Molenzorg
Oordegem (Lede), Oost-Vlaanderen
Naam

Fauconniersmolen

Ligging Grote Steenweg
9340 Oordegem (Lede)

(weg Gent - Aalst)
1,6 km NW v.d. kerk van Oordegem
kadasterperceel E265b
50° 57' 58.03" N  3° 52' 58.27"


toon op kaart
GPS-nummer 50.966022, 3.883281
Eigenaar Provincie Oost-Vlaanderen
Gebouwd 1845
Type Stenen stellingmolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Oorspronkelijk olie- en graanmolen
Gevlucht/Rad Stalen gelaste deelroeden, fabr. Adriaens, Weert, geplaatst 10.03.2015, 2 x 12 m
Inrichting Drie steenkoppels
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
2 juli 1948
Molenaar Jan Bauwens (sinds 1992), Guido De Corte (sinds 1984), Vincent Fockedey en andere medewerkers van MOLA
Openingstijden Op molendagen en op afspraak, tel. 09 3424240 (Mola); 09 3663077 (J. Bauwens), 09 3665846 (G. De Corte)
<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden   

Beschrijving / geschiedenis

De Fauconniersmolen is een stenen stellingmolen aan de Grote Steenweg (weg Gent-Aalst), op 1,6 km ten noordwesten van de kerk van Oordegem.

Aan de basis van de bouw van deze stenen stellingmolen ligt een geschil die rond 1830 was gerezen tussen de bouwheer (Petrus Fauconnier) en baron Maelcamp de Landeghem, eigenaar van de nabijgelegen Watermolen (zie aldaar). Petrus Fauconnier was de pachter van deze watermolen, maar besloot wegens het conflict zelf een molen te laten bouwen. Hij zag zijn droom evenwel niet meer in vervulling gaan. Immers, hij overleed op 6 november 1831 te Oordegem, slechts 48 jaar oud. De molen zou er evenwel toch komen! De aanvraag werd gedaan door zijn weduwe, Maria Amalia De Boever. Op 1 juni 1844 werd de bouwvergunning verleend en eind 1845 was de molen klaar. Vanaf het begin was er de dubbele functie van olie- en korenmolen.

Opeenvolgende eigenaars:
- 1844, opbouw: De Boever Maria Amalia, weduwe van Fauconnier Petrus, herbergierster te Oordegem
- 23.02.1883, verkoop: Lalemant Celesta Anna, zonder beroep te Oordegem (notaris Schelfhout)
- later, ruil: Fauconnier Augusta (echtgenote De Buyst Pierre Adolphe, schrijnwerker te Brussel) (tribunaal)
- 23.03.1883, verkoop: De Waepenaert-Lalemant (Celesta) Henri, molenaar te Oordegem (notaris Schelfhout)
- 27.12.1911, verkoop: Lalemant-Van Lierde August Jules, handelaar te Gent (notaris Limpens)
- 23.06.1919, gift: a) Lalement Leon Jules (voor naakte eigendom), handelaar te Gent en b) Lalement August Jules (voor vruchtgebruik), zonder beroep te Gent (notaris Maeterlinck)
- 20.07.1919, einde vruchtgebruik: Lalement Leon Jules, scheepsbevrachter te Gent (overlijden van August Lalement)
- 29.12.1953, verkoop: Vereeniging zonder winstdoelmerk "Les amis de la Commission royale des Monuments et des Sites", te Brussel (notaris Tijtgat - vernielde molen en erve)
- 22.11.1973, gift: Domeinen van de Provincie Oost-Vlaanderen, te Gent (notaris Vanwijmeersch)

In de nacht van donderdag 10 op vrijdag 11 december 1908 drongen dieven binnen in de molen, die toen begaan werd door Henri De Waepenaert, gehuwd met Celesta Lallemand.

Na herhaalde eigendomsoverdrachten werd de molen in 1953 geschonken aan de vzw "Les amis de la Commission Royale de Monuments et des Sites". Deze vereniging was destijds ook eigenares van de nog bestaande Kalfmolen te Knokke en de Stenen Molen te Zwevegem. De molen, langsheen de verbindingsweg Gent-Aalst, werd uitwendig hersteld.

In 1973 werd de Provincie Oost-Vlaanderen de eigenaar. Vlak voor de restauratie zou beginnen, brandde de molen nagenoeg volledig uit op 16 mei 1976. Op de askop en een paar balken na, ging de hele inhoud verloren. Alles wees er op dat het kwaadwillige brandstichting was. De daders werden niet gevonden. Nadien volgde toch een grondige restauratie met een geheel nieuw binnenwerk, naar een ontwerp van architect Fernand Weyers uit Sint-Niklaas (1920-1991). Het werk werd uitgevoerd door de firma Cottenier uit Aalbeke. Op 29 juni 1984 werd de molen officieel ingehuldigd.

De restauratiewerken van de jaren 1980 gaven echter, op technisch vlak, aanleiding tot heel wat kritiek. Zo onder andere: te kleine kap met te geringe dakoversteek, gebrekkig functionerende kruilier, conische rollen in de paternoster, terwijl de liggende en gaande ringen niet afgevlakt zijn, onregelmatige druk van de kap tegen de staande ring, een gehavend gevlucht wegens inkorting omdat het tegen de stelling sleepte, gebrekkig paswerk onder de molenstenen, een galg die niet gebruikt kan worden wegens een te lage lastarm (voorheen was er een steentrommel, maar dat wist men blijkbaar niet), een onbetrouwbare lui, slechte bussen in de steengaten, gebrekkige wigging van de wielen, slechte steek en kammen, geen luiken voor het uittrekken van de staakijzers, enz.

Beetje bij beetje werden deze mankementen weggewerkt en kan de molen thans effectief als "maalvaardig" worden beschouwd. Molenaars zijn: Jan Bauwens (sinds 1992), Guido De Corte (sinds 1984), Vincent Fockedey en andere medewerkers van MOLA (Provinciaal Molencentrum te Wachtebeke).

De molen is uitgerust met stalen, gelaste deelbare roeden, fabrikaat Adriaens uit Weert, geplaatst op 10 maart 2015), twee natuursteenkoppels en een kunststeenkoppel. De kap kruit op een paternosterring.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: Thomas Piens, Zingem

<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem

<p>Fauconniersmolen</p>

De brand van 1976 (foto De Standaard, 17 mei 1976)

<p>Fauconniersmolen</p>

Foto: M.F. Boogert, 07.09.1972. Uitgave als prentkaart Stichting Levende Molens, Roosendaal.

<p>Fauconniersmolen</p>

De molen als reclamezuil voor Minerva-auto's, jaren 1930. Foto Alfred Ronse, rolfilmnegatief. (coll. Stichting Levende Molens - Roosendaal ©)

Bijlagen

Jaarlijks aantal asomwentelingen:
1994: 14.159
1995:   7.107
1997:      238
1998:         0
1999: 20.886
2000:   2.761
2001: 13.206
2002:   6.260
2003:   2.345
2005: 18.797
2006: 11.465
2009: 20.007
2010: 18.623
2011:

Intekendatum: 22.11.2002, 14 u. 30
Molen: Oordegem (Lede, O.-Vl.), Fauconniersmolen - stenen stellingmolen
Bouwheer: Provincie Oost-Vlaanderen
Ontwerper: Arch. L. Kindt (Provincie Oost-Vlaanderen
Opdracht: Gevelopfrissingswerken; cat. D, kl. 1
Plaats aanbesteding: Provinciaal Administratief Centrum Het Zuid, W. Wilsonplein 2, 9000 Gent
Offertes: MRT nv, Deinze, €60.188,15; Nijs P. nv, Deinze, €69.436,68; Janssens nv, Lokeren, €101.837,50; Saey John nv, Melle, €105.051,35
Toewijzing: MRT nv, Deinze

Land van Aalst, 13.12.1908
Diefte te Oordegem. Tijdens den nacht van donderdag tot vrijdag der vorige week, zijn dieven in den windmolen binnengedrongen van Henri Wapenaere, molenaar. De molen staat tegen het kasteel van Oordegem.

Persbericht. VBW, "Fauconniersmolen draait weer vlot", in: Het Nieuwsblad, 23.10.2003.
Oordegem - De restauratie van de Fauconniersmolen langs de N9 in Oordegem is bijna klaar. Nu de stofdoeken rond de romp weggehaald werden, is de molen in een frisse gedaante opnieuw verschenen.
De molen werd gebouwd in 1845 en is sinds 1973 eigendom van de provincie oost-Vlaanderen. In 1976 brandde de molen nagenoeg helemaal uit waarna een ingrijpende restauratie volgde. Sinds 1984 is de Fauconniersmolen terug maalvaardig. In opdracht van de provincie werd in februari gestart met een nieuwe opknapbeurt aan dit beschermde monument.
Walter Van den Branden, conservator van het Provinciaal Molenmuseum: ,,De sterk verweerde romp moest behandeld worden. De oude verflagen en de voegen werden verwijderd. Het parament is gereinigd, de slechte bakstenen vervangen, de molen is opnieuw geverfd, gevoegd, herbeitst en de buitenonderdelen herschilderd. De werken werden uitgevoerd door een gespecialiseerde firma uit Deinze en kosten 60.188 euro.''
Wieken gestroomlijnd
Na het plaatsen van de stelling werd de kap van boven af geïnspecteerd en toen bleek dat een dringend herstel noodzakelijk was. Van den Branden: ,,In overleg met Monumenten en Landschappen besloot de provincie tot het vervangen van de kapbedekking waardoor de werken langer duurden dan oorspronkelijk gepland. Tevens werd door een molenmaker uit Roeselare de stroomlijning van het gevlucht (de wieken) verbeterd zodat de molen vlotter kan draaien. Die kosten liepen op tot 58.500 euro.
In november loopt de opfrisbeurt ten einde, waarna de molen opnieuw, volgens afspraak, opengesteld wordt voor het publiek. In de loop van 2004 zal wel nog een tweede definitieve verflaag op de romp worden aangebracht.

VBW, "Romp van Fauconniersmolen bijna hersteld", in: Het Nieuwsblad, 15.05.2003.
Oordegem - De romp van de Fauconniersmolen langs de Grote Steenweg in Oordegem krijgt een opfrissing en daarom staat hij opnieuw in de steigers. De verweerde romp wordt behandeld en opgefrist.
De Fauconniersmolen werd gebouwd in 1845 als stenen bovenkruier van het type gaanderijmolen. In 1948 werd de molen een beschermd monument. Sinds dertig jaar is de molen eigendom van de provincie Oost-Vlaanderen. Op 16 mei 1976 brandde de molen volledig uit. Na een ingrijpende restauratie is de molen sinds 1984 opnieuw maalvaardig. ,,Gedeputeerde Jean Pierre Van der Meiren: ,,Er is veel werk aan om deze molen in stand te houden. Eigenlijk was hij te goed hersteld en had hij te weinig speling om goed te draaien.''
Toch vinden de meest ingrijpende werken aan de romp plaats. Van der Meiren: ,,Oude verflagen en voegen worden verwijderd, het parament gereinigd, de slechte bakstenen vervangen en hervoegd, de gevel geverfd en de buitenonderdelen herschilderd. De romp wordt ook bedekt met een waterige beschermende kleurstof, beitselen genaamd.''
De kosten voor de opknapbeurt bedragen 60.188 euro en de werken zullen nog enkele weken duren. Indien de kapbedekking vervangen wordt, zullen de werken verlengd worden. Tot dan blijft de molen ontoegankelijk voor het publiek. (VBW)

Herman Laneau, "70 kilometer per uur op onverharde landbouwweg", Het Nieuwsblad, 09.03.2010.
Je kan hier hoogstens 10 kilometer per uur rijden, maar toch is de maximumsnelheid op 70 per uur vastgelegd. Hendrik De Rycke
Lede - De Oordegemnaars fronsen de wenkbrauwen sinds de gemeente Lede aan een landbouwweg aan de windmolen in Oordegem een bordje met een snelheidsbeperking van maximum 70 km/uur heeft geplaatst.
'Dat moet als grap bedoeld zijn', vermoedt buurtbewoner Robert De Cooman. 'Je moet al een Dakar-piloot zijn om hier hooguit tien kilometer per uur te halen. Het is een onverharde weg vol putten, bulten en modderplassen.'
'Toch is het bord ernstig bedoeld', reageert de Leedse burgemeester Geert Grepdon. 'Het is niet omdat er 70 km/uur staat dat je die snelheid ook moet nastreven. Het mag best wat lager zijn. Tien kilometer per uur bijvoorbeeld. Vroeger stond er geen verkeersbord en mocht je er wettelijk zelfs 90 km/uur rijden. Die zones zijn nu over heel de gemeente weggewerkt.

Rudi De Koker, "Zondag 22 mei Vlaamse Molendag. Fauconniersmolen is bezoekje waard", Het Nieuwsblad, 20.05.2011.
Fauconniersmolen Oordegem: op 22 mei te bezichtigen
Lede - Eén van de Vlaamse molens in de regio die op 22 mei te bezichtigen valt, is de Fauconniersmolen. Afspraak tussen 10 en 18 uur, Grote Steenweg te Oordegem (Lede).
Ze wenken nog immer, de wieken van de Fauconniersmolen. Gebouwd einde 1845 door de weduwe van molenaar Petrus Fauconnier, had de molen vanaf het begin de dubbele functie van olie- en korenmolen. Eigenaar, sedert 1973, is de provincie Oost-Vlaanderen. Vlak voor de restauratie zou beginnen, verwoestte een brand in mei 1976, nagenoeg de hele molen. Kwaad opzet? De daders werden nooit gevonden. Na herstellingswerken, werd de molen in 1984 officieel ingehuldigd en is momenteel maalvaardig. Verdere info: molenechos.org

Pierre Penninck, "Oost-Vlaamse Molendag op 1 oktober", Het Nieuwsblad, 16.09.2011.
Zwalm - Op zaterdag 1 oktober, tussen 10 en 18 uur, gooien tal van ambachtelijke molens opnieuw hun deuren open voor de Oost-Vlaamse Molendag. Vier provinciale molens zijn zelfs in volle werking. Je kan de windmolen Meuleken 't Dal (Zingem), de windmolen Fauconniersmolen (Lede), de windmolen Roomanmolen (Sint-Pauwels) en de watermolen Zwalmmolen (Munkzwalm) in volle actie zien. In de Zwalmmolen kan je snuisteren tussen oude molenboeken op de molenboekenmarkt.

-------------

Richard De Gendt, "Oordegem nederzetting, heerlijkheid, gemeente", 1987, p. 248-254.

De stenen windmolen van P. Fauconnier

a.  Ligging

Aan de Grote Steenweg,  noordkant , Sie E, nr. 265, op een paar honderd meter  van de watermolen,  op 21 m boven de zeespiegel. In de nabijheid van het hof te Landegem.

b.  Geschiedenis

Op 21 januari 1808 huwde Pierre Fauconnier, 24 j., zoon van Pierre en Caroline Dumont, mulder van beroep, met Marie Amalie De Boever, weduwe, 27 j., dochter van Jan-Baptist en Angelina Bockstaele, wonend te Oordegem aan de Grote Steenweg.
Fauconnier was afkomstig van Ogy bij Lessen en woonde toen te Lede. De Boever was afkomstig van Melden, Zuid-Oost Vl., en was weduwe van Livinus Van Der Stuyft.
Ze kregen zeven kinderen die in 1823 respectievelijk oud waren: Joseph 14 j. - Désiré Joseph 12 j.- Augustin-Bernard 10 j. - Edouard 8 j.- Justine 5 j. - EulaJie Rosal ie 3 j. - Beatrix 1 j.
Fauconnier pachtte de molen van de heer  van Landegem, baron de Maelcamp de Landeghem, en was terzelvertijd cabaretier (d .i. herberg­uitbater). Hij was weldra een invloedrijk man te Oordegem, als gemeenteraadslid van 1821 tot 1831 en nadien als schepen.

Rond 1830 kwam hij in onverschil met de heer Maelcamp, eigenaar van de watermolen en besloot zelf een molen te laten bouwen. Toen de heer hem vroeg waar hij het geld ging halen om zulk een werk uit te voeren antwoordde Fauconnier dat hij geld genoeg had en de over­schot van zijn biljetten aan de wieken van zijn toekomstige windmolen zou hangen.
De droom van de  molenaar ging echter niet in vervulling  want hij overleed  te Oordegem  op 6 november 1831, slechts 48 jaar oud, maar mevrouw was daar nog met haar talrijke kroost.

De aanvraag  tot  het bouwen van een stenen windmolen werd bij het gemeentebestuur van Oordegem genoteerd op 27 mei 1844. Deze aanvraag werd gedaan door mevrouw Maria Amalia De Boever die het opzet van haar overleden echtgenoot uitvoerde. Deze aanvraag werd doorgestuurd naar de bestendige deputatie te Gent.
De  vergunning werd toegestaan onder bepaalde voorwaarden. Zo moest, onder andere, de molen op minimum 50 m van de steenweg op­gericht worden.
Op 1 juni 1844 was de vergunning in orde en tegen eind 1845 stond de molen malensklaar.
De weduwe overleed op 27 november 1847, 67 jaar oud.

c.  Eigenaars

1845: Mevr. wed. Fauconnier-De Boever.
1847: Kinderen Fauconnier.
1884: De  molen wordt verkocht aan Celeste Lalemant, bijzondere, van Oordegem.
1885: Het jaar daarop kwam hij door ruilverkaveling in eigendom van Petrus-Adolf De Buyst. schrijnwerker te Brussel.
1890: De molen wordt eigendom van Henri de Waepenaert-Lalemant waarschijnlijk de pachtende molenaar.
1912: Verkocht aan Jules Lalernaut-Van Lierde, handelaar te Gent.
1919: Gaat over in erfenis aan Jules Lalemant, eveneens handelaar te Gent, dit in naakte eigendom. Het vruchtgebruik was voor August­ Jules Lalemant .
1923: Als de termijn van het vruchtgebruik verstreken was kwam de molen weer in handen van Leon-Jules Lalemant.
1935: Het molenaarsbedrijf wordt gestaakt.

Nota: Het is het geval met veel water- en windmolens door de opkomst, eerst van de stoommachine en daarna van de benzinemotor.

d. Klassering

Op 2 juli 1948 werd bij K .B., getekend door de toenmalige regent, prins Karel, "de windmolen , Fauconniersmolen te Wijde Wereld, Oordegem" geklasseerd als monument op voorstel van de commissie voor monumen­ ten en landschappen.

e. Verval

In 1953 werd de molen door de heer Lalemant geschonken aan ''Les amis de la cammission royale des monuments et des sites'' van Brussel die het inzicht hadden er een bezienswaardigheid van te maken langsheen de Grote Steenweg, toen de drukste steenweg van gans België. Het was trouwens de enige windmolen aan de Grote Baan tussen Brussel en Oostende.
De molen was ondertussen aan een goede onderhoudsbeurt toe en moest dringend gerestaureerd worden. De kosten waren geraamd op 594.000 fr. Daarvan viel 15 %, zegge 89.100 fr ten laste van de gemeente Oordegem.
De minister van onderwijs, onder wiens bevoegdheid de molen ressor­teerde, gezien het een geklasseerd monument was, stuurde op 8 juli 1955 een schrijven naar het gemeentebestuur van Oordegem om deze tussen­komst te bekomen. In haar zitting van 30 juni 1955 weigerde de Oordegemse gemeenteraad haar aandeel te nemen in de kosten voortspruitend uit deze herstellingswer­ken met het gevolg dat er niets gebeurde en de molen verder verviel.

f. Restauratie

Het kostte heel wat moeite aan burgemeester De Cuyper om in 1972 de zaak weer aan het rollen te krijgen want de Oordegemse bevolking en heel wat milieu- en natuurvrienden zagen met lede ogen het verval van de weleer zo prachtige prestigieuze Fauconniersmolen.

Eind 1973 kwam de redding. Het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen kocht de molen en zou hem laten restaureren. Een restauratiedossier werd aangelegd waarvoor beroep werd gedaan op architect Weyers uit St.­ Niklaas.

Zondagmorgen 16 mei 1976 brandde de molen echter bijna volkomen uit en ging de ganse inhoud verloren. Zo werd de herstelling merkelijk vertraagd en liepen de kosten heel wat hoger op.

Na enkele jaren konden de werken toch worden uitgevoerd door de p.v.b.a. Cottenier uit Aalbeke. Ze eindigden pas in 1984. De restauratie kostte 20 miljoen waarvan 60% gedragen werd door de staat en 40% door de provincie.

g.  Bedrijfsklaar-De inzegening

Ingenieur Guido De Corte, wonend te Oordegem, Wijde Wereld, in het bezit  van het getuigschrift van molenaar, werd door het provinciebestuur aangesteld als molenaar, want de restauratie was zodanig uitgevoerd dat de molen volledig bedrijfsklaar was.
Op 29 juni 1984 werd de molen plechtig ingezegend door J. Bontinck, pastoor van Oordegem, in het bijzijn van heel wat prominenten van de provincie en het gemeentebestuur van Lede.
Als meter fungeerden: mevr. De Cuyper, echtgenote van de bestendig af­ gevaardigde van de provincie, tevens voorzitter van de provinciale molen­commissie, en als peter Renaat Van der Linden, gekend volkskundige.
In de molen werd een gedenksteen onthuld en de beide harmonieën van Oordegem zorgden voor de muzikale omlijsting.

h. Technische gegevens

De molen is van het type "bovenkruier": alleen de kop met de schuin­liggende wiekas wordt naar de wind gezet met de kruilier.
Binnenste basisdiameter: 7,60 m
Bovenste basisdiameter: 4,40 m
Hoogte van de romp: 14,85 m
Lengte van de wieken: 10,50 m

De dakbedekking bestaat uit eikenhouten leien.
De molen is uitgerust met twee Franse steenkoppels (molenstenen), alle met een diameter van I ,40 men voorzien van tweetaktrijn.
Het vangwiel telt 52 beuken kammen en heeft een diameter van 2,60 m.

1. Stampkot

Op de begane grond was oorspronkelijk een oliestampkot opgesteld met twee vertikale opstaande rollende molenstenen. Deze installatie werd rond 1900 verwijderd maar deze pletstenen liggen nog aan de molen.

---------------

J. de Middeleer, "Heemschut. Alarm voor onze molens", Ons Heem, VIII, 1950, 2-3, p. 35.
De schone stenen molen van Oordegem (geklasseerd) wordt niet hersteld, valt in puin. De weg Aalst-Gent wordt verbreed en als niet spoedig ingegrepen wordt gaat hij verloren, wat een groot verlies zou zijn uit toeristisch oogpunt.
Is iedereen nu stekeblind en stokkedoof dat er niets gedaan wordt voor deze stenen reus?

R(af) V(anden) A(beele), "Heemschut. Oordegem", Ons Heem, X, 1952, p. 103.
In "Ons Heem" van Zomermaand 1950 werd reeds door J. de Middeleer alarm geroepen voor het behoud van de schone stenen molen van Oordgem. De verbreding van de rijksweg Gent-Aalst geschiedde zodanig dat hij behouden bleef. Maar de toestand waarin deze molen verkeert is onheilspellend. Zelfs indien de middelen zouden ontbreken voor de volledige herstelling, zou er iets moeten gedaan worden om het ergste te voorkomen. Tevens zouden de oude reclamesporen toch wel - mits geringe onkosten - kunnen overdekt worden met een frisse laag witte kalk. Niet enkel op heemkundig maar ook op toeristisch gebied zou dit gewaardeerd worden. Is de stenen molen van Hoeke, langs de baan Maldegem-Knokke, hiervan geen prachtig voorbeeld?

------------------

Rudi de Koker, "Nieuwe wieken voor Fauconniersmolen", Het Nieuwsblad, 10.03.2015.
Lede - Dinsdag werden de 50 jaar oude wieken van de Oordegemse Fauconniersmolen vervangen. Een gespecialiseerde firma uit Weert (NL) klaarde de klus waarvoor het budget door de Vlaamse Overheid en de Provincie was vrijgemaakt.
Gebouwd einde 1845 door de weduwe van molenaar Petrus Fauconnier, had de molen vanaf het begin de dubbele functie van olie- en korenmolen. Al in 1948 werd de molen beschermd. Eigenaar, sedert 1973, is de provincie Oost-Vlaanderen. Vlak vóór de restauratie zou beginnen, verwoestte een brand in mei 1976, nagenoeg de hele molen. Na herstellingswerken, werd de molen in 1984 officieel ingehuldigd en is momenteel maalvaardig. Enkel voor koren weliswaar.
‘Maandag hebben we de oude wieken ontmanteld en zijn de nodige voorbereidingen begonnen,’ vertelt zaakvoerder Wim Adriaens van de gelijknamige firma, gespecialiseerd in molenbouw en houtwerk. ‘Met nachttransport werden de nieuwe elementen naar Oordegem gebracht. Dinsdagmorgen kon men aan de slag om de 4 onderdelen, elk 12 meter lang te monteren tot twee wieken met een lengte van 24 meter. Enkele molenaars volgden het werk ter plekke. Onder hen Guido De corte, samen met jan Bauwens de lokale molenaars. Ook Jo Bracke volgde alles nauwgezet. Zelf molenaar en eigenaar van de Fonteintjesmolen in Meerbeke, werkt Jo voor Mola, het provinciaal Molencentrum dat gevestigd is in kasteel Puyenbrug in Wachtebeke.
‘Op voorwaarde dat de molen in functie blijft zijn de wieken goed voor nog eens 50 jaar,’ klinkt het. De kosten voor de operatie worden gedragen door de Vlaamse overheid en 20% door de provincie. ‘Wat de toekomst brengt voor ons molenbestand, blijft evenwel onzeker,’ beseft Bracke. ‘Gelukkig viel Oordegem nog in het oude systeem.’ In de late namiddag waren de nieuwe wieken bevestigd. Restten nog twee dagen om onder meer alle verbindingen in de kruising nauwkeurig aan te brengen. Zolang blijft de hoogtewerker staan. ‘In mei is er opnieuw een molendag en dan kan iedereen ook binnenin een kijkje nemen,’ besluit een tevreden Guido De Corte. En de oude wieken? ‘Die blijven ter plekke, als didactisch materiaal.’

Frank Eeckhout & Didier Verbaere, "Oordegem. Molen is morgen weer operationeel na dringende restauratie. Nieuwe wieken voor Fauconniersmolen", Het Laatste Nieuws, 11.03.2015.
Foto: Met behulp van een grote kraan werden de oude wieken van de windmolen verwijderd. - Frank Eeckhout
De Fauconniersmolen langs de Grote Steenweg krijgt momenteel een facelift. "De wieken worden vervangen en de askop wordt ontroest. Na dertig jaar drong een restauratie zich echt wel op. Woensdag (vandaag), worden de nieuwe wieken opgehangen en donderdag moet de molen weer malen", klinkt het bij het provinciaal molencentrum.
Foto: Molenaar Guido De Corte bij het gevlecht van de nieuwe wieken. - Frank Eeckhout
De bouw van de Fauconniersmolen startte in 1844. Een jaar later was de stenen stellingmolen klaar om koren te malen en olie uit granen te halen. In 1973 werd de provincie Oost-Vlaanderen eigenaar van de molen. Vlak voor de restauratie zou beginnen, brandde de molen in 1976 helemaal uit. Op de askop en een paar balken na ging de hele molentechniek verloren. Daarna volgde gelukkig toch een grondige restauratie met een geheel nieuw binnenwerk waarna de molen in 1984 werd ingehuldigd.
Bezienswaardigheid
Dertig jaar later drong een nieuwe renovatie zich op. "Maandag zijn we gestart met het wegnemen van de wieken en het gevlecht. Dat was dringend aan vernieuwing toe. Daarnaast wordt ook de askop, waarmee de wieken in beweging worden gebracht, ontroest en worden de houten roeden, die vasthangen aan de askop, vervangen door metalen roeden. De oude roeden blijven als bezienswaardigheid liggen op het grasperk voor de Fauconniersmolen", vertelt een medewerkster van MOLA, het provinciaal molencentrum.
De restauratie van de windmolen wordt van dichtbij gevolgd door Guido De Corte, sinds 1984 in dienst als vrijwillig molenaar. "Na de inhuldiging van de molen was ik lange tijd de enige molenaar. Ik combineerde mijn hobby toen nog met een fulltime job. Graan malen zat er toen nog niet in omdat de windmolen mankementen vertoonde. Die werden weggewerkt waardoor de molen nu opnieuw maalvaardig is. Later kreeg ik versterking van nog twee molenaars en ook de provincie zorgt nu voor ondersteuning. En dat is best wel nodig, want er komt heel wat bij kijken om een windmolen maalvaardig te houden. Een draaiende windmolen is mooi om naar te kijken maar een molen die maalt, is nog mooier", vertelt Guido De Corte.
De molenaar werd eind vorig jaar nog in de bloemetjes gezet omdat hij dertig jaar aan de slag was. "Ik ga door zolang ik kan. Ik vind het leuk om scholen of andere groepen op bezoek te krijgen en hen te tonen hoe de molen werkt."
De Fauconniersmolen kan bezocht worden op molendagen of na afspraak met een van de molenaars via 09/34.24.20, 09/366.30.77 of 09/366.58.46.

Rudi de Koker, "Niet Nederland maar Vlaanderen is land van molens. Film, brochure en educatief pakket zetten molens in Denderstreek in de kijker", Het Nieuwsblad, 17.11.2015.
Met het project Kwieke Molens zet Efgoedcel Denderland onder meer deze Fauconniersmolen in de spotlights. Foto: rdl
Lede / Oordegem / Ninove / Erpe-Mere - Met een toeristische brochure, een promotiefilm, financiële steun en een educatief pakket zetten Ergoedcel Denderland, de provincie en de betrokken gemeenten zes molens uit de regio in de kijker.
In de Fauconniersmolen in Oordegem werd zondag het project Kwieke Molens voorgesteld. “Vrijwilligers hebben deze molen zijn uitstraling van weleer teruggegeven. Dat project is een voorbeeld van hoe het moet”, zegt de Leedse schepen van Cultuur Elke Meganck (CD&V).
“Niet Nederland, maar Vlaanderen verdient het land van de molens genoemd te worden”, stelt Walter Van den Branden, conservator van het Molencentrum Mola. “Het waren namelijk Vlaamse emigranten die in de zestiende en zeventiende eeuw de Hollanders de molentechnieken bijbrachten. Zij hebben er voor gezorgd dat onze Noorderburen droge voeten hebben.”

"Kwieke molens", lede.be (04.11.2015)
Op 15 november 2015 gaat het project ‘Kwieke Molens. Water en wind in Denderland en Herzele’ van start. Erfgoedcel Denderland slaat de handen in elkaar met de Provincie Oost-Vlaanderen, de gemeenten Erpe-Mere, Lede, Ninove en enkele particuliere molenaars om het landelijke molenerfgoed en het molenambacht in de kijker te zetten.
Zes molens wisten de tand des tijds te doorstaan en draaien vandaag nog altijd. Dankzij dit project worden de molens niet alleen opengesteld voor publiek, maar kun je ze ook actief bezoeken.
Op 15 november tussen 13 en 17 uur zijn de molens open voor het publiek. De molenaars geven rondleidingen en maaldemonstraties. Een meester-bakker geeft bij de molen ook bakdemonstraties in een houtoven.
Met dit project wil Erfgoedcel Denderland het molenerfgoed onder de aandacht brengen. Kenmerkend in het landschap en toch vaak onbekend maken water- en windmolens deel uit van ons cultureel erfgoed. Het project loopt tot eind oktober 2017. Verschillende activiteiten en publieksmomenten worden voorzien. Er wordt alvast gestart met een toeristische brochure, een promotiefilm, financiële ondersteuning, een educatief pakket en de promotie van de (bestaande) opleiding voor molenaars en molengidsen.

"Kwieke molens. Water en wind in Denderland en Herzele", erfgoedcelaalst.be (nov. 2015)
Op 15 november 2015 gaat het project ‘Kwieke Molens. Water en wind in Denderland en Herzele’ van start. Erfgoedcel Denderland slaat de handen in elkaar met de Provincie Oost-Vlaanderen, de gemeenten Erpe-Mere, Lede, Ninove en enkele particuliere molenaars om het landelijke molenerfgoed en het molenambacht in de kijker te zetten. Zes molens wisten de tand des tijds te doorstaan en draaien vandaag nog altijd. Dankzij dit project worden de molens niet alleen opengesteld voor publiek, maar kun je ze ook actief bezoeken. Erfgoedcel Denderland nodigt je dan ook met veel plezier uit om erbij te zijn op het grote voorstellingsmoment.
Op 15 november 2015 wordt om 14 uur het project ‘Kwieke Molens’ voorgesteld aan pers en publiek in de Fauconniersmolen te Oordegem (Grote Steenweg z/n, 9340 Lede). Na een korte uiteenzetting door de bestendige deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen en schepen Elke Meganck (Lede) zetten we dit project in de molen feestelijk in.  De aanwezigen worden getrakteerd op lekkere poffertjes en een fris molenbiertje. Naast de voorstelling van dit project is de molen tussen 13 en 17 uur ook open voor het publiek. De molenaars geven rondleidingen en maaldemonstraties. Een meester-bakker geeft bij de molen ook bakdemonstraties in een houtoven.
Met dit project wil Erfgoedcel Denderland het molenerfgoed onder de aandacht brengen. Kenmerkend in het landschap en toch vaak onbekend maken water- en windmolens deel uit van ons cultureel erfgoed. Het project loopt tot eind oktober 2017. Verschillende activiteiten en publieksmomenten worden voorzien. Er wordt alvast gestart met een toeristische brochure, een promotiefilm, financiële ondersteuning, een educatief pakket en de promotie van de (bestaande) opleiding voor molenaars en molengidsen.
De initiatieven zullen gespreid worden over zes deelnemende molens. Naast vijf windmolens neemt ook één watermolen deel:
- Fauconniersmolen in Oordegem (Lede): stenen stellingmolen.  Eigenaar: Provincie Oost-Vlaanderen, beheerder: Mola
- Kruiskoutermolen in Mere (Erpe-Mere): staakmolen met open voet. Eigenaar: Gemeente Erpe-Mere
- Fonteintjesmolen in Meerbeke (Ninove): bovenslag watermolen. Eigenaar: Johan Bracke
-  Wildermolen in Appelterre-Eichem (Ninove): staakmolen met open voet. Eigenaar: Stad Ninove
- Molen ter Zeven Wegen in Denderwindeke (Ninove): stenen bergmolen. Eigenaar: Stad Ninove
- Molen te Rullegem (Herzele): staakmolen met open voet. Eigenaar: Alain Goublomme
Financiële ondersteuning
Voor elke deelnemende molen is een budget voorzien om kleine infrastructurele aanpassingen te doen. De molens moeten immers toegankelijk zijn voor een breed publiek. Deze financiële ondersteuning is niet te verwarren met het restaureren van de molens. Het budget heeft als doel om kleine en noodzakelijke pijnpunten in toegankelijkheid op te lossen (bv. het plaatsen van een sanitair, een trapleuning, etc.).
Voor kinderen
Met een kant-en-klaar educatief pakket kunnen leerlingen van de derde graad lager onderwijs op een hedendaagse manier kennis maken met de deelnemende molens, het molenambacht en de belangrijke plaats die de molens innemen in het landschap.
Molenaarsopleiding
Daarnaast zet Erfgoedcel Denderland ook de schouders onder de (bestaande) opleiding tot molenaar en molengids. Want natuurlijk is het niet mogelijk om zonder goed opgeleide vrijwilligers de molens geregeld te laten draaien. Extra helpende handen kunnen de bestaande groep molenaars dus helpen.
Partners
Dit project is een initiatief van Erfgoedcel Denderland. Toch kan de erfgoedcel rekenen op de medewerking van heel wat partners. Als copromotor zorgt Mola, met jarenlang opgebouwde expertise, voor heel wat meerwaarde. Ook Hogeschool Odisee en Toerisme Scheldeland dragen inhoudelijk aan dit project bij, en het project kan ook rekenen op de bereidwillige medewerking van de gemeentes Ninove, Erpe-Mere en Lede en de particuliere eigenaars van de molens. Het project ‘Kwieke Molens’ kadert in het programma voor plattelandsontwikkeling PDPOIII 2014-2020 of Platteland Plus.

Rudi De Koker, "Kwieke molens voor leerlingen derde graad", Het Nieuwsblad, 16.05.2016.
In maart 2015  kreeg de Fauconniersmolen nieuwe wieken Foto: rdl
Lede -Met het educatief project “Kwieke Molens” willen Erfgoedcel Denderland en het Provinciaal Molencentrum aantonen wat het molenambacht in de praktijk betekent. Een invulbrochure is volgend schooljaar beschikbaar in de zes deelnemende molens, waaronder ook de Fauconniersmolen te Oordegem.
Het pakket werd ontwikkeld in samenwerking met de studenten lager onderwijs van Hogeschool Odisee. Het wordt op 17 mei gelanceerd en uitgetest in de Kruiskoutermolen in Erpe-Mere. Het bevat twee delen: een educatieve infobrochure die zowel tijdens het molenbezoek als in de klas kan gebruikt worden.
Daarnaast laat het de kinderen ook actief aan de slag gaan met enkele educatieve materialen zoals een weerstation, tandwielen, een kompas, een kweern (handmolen)… Zo kunnen ze in de praktijk ondervinden wat het molenambacht precies inhoudt.
Zes molens uit de regio nemen er aan deel: de Fauconniersmolen in Oordegem, de Kruiskoutermolen in Mere, de Fonteintjesmolen in Meerbeke, de Wildermolen in Appelterre, de Molen ter Zeven Wegen in Denderwindeke en de Molen te Rullegem. Nog te noteren: de Europese Molendag op zondag 29 mei.

 

 

Literatuur

Gedrukte bron
Land van Aalst, 13.12.1908.

Werken
Bart Van Langenhoven, "Wind- en watermolens te Groot-Lede", in: Ken uw dorp, Jaarboek van de heemkundige kring Heemschut-Lede, nr. 18, 1991, p. 19-53.
F. De Potter & J. Broeckaert, Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, Gent (1900), reeks V, dl. III.
Arnold Naaijkens, "De Fauconniers'molen'", in: Levende Molens, aug. 1984, nr. 8, p. 60-61.
B. De Keyzer, "De Oordegemse Fauconniersmolen de redding nabij", in: Toerisme in Oost-Vlaanderen, XXIII, 1974, p. 5-7.
J. de Middeleer, "Heemschut. Alarm voor onze molens", Ons Heem, VIII, 1950, 2-3, p. 35.
R(af) V(anden) A(beele), "Heemschut. Oordegem", Ons Heem, X, 1952, p. 103.
Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985.
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25).
"De Fauconniersmolen te Oordegem-Lede", in: Molenecho's, XI, 1983, p. 261.
"Restauratie van de Fauconniersmolen te Lede (Oordegem)", in: Molenecho's, X, 1982, nr. 1, p. 6, 9.
Richard De Gendt, "Oordegem nederzetting, heerlijkheid, gemeente", 1987, 688 p.
J. Weyns, "Molen van Oordegem", in: Ons Heem, XIX, 1965, 1, p. 17-18.
(L. Smet), "Oordegem. Fauconniersmolen", in: Molenecho's, I, 1973, p. 33; IV, 1976, p. 34.
(L. Smet), "Oordegem. 'Fauconniersmolen'; de redding nabij?" in: Molenecho's, III, 1975, p. 81, 90.
J. Weynen, "De molen brandt", in: De Belgische Molenaar, LXXI, 1976, p. 162.
(L. Smet), "Oordegem: heropbouw 'Fauconniersmolen'", in: Molenecho's, VIII, 1980, p. 6-7.
"Foto Oordegem: Fauconniersmolen", in: Molenecho's, IX, 1981, nr. 10, p. 96.
G. De Corte, "Fauconniersmolen te Oordegem", in: De Belgische Molenaar, LXXVII, 1982, p. 272.
(L. Smet), "Molens veranderen van eigenaar", in: Molenecho's, I, 1973, p. 7-8.
E. D(e) K(inderen), "Oordegem", in: De Belgische Molenaar, LXXVII, 1982, nr. 3, p. 62.
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Eerste aflevering. De arrondissementen Aalst en Dendermonde", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XIV, 1960, 3 (Gent, 1962).
"Fauconniersmolen te Oordegem-Lede", in: Molenecho's, XII, 1984, p. 343-345.
"Inhuldiging van de Fauconniersmolen", in: Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, Gent, jg. 38 (1984), p. 194-196.
Mola, "Aantal asomwentelingen van Oost-Vlaamse molens in 2010", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVII, 2011, 1, p. 51.
H. Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 6. Gemeenten 0-R", Opwijk, 2006.

Persberichten
K.V., "Uitgebrande molen wordt toch gerestaureerd", in: De Beiaard, LXXV, 1976, nr. 22, p. 1, 7.
D.V. (R.), "Moet Oordegemse Fauconniersmolen verdwijnen?" in: Voorpost, XXXII, 1979, nr. 43, p. 13.
R.D.V., "Volgend jaar 'nieuwe molen'", in: Voorpost, XXXIII, 1980, nr. 23, p. 13.
K.D.C., "De erfenis van Fauconnier", in: Voorpost, XXXIV, 1981, nr. 19, p. 13.
VBW, "Fauconniersmolen draait weer vlot", in: Het Nieuwsblad, 23.10.2003.
VBW, "Romp van Fauconniersmolen bijna hersteld", in: Het Nieuwsblad, 15.03.2003.
Herman Laneau, "70 kilometer per uur op onverharde landbouwweg", Het Nieuwsblad, 09.03.2010.
Rudi De Koker, "Zondag 22 mei Vlaamse Molendag. Fauconniersmolen is bezoekje waard", Het Nieuwsblad, 20.05.2011.
Pierre Penninck, "Oost-Vlaamse Molendag op 1 oktober", Het Nieuwsblad, 16.09.2011.
Rudi de Koker, "Niet Nederland maar Vlaanderen is land van molens. Film, brochure en educatief pakket zetten molens in Denderstreek in de kijker", Het Nieuwsblad, 17.11.2015.
"Kwieke molens", lede.be (04.11.2015)
"Kwieke molens. Water en wind in Denderland en Herzele", erfgoedcelaalst.be (nov. 2015)
Rudi de Koker, "Nieuwe wieken voor Fauconniersmolen", Het Nieuwsblad, 10.03.2015.
Rudi De Koker, "Kwieke molens voor leerlingen derde graad", Het Nieuwsblad, 16.05.2016.


Laatst bijgewerkt: zondag 12 februari 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens