Lede", in: Ken uw dorp, Jaarboek van de heemkundige kring Heemschut-Lede, nr. 18, 1991, p. 19-53.
F. De Potter & J. Broeckaert, Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, Gent (1900), reeks V, dl. III.
Arnold Naaijkens, "De Fauconniers'molen'", in: Levende Molens, aug. 1984, nr. 8, p. 60-61.
B. De Keyzer, "De Oordegemse Fauconniersmolen de redding nabij", in: Toerisme in Oost-Vlaanderen, XXIII, 1974, p. 5-7.
J. de Middeleer, "Heemschut. Alarm voor onze molens", Ons Heem, VIII, 1950, 2-3, p. 35.
R(af) V(anden) A(beele), "Heemschut. Oordegem", Ons Heem, X, 1952, p. 103.
Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985.
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25).
"De Fauconniersmolen te Oordegem-Lede", in: Molenecho's, XI, 1983, p. 261.
"Restauratie van de Fauconniersmolen te Lede (Oordegem)", in: Molenecho's, X, 1982, nr. 1, p. 6, 9.
Richard De Gendt, "Oordegem nederzetting, heerlijkheid, gemeente", 1987, 688 p.
J. Weyns, "Molen van Oordegem", in: Ons Heem, XIX, 1965, 1, p. 17-18.
(L. Smet), "Oordegem. Fauconniersmolen", in: Molenecho's, I, 1973, p. 33; IV, 1976, p. 34.
(L. Smet), "Oordegem. 'Fauconniersmolen'; de redding nabij?" in: Molenecho's, III, 1975, p. 81, 90.
J. Weynen, "De molen brandt", in: De Belgische Molenaar, LXXI, 1976, p. 162.
(L. Smet), "Oordegem: heropbouw 'Fauconniersmolen'", in: Molenecho's, VIII, 1980, p. 6-7.
"Foto Oordegem: Fauconniersmolen", in: Molenecho's, IX, 1981, nr. 10, p. 96.
G. De Corte, "Fauconniersmolen te Oordegem", in: De Belgische Molenaar, LXXVII, 1982, p. 272.
(L. Smet), "Molens veranderen van eigenaar", in: Molenecho's, I, 1973, p. 7-8.
E. D(e) K(inderen), "Oordegem", in: De Belgische Molenaar, LXXVII, 1982, nr. 3, p. 62.
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Eerste aflevering. De arrondissementen Aalst en Dendermonde", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XIV, 1960, 3 (Gent, 1962).
"Fauconniersmolen te Oordegem-Lede", in: Molenecho's, XII, 1984, p. 343-345.
"Inhuldiging van de Fauconniersmolen", in: Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, Gent, jg. 38 (1984), p. 194-196.
Mola, "Aantal asomwentelingen van Oost-Vlaamse molens in 2010", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVII, 2011, 1, p. 51.
H. Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 6. Gemeenten 0-R", Opwijk, 2006.
Lieven Denewet, “De Fauconniersmolen van Oordegem kreeg de eerste stalen deelbare molenroeden in ons land”, Molenecho’s, jg. 43, 2015, 1, p. 6-14.

Persberichten
K.V., "Uitgebrande molen wordt toch gerestaureerd", in: De Beiaard, LXXV, 1976, nr. 22, p. 1, 7.
D.V. (R.), "Moet Oordegemse Fauconniersmolen verdwijnen?" in: Voorpost, XXXII, 1979, nr. 43, p. 13.
R.D.V., "Volgend jaar 'nieuwe molen'", in: Voorpost, XXXIII, 1980, nr. 23, p. 13.
K.D.C., "De erfenis van Fauconnier", in: Voorpost, XXXIV, 1981, nr. 19, p. 13.
VBW, "Fauconniersmolen draait weer vlot", in: Het Nieuwsblad, 23.10.2003.
VBW, "Romp van Fauconniersmolen bijna hersteld", in: Het Nieuwsblad, 15.03.2003.
Herman Laneau, "70 kilometer per uur op onverharde landbouwweg", Het Nieuwsblad, 09.03.2010.
Rudi De Koker, "Zondag 22 mei Vlaamse Molendag. Fauconniersmolen is bezoekje waard", Het Nieuwsblad, 20.05.2011.
Pierre Penninck, "Oost-Vlaamse Molendag op 1 oktober", Het Nieuwsblad, 16.09.2011.
Rudi de Koker, "Niet Nederland maar Vlaanderen is land van molens. Film, brochure en educatief pakket zetten molens in Denderstreek in de kijker", Het Nieuwsblad, 17.11.2015.
"Kwieke molens", lede.be (04.11.2015)
"Kwieke molens. Water en wind in Denderland en Herzele", erfgoedcelaalst.be (nov. 2015)
Rudi de Koker, "Nieuwe wieken voor Fauconniersmolen", Het Nieuwsblad, 10.03.2015.
Rudi De Koker, "Kwieke molens voor leerlingen derde graad", Het Nieuwsblad, 16.05.2016.


Laatst bijgewerkt: zondag 3 september 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens