Molenzorg
Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas), Oost-Vlaa...
Naam

Roomanmolen

Ligging Pastorijwegel 12
9170 Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas)

Beekstraat 16
kadasterperceel A169c


toon op kaart
Geo positie 51.194729, 4.096204
Eigenaar Provincie Oost-Vlaanderen, in beheer van de gemeente Sint-Gillis-Waas
Gebouwd 1847
Type Stenen stellingmolen
Functie Koren- en oliemolen
Kenmerken Thans enkel korenmolen; zeer hoge kuip
Gevlucht/Rad Geklinknageld, 25 m
Inrichting 3 maalstoelen, haverpletter
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
28 maart 1956
Molenaar Rudi Niessen, Eddy De Meulenaer
Openingstijden Elke eerste en laatste zondag van april t.e.m. oktober, 14-18 u., op molendagen, info: cultuur.toerisme@sint-gillis-waas.be, tel. 03 7271741; Mola, tel. 09 3424240.
Ten Bruggencatenummer 01768 BIS
Internet bron

Roomanmolen

<p>Roomanmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 17.06.2006  

Beschrijving / geschiedenis

Deze stenen stellingmolen werd in 1847 opgetrokken met ter plaatse gebakken stenen. De Bestendige Deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen gaf op 26 augustus 1846 toelating aan Pieter Paul Persoon-Rollier, koopman te Sint-Pauwels, voor de bouw van een stenen graan- en oliewindmolen. Hij is de hoogste stenen windmolen in Vlaanderen en de enige overblijvende van de vijf windmolens die Sint-Pauwels vroeger kende.  De molen is genoemd naar de molenaarsfamilie die sinds 1895 eigenaar van deze molen werd. De vroegere benaming Gelaagmolen is geheel in onbruik geraakt.

Opeenvolgende eigenaars
- 1847, eigenaar: Persoon-Rollier Pieter Paul, koopman te Sint-Pauwels (bouwheer)
- voor 1852, erfenis: de weduwe (Rollier Jeanne) en de kinderen (overlijden van Pieter Persoon)
- 23.10.1852, deling: a) Rollier Jeanne, de weduwe van Pieter Paul Persoon en b) Persoon Pierre Jean, eigenaar te Sint-Pauwels (notaris Bongaerts)
- later, eigenaar: a) Persoon Dominic, steenbakker te Sint-Pauwels en b) Persoon Aloïs, handelaar te Sint-Pauwels (overlijden van de weduwe Jeanne Rollier)
- 23.03.1858, verkoop: Persoon Aloïs, zonder beroep te Sint-Pauwels (notaris Bocklandt)
- 20.04.1860, verkoop: Vandevijvere Jan Joseph, handelaar en later molenaar te Sint-Pauwels (notaris Bongaerts)
- 04.05.1867, verkoop: De Bruyne-Weyn Eduard, bakker te Sint-Pauwels
- 06.02.1882, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Eduard De Bruyne)
- later, erfenis: de kinderen (overlijden van de weduwe van Eduard De Bruyne)
- 26.09.1890, deling: a) De Bruyne Stephanie, b) De Bruyne Petrus, molenaar te Sint-Pauwels en c) De Bruyne Aloïs, molenaar te Sint-Pauwels (notaris Bohijn)
- 26.10.1895, verkoop: a) Rooman August Gustaaf, molenaar te Sint-Pauwels en b) (zijn toekomstige echtgenote) Verdickt Maria Theresia, zonder beroep te Sint-Pauwels (notaris Bohijn)
- 07.07.1909, erfenis: de weduwe Maria Theresia Verdickt) en de kinderen (overlijden van August Rooman)
- 26.09.1935, deling: Rooman-Hillegeer Renatus Honoreus Philomena, molenaar te Sint-Pauwels (notaris Bohijn)
- 11.11.1964, erfenis: Rooman Renatus Honoreus Philomena, handelaar te Sint-Pauwels (overlijden van vrouw Hillegeer)
- 03.03.1968, verkoop: Van Dorpe-Itz Frans Pieter Maria, beheerder te Sint-Niklaas (notaris Raemdonck)
- later, erfenis: de weduwe (overlijden van Frans Van Dorpe)
- 17.05.1991, verkoop: (voor vruchtgebruik) de w eduwe en (voor naakte eigendom): a) Van Dorpe Johan Frans Henricus Maria Arnold, directeur te Ukkel, b) Van Dorpe-Aerts Arnold Georges Gladys, bestuurder te Elsene en c) Van Dorpe Maria Louisa Joanna Elisabeth, echtgenote De Wael Joseph Armand Germaine, te Sint-Niklaas (notaris Meert)
- 17.05.1991, deling: Van Dorpe Arnold Georges Gladys, te Elsene (notaris Meert)
- 2003, verkoop: Provinciebestuur Oost-Vlaanderen; beheerder: gemeente Sint-Gillis-Waas.

De Roomanmolen was aanvankelijjk een olie- en korenwindmolen. Dit verklaart de hoge zoldering op het gelijkvloers. In 1868 werd de molen enkel als korenwindmolen omschreven, zodat men mag aannemen dat het olieslaan er dan reeds tot het verleden behoorde. De ronde, stenen stellingmolen is 24 m hoog (de hoogste van Oost-Vlaanderen) en heeft een diameter van 12 m aan de grond. Er zijn zes zolders: de stapelzolder, maalzolder, steenzolder, stortzolder, luizolder en kapzolder. Op de steenzolder liggen drie koppels kunststelen. De kap loopt op een Engels kruiwerk. De roeden zijn 25 meter lang. Er is een stoommachine in gebruik geweest, maar thans resten nog enkel het gebouwtje en de schoorsteen.

Reeds in 1932 was er bekommernis dat de molen niet verloren zou gaan. In 1963 gebeurde een restauratie naar een ontwerp van architect Fernand Weyers uit Sint-Niklaas, maar dit was niet met de bedoeling om opnieuw te malen. In 1997 werd de molen maalvaardig hersteld door molenmaker Roland Wieme uit Deinze. Bij deze restauratie werd de verdekkering uit 1958 verwijderd; de roeden zijn opnieuw voorzien van klassieke windborden. Ook het bijgebouw en de schouw van de vroegere stoommachine werden hersteld. De familie Van Dorpe verkocht de maalvaardige molen in 2003 aan het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen. De gemeente Sint-Gillis-Waas beheert de molensite. Van april tot en met oktober kan de molen elke eerste en laatste zondagnamiddag bezocht worden.

Vrijwillige molenaars:
Lieven Baert (tot 2003)
Marc Vereecken (2003- )
Theo Hullebroeck, zoon van de laatste molenaarsknecht (2008-2015)
Rudi Niessen (2008- )
Eddy De Meulenaer (2016- )

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Roomanmolen</p>

Foto: Jef Geldof, 06.04.2010

<p>Roomanmolen</p>

Foto: Rob Pols, Vlaardingen

<p>Roomanmolen</p>

Collectie Koninklijk Instituut Kunstpatrimonium te Brussel (KIK-IRPA)

<p>Roomanmolen</p>

Foto voor 1958 (coll. Theo Hullebroeck)

<p>Roomanmolen</p>

Foto coll. R. Van Ryckeghem, Koolkerke

Literatuur

Uitgegeven bron
De Volksstem, 26.08.1932.

Werken
Lieven Denewet, "150-jarige Romansmolen te Sint-Pauwels in de steigers", in: Molenecho's, XXV, 1997, nr. 1, p. 24;
E. D(e) K(inderen), "De Roomanmolen te Sint-Pauwels, in: De Belgische Molenaar, LXX, 1975, p. 295-296;
W. Smet, De windmolens in het Waasland, Nieuwkerken-Waas, 1974.
W. Smet, Kijk op het Waasland, Nieuwkerken-Waas, 1977, p. 17-66.
H. Holemans, Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 7. Gemeenten S-T, Opwijk, Studiekring Ons Molenheem, 2007.
Ria Braem, De Rooman-molen, in: Heemkring Sint-Gillis-Waas, 1997, nr. 7, p. 22;
Roommanmolen in de steigers, in: Heemkring Sint-Gillis-Waas, 1996, nr. 4, p. 7;
Molen-info, in: Heemkring Sint-Gillis-Waas, 1998, nr. 10, p. 12;
Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985;
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
M. Dewulf, "Molenzorg in het Land van Waas", in: Annalen van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, LXXIII, 1970, p. 53-68;
Vanderveken, "De Rooman's molen te Sint-Pauwels", in: Toerisme in Oost-Vlaanderen, XI, 1962, p. 52-53;
J. Spruyt, "De Roomanmolen of de 'trots van Sint-Pauwels", in: Natuur- en Stedenschoon, LXVII, 1998, nr. 1, p. 28-29.
"Molen-info", De Kluizenaer (Heemkundige kring De Kluize Sint-Gillis-Waas), jg. 1998, nr. 10, p. 12-19.
Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Derde aflevering. De arrondissementen Oudenaarde en Sint-Niklaas, in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XVI, 1962, 2 (Gent, 1963);
J. D., "15 september. Oostvlaamse Molendag", in: Levende Molens, jg. 7 (1985), nr. 11, p. 81-84, ill.;
Hugo Polfliet, "De familie Rooman in het maaldersberoep", in: De Kluizenaer, Driemaandelijks tijdschrift van de Heemkundige Kring De Kluize, Sint-Gillis-Waas, nr. 18, 2000, p. 3 e.v., ill.;
Guido Van De Ven, De provincie is eigenaar van de Roomanmolen. De gemeente neemt het beheer ervan in handen", in: De Kluizenaer, Driemaandelijks tijdschrift van de Heemkundige Kring De Kluize, Sint-Gillis-Waas, nr. 30, 2003, p. 5 e.v.
Mola, "Aantal asomwentelingen van Oost-Vlaamse molens in 2010", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVII, 2011, 1, p. 51.

Persberichten
De Volksstem, 26 aug 1932, p. 9.
GVDV, "Roomanmolen wacht op nieuwe eigenaar", in: Het Nieuwsblad, 30.07.2002.
Guido Van De Ven, "Jeugd ontdekt molen als levend monument. Educatief project rond Roomanmolen van start", in: Het Nieuwsblad, 27.04.2004.
GVDV, "Roomanmolen", in: Het Nieuwsblad, 28.03.2008.
YV, "Roomanmolen mag (voorlopig) niet meer malen", in: Gazet van Antwerpen, 13.05.2008.
GVDV, "Molenforum brengt molens in kaart", Het Nieuwsblad, 24.04.2009.
ANBA, "Kinderen beschrijven toekomst van Roomanmolen", in: Gazet van Antwerpen, 24.04.2009.
Guido Van De Ven, "Molenliederen bewaard in boek en op cd", in: Het Nieuwsblad, 06.10.2009.
GVDV, "Sint komt uit de lucht vallen", Het Nieuwsblad, 29.11.2010.
Guido Van de Ven, "Molenwieken voor zieken", Het Nieuwsblad, 22.07.2011.
Pierre Penninck, "Oost-Vlaamse Molendag op 1 oktober", Het Nieuwsblad, 16.09.2011.
GVDV, "Circusartiesten verzamelen aan Roomanmolen tijdens Zapparade", Het Nieuwsblad, 27.06.2013.
GVDV, "Molenwieken voor zieken", Het Nieuwsblad, 23.07.2013.
AGR, "Roomanmolen", Het Nieuwsblad, 03.09.2013.
GVDV, "Ziekenzorg organiseert ‘Molenwieken voor zieken’", Het Nieuwsblad, 22.07.2014.
Tim Van Landeghem, "Roomanmolen is vaste waarde op  Open Monumentendag", Het Nieuwsblad, 16.09.2015.
PKM, "Molenaars nemen afscheid", Het Laatste Nieuws, 07.10.2015.

Websites
www. kroniek. net, met o.m.:
Theo Hullebroeck (molenaar 2008-2015), "De Roomanmolen, zijn bescheidenheid en zijn zorgen"
Theo Hullebroeck, "Molenaar worden, waarom ?" www. kroniek. net (23.11.2015).


Laatst bijgewerkt: zondag 30 april 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens