Molenzorg
Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas), Oost-Vlaa...
Naam

Roomanmolen

Ligging Pastorijwegel 12
9170 Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas)

Beekstraat 16
kadasterperceel A169c


toon op kaart
GPS-nummer 51.194501, 4.098607
Eigenaar Provincie Oost-Vlaanderen, in beheer van de gemeente Sint-Gillis-Waas
Gebouwd 1847
Type Stenen stellingmolen
Functie Koren- en oliemolen
Kenmerken Thans enkel korenmolen; zeer hoge kuip
Gevlucht/Rad Geklinknageld, 25 m
Inrichting 3 maalstoelen, haverpletter
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
28 maart 1956
Molenaar Rudi Niessen, Eddy De Meulenaer
Openingstijden Elke eerste en laatste zondag van april t.e.m. oktober, 14-18 u., op molendagen, info: cultuur.toerisme@sint-gillis-waas.be, tel. 03 7271741; Mola, tel. 09 3424240.
Internet bron

Roomanmolen

<p>Roomanmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 17.06.2006  

Beschrijving / geschiedenis

Deze stenen stellingmolen werd in 1847 opgetrokken met ter plaatse gebakken stenen. De Bestendige Deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen gaf op 26 augustus 1846 toelating aan Pieter Paul Persoon-Rollier, koopman te Sint-Pauwels, voor de bouw van een stenen graan- en oliewindmolen. Hij is de hoogste stenen windmolen in Vlaanderen en de enige overblijvende van de vijf windmolens die Sint-Pauwels vroeger kende.  De molen is genoemd naar de molenaarsfamilie die sinds 1895 eigenaar van deze molen werd. De vroegere benaming Gelaagmolen is geheel in onbruik geraakt.

Opeenvolgende eigenaars
- 1847, eigenaar: Persoon-Rollier Pieter Paul, koopman te Sint-Pauwels (bouwheer)
- voor 1852, erfenis: de weduwe (Rollier Jeanne) en de kinderen (overlijden van Pieter Persoon)
- 23.10.1852, deling: a) Rollier Jeanne, de weduwe van Pieter Paul Persoon en b) Persoon Pierre Jean, eigenaar te Sint-Pauwels (notaris Bongaerts)
- later, eigenaar: a) Persoon Dominic, steenbakker te Sint-Pauwels en b) Persoon Aloïs, handelaar te Sint-Pauwels (overlijden van de weduwe Jeanne Rollier)
- 23.03.1858, verkoop: Persoon Aloïs, zonder beroep te Sint-Pauwels (notaris Bocklandt)
- 20.04.1860, verkoop: Vandevijvere Jan Joseph, handelaar en later molenaar te Sint-Pauwels (notaris Bongaerts)
- 04.05.1867, verkoop: De Bruyne-Weyn Eduard, bakker te Sint-Pauwels
- 06.02.1882, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Eduard De Bruyne)
- later, erfenis: de kinderen (overlijden van de weduwe van Eduard De Bruyne)
- 26.09.1890, deling: a) De Bruyne Stephanie, b) De Bruyne Petrus, molenaar te Sint-Pauwels en c) De Bruyne Aloïs, molenaar te Sint-Pauwels (notaris Bohijn)
- 26.10.1895, verkoop: a) Rooman August Gustaaf, molenaar te Sint-Pauwels en b) (zijn toekomstige echtgenote) Verdickt Maria Theresia, zonder beroep te Sint-Pauwels (notaris Bohijn)
- 07.07.1909, erfenis: de weduwe Maria Theresia Verdickt) en de kinderen (overlijden van August Rooman)
- 26.09.1935, deling: Rooman-Hillegeer Renatus Honoreus Philomena, molenaar te Sint-Pauwels (notaris Bohijn)
- 11.11.1964, erfenis: Rooman Renatus Honoreus Philomena, handelaar te Sint-Pauwels (overlijden van vrouw Hillegeer)
- 03.03.1968, verkoop: Van Dorpe-Itz Frans Pieter Maria, beheerder te Sint-Niklaas (notaris Raemdonck)
- later, erfenis: de weduwe (overlijden van Frans Van Dorpe)
- 17.05.1991, verkoop: (voor vruchtgebruik) de w eduwe en (voor naakte eigendom): a) Van Dorpe Johan Frans Henricus Maria Arnold, directeur te Ukkel, b) Van Dorpe-Aerts Arnold Georges Gladys, bestuurder te Elsene en c) Van Dorpe Maria Louisa Joanna Elisabeth, echtgenote De Wael Joseph Armand Germaine, te Sint-Niklaas (notaris Meert)
- 17.05.1991, deling: Van Dorpe Arnold Georges Gladys, te Elsene (notaris Meert)
- 2003, verkoop: Provinciebestuur Oost-Vlaanderen; beheerder: gemeente Sint-Gillis-Waas.

De Roomanmolen was aanvankelijjk een olie- en korenwindmolen. Dit verklaart de hoge zoldering op het gelijkvloers. In 1868 werd de molen enkel als korenwindmolen omschreven, zodat men mag aannemen dat het olieslaan er dan reeds tot het verleden behoorde. De ronde, stenen stellingmolen is 24 m hoog (de hoogste van Oost-Vlaanderen) en heeft een diameter van 12 m aan de grond. Er zijn zes zolders: de stapelzolder, maalzolder, steenzolder, stortzolder, luizolder en kapzolder. Op de steenzolder liggen drie koppels kunststelen. De kap loopt op een Engels kruiwerk. De roeden zijn 25 meter lang. Er is een stoommachine in gebruik geweest, maar thans resten nog enkel het gebouwtje en de schoorsteen.

Reeds in 1932 was er bekommernis dat de molen niet verloren zou gaan. In 1963 gebeurde een restauratie naar een ontwerp van architect Fernand Weyers uit Sint-Niklaas, maar dit was niet met de bedoeling om opnieuw te malen. In 1997 werd de molen maalvaardig hersteld door molenmaker Roland Wieme uit Deinze. Bij deze restauratie werd de verdekkering uit 1958 verwijderd; de roeden zijn opnieuw voorzien van klassieke windborden. Ook het bijgebouw en de schouw van de vroegere stoommachine werden hersteld. De familie Van Dorpe verkocht de maalvaardige molen in 2003 aan het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen. De gemeente Sint-Gillis-Waas beheert de molensite. Van april tot en met oktober kan de molen elke eerste en laatste zondagnamiddag bezocht worden.

Vrijwillige molenaars:
Lieven Baert (tot 2003)
Marc Vereecken (2003- )
Theo Hullebroeck, zoon van de laatste molenaarsknecht (2008-2015)
Rudi Niessen (2008- )
Eddy De Meulenaer (2016- )

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Roomanmolen</p>

Foto: Jef Geldof, 06.04.2010

<p>Roomanmolen</p>

Foto: Rob Pols, Vlaardingen

<p>Roomanmolen</p>

Collectie Koninklijk Instituut Kunstpatrimonium te Brussel (KIK-IRPA)

<p>Roomanmolen</p>

Foto voor 1958 (coll. Theo Hullebroeck)

<p>Roomanmolen</p>

Foto coll. R. Van Ryckeghem, Koolkerke

Bijlagen

Jaarlijks aantal asomwentelingen

1998: 127532
1999:   95464
2000: 100058
2001: 101661
2002:  67153
2003:    9652
2004:   23351
2005:   27000
2006:   15263
2007:   24300
2009:   45806
2010:   37056

De Volksstem, 26.08.1932.
De windmolen te Astene. De 223 jaar oude windmolen zal bewaard blijven. Een andere molen in Oost-Vlaanderen, te Sint-Pauwels-Waas, zou kunnen gered worden.

Persbericht. Guido Van De Ven, "Jeugd ontdekt molen als levend monument", in: Het Nieuwsblad, 27.04.2007.
Sint-Pauwels - Met een molenbezoek van de zesdejaars van De Zandloper ging het project "Op zoek naar een levend monument: de Roomanmolen" van start. Het gaat om een educatief project ontwikkeld door Jenny Piessens, echtgenote van molenaar Marc Vereecken.
'De Roomanmolen was van 1847 tot rond 1960 belangrijk voor de economie van het dorp', zegt Jenny Piessens. 'Hij is nu een beschermd monument en behoort tot ons cultureel erfgoed. Met het project wil ik de molen een zinvolle plek geven in het leerprogramma van de leerlingen van de derde graad. Ik wil ze niet alleen in aanraking brengen met het erfgoed in eigen omgeving, maar ook kennis en inzicht bijbrengen uit verschillende leergebieden zoals technologie, natuur, mens en levensonderhoud, taal en muzische vorming.'
'Het project bestaat uit drie delen', maakt Piessens duidelijk. 'Vooraf wordt in de klas gepeild naar kennis, ervaringen, vragen en verwachtingen van de leerlingen en wordt geëxperimenteerd met constructiespelen rond wielen en assen, katrollen, tandwielen en hefbomen.'
Kern van het project is het bezoek aan de molen met een rondleiding, zoekopdrachten, een granenpuzzel en de presentatie Van wrijfsteen tot bloemmolen. Tot slot worden in de klas de waarnemingen en ervaringen verwerkt via werkbladen, tekenen, knutselen en bakken. Dat kan zowel individueel, in groepjes als klassikaal.
Na evaluatie en eventuele bijsturing wil Piessens het project ook aan andere scholen aanbieden.
Meer info via: marc.vereecken@skynet.be

Persbericht. GVDV, "Roomanmolen wacht op nieuwe eigenaar", in: Het Nieuwsblad, 30.07.2002.
Sint-Pauwels - Afgelopen weekend heerste er een gezellige drukte in en rond de Roomanmolen. In het kader van het Ambachtelijk Weekend werden er rondleidingen gegeven, terwijl de vzw Roomanmolen op zijn terras dorst en honger stilde. Of dergelijke taferelen ook in de toekomst nog mogelijk zullen zijn, is momenteel onduidelijk. De molen staat te koop en het is afwachten wat de nieuwe eigenaar ermee van plan is.
De Roomanmolen werd gebouwd in 1847. Vier jaar geleden werd hij volledig gerestaureerd en opnieuw maalvaardig gemaakt. Aan de renovatie hing een prijskaartje van dertien miljoen frank. Dat bedrag werd bijeengebracht door eigenaar Arnold Van Dorpe, het gemeentebestuur en de provincie.
,,Tijdens speciale evenementen, zoals de Open Monumentendag, de Open Molendag of het Ambachtelijk Weekend, exploiteren we aan de molen een terras'', zegt Koen De Cock van de vzw Roomanmolen. ,,Met de opbrengst financieren we kleine herstellingswerken aan de molen. Verder is de molen op de meeste zondagnamiddagen te bezoeken. Bovendien wordt er gemalen als er graan voorradig is. Boeren uit de buurt die graan laten malen, kunnen hier gratis terecht.''
Zorg
Eigenaar Arnold Van Dorpe verkoopt de molen en het bijhorende woonhuis om schulden, die ontstaan zijn door een faillissement, te kunnen aanzuiveren. De vraagprijs voor het geheel bedraagt 25 miljoen frank. ,,Toen ik besliste om de molen te verkopen, nam ik eerst contact op met de gemeente maar die bleek geen interesse te hebben om hem te kopen. Ik heb dan het vastgoedkantoor A&G uit Sint-Niklaas ingeschakeld. Wie uiteindelijk de molen koopt, maakt mij niet zoveel uit. Ik hoop alleen dat er even goed voor gezorgd wordt als ik dat heb gedaan'', aldus Van Dorpe, die momenteel leeft en werkt in Barcelona.
Schepen Remi Audenaert (CVP) zegt dat de gemeente geïnteresseerd is in de toekomst van de Roomanmolen: ,,We hopen dat hij in goede handen terecht komt en dat hij open blijft voor het publiek. Het schepencollege volgt de verkoop in ieder geval met veel aandacht.''(GVDV)

Persbericht. Guido Van De Ven, "Jeugd ontdekt molen als levend monument. Educatief project rond Roomanmolen van start", in: Het Nieuwsblad, 27.04.2004.
Sint-Pauwels - Met een molenbezoek van de zesdejaars van De Zandloper ging het project Op zoek naar een levend monument: de Roomanmolen van start. Het gaat om een educatief project ontwikkeld door Jenny Piessens, echtgenote van molenaar Marc Vereecken.
'De Roomanmolen was van 1847 tot rond 1960 belangrijk voor de economie van het dorp', zegt Jenny Piessens. 'Hij is nu een beschermd monument en behoort tot ons cultureel erfgoed. Met het project wil ik de molen een zinvolle plek geven in het leerprogramma van de leerlingen van de derde graad. Ik wil ze niet alleen in aanraking brengen met het erfgoed in eigen omgeving, maar ook kennis en inzicht bijbrengen uit verschillende leergebieden zoals technologie, natuur, mens en levensonderhoud, taal en muzische vorming.'
'Het project bestaat uit drie delen', maakt Piessens duidelijk. 'Vooraf wordt in de klas gepeild naar kennis, ervaringen, vragen en verwachtingen van de leerlingen en wordt geëxperimenteerd met constructiespelen rond wielen en assen, katrollen, tandwielen en hefbomen.'
Kern van het project is het bezoek aan de molen met een rondleiding, zoekopdrachten, een granenpuzzel en de presentatie Van wrijfsteen tot bloemmolen. Tot slot worden in de klas de waarnemingen en ervaringen verwerkt via werkbladen, tekenen, knutselen en bakken. Dat kan zowel individueel, in groepjes als klassikaal.
Na evaluatie en eventuele bijsturing wil Piessens het project ook aan andere scholen aanbieden.
Meer info via marc.vereecken@skynet.be

Persbericht. GVDV, "Roomanmolen", in: Het Nieuwsblad, 28.03.2008.
Sint-Gillis-Waas. De Roomanmolen in Sint-Pauwels ontwaakt uit zijn winterslaap. Na vijf maanden rust zullen de wieken weer draaien op zondag 6 april. De molen dateert uit 1847 en is met zijn 24 meter één van de hoogste in België. Hij heeft zes verdiepingen die je kan bezoeken elke eerste en laatste zondag van de maanden april tot en met oktober, van 14 tot 18 uur. (gvdv)

YV, "Roomanmolen mag (voorlopig) niet meer malen", in: Gazet van Antwerpen, 13.05.2008.
Een probleem met de koningsspil is er de oorzaak van dat De Roomanmolen in Sint-Pauwels niet meer mag malen. De wieken blijven wel draaien, want dat lokt bezoekers. Wanneer de molen hersteld kan worden, is nog niet geweten.
De Roomanmolen werd in 1847 gebouwd. Hij is de hoogste stenen windmolen in Vlaanderen en de enige overblijvende van de vijf windmolens die Sint-Pauwels ooit telde.
De molen is sinds 1956 beschermd. In 1963 onderging hij een reeks herstellingen. Pas in de periode 1996-1997 werd de molen volledig gerestaureerd. De provincie Oost-Vlaanderen kocht hem in 2003 aan. Het beheer ervan werd in handen van het gemeentebestuur gegeven.
Momenteel kampt de Roomanmolen met een probleem en mag tijdelijk niet meer malen. "Ik laat de wieken nog wel draaien, omdat draaiende wieken al van ver belangstellenden lokken", vertelt molenaar Marc Vereecken.
Het maalverbod komt van de provinciale overheid. "Er is een probleem met de koningsspil. Die is gespleten en scheefgetrokken. Dat veroorzaakt een speling in het maalmechanisme en houdt risico's in. Het probleem wordt onderzocht. Er wordt ook bekeken hoe het kan aangepakt worden. De kostprijs zal bepalen wanneer de herstelling uitgevoerd kan worden. Deze zomer wordt de molen geschilderd. Dat alleen al kost 65.000 euro", schetst de molenaar.
Problemen of niet, de Roomanmolen blijft tot oktober wel elke eerste en laatste zondag van de maand toegankelijk voor bezoekers, telkens van 14 tot 18 uur.

Persbericht. GVDV, "Molenforum brengt molens in kaart", Het Nieuwsblad, 24.04.2009.
Sint-Gillis-Waas - Het Molenforum-Vlaanderen stelde in de Roomanmolen in Sint-Pauwels de Molenkaart Vlaanderen voor. Op de kaart staan alle nog bestaande Vlaamse molens en molenmusea.
'Het Molenforum-Vlaanderen bundelt alle Vlaamse molenverenigingen', zegt penningmeester Frans Ringoot. 'We steunen elkaar, iedere activiteit vult de andere aan. We draaien volledig op vrijwilligers. Die zijn heel belangrijk en ik dank de beleidsmensen die dat begrepen hebben.'
'Zondag 26 april is het Vlaamse Molendag. Met onze kaart kan iedereen de molens gemakkelijk vinden. Op de stafkaart staan de 310 nog bestaande wind-, water- en rosmolens en acht molenmusea met naam en adres, zodat je die in de GPS kan gebruiken. De kaart is ook geïllustreerd met talrijke kleurenfoto's. Het Molenforum zorgde voor het inhoudelijke aspect, voor de vormgeving en het kaarttechnische gedeelte werd een beroep gedaan op de expertise van het Nationaal Geografisch Instituut.'
'In het Waasland zijn nog vijf molens te bezichtigen: de Roomanmolen in Sint-Pauwels, de Witte Molen in Sint-Niklaas, de Heirbrugmolen in Lokeren, de Grote Napoleon in Hamme en de Spaanse Molen in Kruibeke.'
De kaart heeft een formaat van 120 cm op 52 cm en wordt verspreid via de verkooppunten van het Nationaal Geografisch Instituut, de Standaardboekhandel en de verschillende molenverenigingen die deel uitmaken van Molenforum-Vlaanderen voor de prijs van 5 euro. Je kan ze ook bestellen door overschrijving van 6,18 euro op rekening 733-0527134-66 van Molenforum-Vlaanderen, Kerkstraat 3, 2890 Sint-Amands. (GVDV)
www.molenforumvlaanderen.be

Persbericht. ANBA, "Kinderen beschrijven toekomst van Roomanmolen", in: Gazet van Antwerpen, 24.04.2009.
Hoe zal de Roomanmolen er binnen 100 jaar uitzien? Die vraag krijgen leerlingen van de derde graad lager onderwijs voorgeschoteld. Zondag staan de deuren van de molen open.
Jenny Piessens, echtgenote van molenaar Marc Vereecken, werkte een heus educatief project uit rond de Roomanmolen in Sint- Pauwels.
Historisch besef
"Ik wil hiermee de kinderen een historisch besef bijbrengen. Ik toon hen hoe mensen vroeger al een groot technisch vernuft hadden. Kinderen staan er vaak met verstomming naar te kijken hoe zo'n molen werkt. Zeker als ze beseffen dat dit alles het resultaat is van de kracht van de wind."
Het educatief project bestaat uit drie delen. "Eerst leren de kinderen over monumenten en erfgoed. Daarna brengen ze een bezoek aan de molen en kunnen ze zelf allerlei dingen doen, zoals een graanzak optrekken. Tot slot maken ze een tekening over de toekomst van de molen en de reden om de molen te laten voortbestaan."
Monument
De Roomanmolen is als hoogste stenen windmolen een monument in het Vlaamse molenlandschap. Precies daarom koos de vzw Molenforum Vlaanderen deze plek uit om haar Molenkaart Vlaanderen voor te stellen.
Samen met het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) brachten ze de 310 molens en acht molenmusea van Vlaanderen  in kaart. Het gaat zowel om wind-, water- als rosmolens. Rosmolens worden aangedreven door een paard of een ezel.
De Molenkaart is te koop bij het NGI, de Standaardboekhandels en de molenverenigingen. Op zondag worden de Vlaamse molens in het voetlicht geplaatst. De meeste molens zijn dan publiek toegankelijk van 10u tot 18u.

Persbericht. Guido Van De Ven, "Molenliederen bewaard in boek en op cd", in: Het Nieuwsblad, 06.10.2009.
Sint-Gillis-Waas - Jan Delcour (62) uit Anderlecht bundelde liederen over molens in een boek met bijhorende cd. Zingende Zeilen, 99 molenliederen - voorgesteld in de Roomanmolen in Sint-Pauwels - is een uitgave van de provincie en het provinciaal molencentrum Mola in samenwerking met Muziekmozaïek en het Impulscentrum voor Folk en Jazz. In het boek zijn 99 molenliederen beschreven en veertien ervan staan op de bijhorende cd. Cartoons, molentekeningen en zwart-witfoto's illustreren het boek.
'De molen, molenaar en zijn familie waren eeuwenlang een onuitputtelijke bron voor inspiratie van volkszangers en muzikanten', zegt auteur Jan Delcourt, beroepshalve kinesist maar in zijn vrije tijd molenaar en muzikant.
'Voor dit boek bundelde ik liederen van de zestiende tot het begin van de twintigste eeuw. Het is erfgoed van de bovenste plank, want Ze houden de lezer een spiegel voor van de samenleving in het pre-industrieel tijdperk. Ik verdeelde ze over negen thema's en voorzag ze telkens van een inleiding om ze maatschappelijk en historisch te situeren. Elk lied ook is begeleid door een partituur en de nodige toelichtingen. Om de liederen helemaal tot leven te brengen, werden veertien ervan meesterlijk uitgevoerd door een vijftiental muzikanten op een achteraan in het boek bijgesloten cd.'
'Zingende zeilen' kost 25 euro en kan besteld worden via 09-342.42.40 of mola@oost-vlaanderen.be.

GVDV, "Sint komt uit de lucht vallen", Het Nieuwsblad, 29.11.2010.
Sint-Gillis-Waas - Zo'n tweehonderd kinderen en hun (groot)ouders waren zaterdagnamiddag afgezakt naar de Roomanmolen voor de intocht van Sinterklaas en zijn Zwarte Pieten. In afwachting van de komst van de Sint, was er even opschudding. Een Zwarte Piet was vast komen te zitten boven in de wieken van de molen. De gemeentelijke vrijwillige brandweer werd erbij geroepen en die kwam de onfortuinlijke Piet onder luid gejuich van de kinderen met de ladderwagen redden. Ook de aankomst van de Sint was speciaal. Hij kwam niet met zijn vertrouwde paard, maar landde met zijn geel-rood gekleurde helikopter op het grasveld naast de molen. De Sint nam plaats op zijn gouden troon en overhandigde elk kind een waardebon van de plaatselijke Unizo-handelaars.

De Volksstem, 26 aug 1932, p. 9.
De windmolen te Astene. De 223 jaar oude windmolen zal bewaard blijven. Een andere molen in Oost-Vlaanderen, te Sint-Pauwels-Waas, zou kunnen gered worden.

Guido Van de Ven, "Molenwieken voor zieken", Het Nieuwsblad, 22.07.2011.
Sint-Gillis-Waas - Ziekenzorg organiseerde gisteren 'Molenwieken voor zieken'. Aan de Roomanmolen, op het Kerkplein en in de Pastorijwegel was er een rommelmarkt. In de molen werden pannenkoeken en een drankje geserveerd. Accordeonist Werner Michiels zorgde voor de muziek.

Pierre Penninck, "Oost-Vlaamse Molendag op 1 oktober", Het Nieuwsblad, 16.09.2011.
Zwalm - Op zaterdag 1 oktober, tussen 10 en 18 uur, gooien tal van ambachtelijke molens opnieuw hun deuren open voor de Oost-Vlaamse Molendag. Vier provinciale molens zijn zelfs in volle werking. Je kan de windmolen Meuleken 't Dal (Zingem), de windmolen Fauconniersmolen (Lede), de windmolen Roomanmolen (Sint-Pauwels) en de watermolen Zwalmmolen (Munkzwalm) in volle actie zien. In de Zwalmmolen kan je snuisteren tussen oude molenboeken op de molenboekenmarkt.

GVDV, "Circusartiesten verzamelen aan Roomanmolen tijdens Zapparade", Het Nieuwsblad, 27.06.2013.
Covergroep Jeu de Foules sluit de Zapparade af. Foto if
Sint-Pauwels- In en rond de Roomanmolen en op het Kerkplein heeft op zaterdag 29 juni de elfde editie van het familiefestival Zapparade plaats.
De organisatoren zorgen opnieuw voor een bonte mix van straattheater, muziek, creatieve ateliers en workshops.
Het watermirakel van Circus Juliano staat daarbij centraal. ‘Circuspresentator Bernard Soubirou zag aan de Roomanmolen een verschijning van de H. Julianus, patroonheilige van de circusartiesten. Hij riep daarbij alle circusvrienden van Bernard op om 29 juni af te zakken naar Sint-Pauwels’, zegt voorzitter Koen Geusens.
‘Velen ging daarop in, want er zijn komische, energieke en kleurrijke optredens van Cirque Exalté uit Frankrijk, Barko uit Canada, Noah Chomy uit Engeland en Janis Vingervlug uit eigen land. Voor het muzikale gedeelte zorgen Pandoering, de huisband Timebell en als groteske afsluiter Jeu de Foules’, aldus Geusens.
‘We mikken net als vorig jaar op zo'n vierduizend bezoekers. Onze succesformule is dat we het publiek in het verhaal betrekken. We dompelen iedereen onder in een sprookjeswereld en laten kinderen én volwassenen overal actief aan deelnemen. Hapjes en drankjes zijn te verkrijgen op het terras in de schaduw van de molen. Een vuurnocturne, die in het verleden al menig toeschouwer kippenvel bezorgde, vormt de intense ontknoping van het geheel.’
De Zapparade start op zaterdag 29 juni om 14 uur.
Tickets kosten 10 euro. Kinderen tot 12 jaar gratis.

GVDV, "Molenwieken voor zieken", Het Nieuwsblad, 23.07.2013.
Sint-Pauwels - Ziekenzorg organiseerde haar jaarlijkse happening ‘Molenwieken voor zieken’ aan de Roomanmolen en de Sint-Pauluskerk. Honderden bezoekers flaneerden onder een stralende zon langs de vele kraampjes van de rommelmarkt of genoten van een pannenkoek en een drankje op het terras van de Roomanmolen.

AGR, "Roomanmolen", Het Nieuwsblad, 03.09.2013.
De Roomanmolen in Sint-Pauwels, die eigendom is van de provincie Oost-Vlaanderen, werd in 1847 gebouwd. Het is de hoogste stenen windmolen in Vlaanderen. Zondag zwaaien de deuren er open. Ook op 29 september en op 6 en 27 oktober kan het publiek er nog een kijkje gaan nemen. De toegang is gratis. www. sint-gillis-waas. be

GVDV, "Ziekenzorg organiseert ‘Molenwieken voor zieken’", Het Nieuwsblad, 22.07.2014.
Sint-Pauwels - Ziekenzorg Sint-Pauwels organiseerde haar jaarlijkse happening ‘Molenwieken voor zieken’ aan de Roomanmolen en in de Pastorijwegel. Honderden bezoekers flaneerden langs de standjes van de rommelmarkt en smulden in de buik van de molen van lekkere pannenkoeken. gvdv

Tim Van Landeghem, "Roomanmolen is vaste waarde op  Open Monumentendag", Het Nieuwsblad, 16.09.2015.
Sint-Gillis-Waas - Afgelopen zondag vond het grootste culturele eendagsevenement van Vlaanderen plaats: Open Monumentendag. In Sint-Gillis-Waas kon je ook op meerdere locaties terecht. Traditiegetrouw deed de Roomanmolen ook haar deuren open. Heel wat bezoekers kwamen dan ook een kijkje nemen in de 24 meter hoge molen. Zij brachten een bezoek aan de zes zolders van de molen en kregen een deskundige uitleg van de molenaars.

PKM, "Molenaars nemen afscheid", Het Laatste Nieuws, 07.10.2015.
Twee molenaars die jarenlang actief waren in de Roomanmolen in Sint-Pauwels, hebben een punt achter hun bezigheden gezet. Theo Hullebroeck controleerde een laatste keer de wieken. Marc Vereecken zal wel samen met zijn vrouw Jenny Piessens het educatieve project verderzetten, waarbij ze klasgroepen ontvangen in de molen. Hij was sinds 2003 actief als vrijwillige molenaar. De twee molenaars werden allebei door het gemeentebestuur in de bloemetjes gezet voor hun jarenlange inzet. Nu blijft alleen nog Rudi Niessen over als molenaar.

--------------------------

Theo Hullebroeck (molenaar 2008-2015), "De Roomanmolen, zijn bescheidenheid en zijn zorgen", www. kroniek. net
Hij staat daar; doorgaans stil, en wat geïsoleerd.  Zodanig dat hij van de wind kan genieten, àls die er is. Als hij dan aan het genieten is en zijn wieken -al dan niet getooid met zeilen- met een indrukwekkende snelheid door de lucht klieven, pas dan is hij echt gelukkig.  Hij straalt één en al enthousiasme uit en wenkt.  Zoiets werkt  aanstekelijk; voorbijgangers en fietsers worden dan evenzeer gelukkig; ze wijzen, roepen “hij draait”,  vragen zich af “zou hij nog malen?”. Misschien gaan ze eens kijken of ze binnen kunnen, dan wel binnen durven. 
Hij heeft zeer graag dat mensen binnenkomen; om niet alleen zijn buitenkant maar vooral ook om zijn binnenkant te laten bekijken.   Hoe genereus, hoe zelfbewust!  Hij verbergt niets.  Oké, ‘de rijn*’ kun je niet zien, maar geef toe, vrijwel alles laat hij wel zien, waardoor je kunt begrijpen hoe hij werkt.  Waar vind je nog zoiets?  Hedendaagse toestellen laten hun binnenkant nooit zien, en zelfs wanneer ze dit zouden doen dan zouden we nog niet begrijpen hoe ze werken.  Een windmolen is te verstaan, je ziet hoe hij werkt en hoe hij kreunt.  Meteen komt de kijker  tot het inzicht dat achter alles wat je ziet en wat beweegt  een geniale eenvoud schuilgaat . Gevalideerd door oudere bezoekers die dan doorgaans zeggen: “ze waren vroeger toch ook slim hé, en dat alles met primitieve middelen.” 
Daarenboven schaamt hij  zich niet voor zijn leeftijd; integendeel, hij pronkt ermee.  Hij heeft zijn geboortedatum (1847) op de buitenkant van de kap laten zetten zodat iedereen kan lezen of kan zien hoe oud en hoe stevig hij is.
Alhoewel, diep vanbinnen beseft hij dat hij niet zo stevig meer is.  Zijn romp, die al zo lang blootstaat aan weer en wind, verbrokkelt stilaan.  De zware balken die langs binnen in zijn romp steken om zodoende de  zolders te dragen rotten aan de kop.
Toch treurt hij niet. Hij ken t zijn eigen verleden en weet dat ‘operaties’, ‘moderniseringen’  en  ‘renovaties’  hem in het verleden vaak verlost hebben van pijn, achterstand en gebrekkigheid.
Let wel, naïef is hij helemaal niet, hij beseft goed hoe oud hij is en wat hem nog allemaal zou kunnen overkomen.  Anderzijds, hij werd op jonge leeftijd van olieslagmolen omgebouwd naar korenmolen, hij overleefde twee wereldoorlogen, meerdere zware stormen, meerdere molenfeesten met hun molenprinsessen, vandalisme,ongedierte  en zelfs  beginnende molenaars, hij kan dus tegen een stoot. 
Tijdens windstille dagen overloopt hij wel eens dat verleden, waarbij hij vooral stilstaat bij die vele jaren waar hij deed wat van hem werd verwacht; malen, malen en malen, dit onder begeleiding van De Molenaar.  Ze kenden elkaar zo goed, vooral elkaars sterke en zwakke kanten.  Toen René Rooman stierf , de laatste echte molenaar, werd hij depressief.  Jarenlang stond hij troosteloos, werkeloos én werkloos  naar dezelfde windrichting te staren.  Toch beet hij door, behield zijn fierheid, hij plooide niet.
En toen en plots verschenen nieuwe molenaars.  Hij kende ze niet maar liet hen evenzeer genereus binnen.  Allicht hebben ze het niet altijd gedaan zoals René Rooman het deed. Zeker is dat die nieuwe molenaars hem graag zagen. Ze gingen voorzichtig om met hem, leerden zijn vermogen en zijn gevoeligheden kennen en er mee om te gaan. Ze waren er niet altijd, van november tot maart  lieten ze hem alleen. Zowel de molenaars als de molen zelf keken uit naar april; het was langs beide kanten  altijd een blij en weerzien.

* De rijn is een kruisvormig ijzer dat zich in het midden van de loper bevindt. De loper is de steen die draait waarbij de rijn nodig is om die steen aan te drijven en om hem lichtjes op te tillen of lichtjes te laten zakken, dit ten opzichte van de ligger, de steen die ligt en dus niet draait. Tussen loper en ligger wordt het graan gemalen.

-----------------------------

Theo Hullebroeck, "Molenaar worden, waarom ?" www. kroniek. net (23.11.2015).
Het lag voor de hand dat ik ooit nog op de Roomanmolen terecht zou komen. Mijn vader werkte ooit op de molen. Tijdens de tweede wereldoorlog schuilde hij in het bijgebouw van de molen; hij werd gezocht omdat hij lid was van de Witte Brigade.
Na de oorlog trouwden mijn vader en mijn moeder; ze gingen in het molenaarshuis wonen dat toen nog een tweewoonst was. René Rooman en echtgenote betrokken het grootste gedeelte, wij het veel kleiner deel.  Mijn vader overleed toen ik drie jaar was.  Mijn moeder hertrouwde en vier jaar later verhuisden we in de Beekstraat naar de ‘Geleiroot’. Ik woonde echter graag in het molenaarshuis.  De molen en de smidse van Jef Poppe lagen op enkele voetstappen van ons deur. Zo ook de pastorijwegel, die toen door iedereen de ‘strontwegel’ werd genoemd. Mijn overgrootmoeder woonde veertig meter verder en mijn grootmoeder en mijn peter vijftig  meter.
Eén troost, vanuit de Geleiroot konden we de molen goed zien. Talrijk zijn de foto’s die mijn goede stiefvader van ons maakte met op de achtergrond de Roomanmolen. Heel uitzonderlijk draaide die nog eens, het stemde mijn moeder droef. Toen ik een jaar of tien was liet René Rooman me de tekeningen zien die mijn vader op de wanden van de molen ooit had neergezet , de meeste  waren toen al overschilderd. Toen ik zelf molenaar werd was het eerste wat ik deed de overblijvende tekeningen opzoeken. Ik vond er geen meer, alles was verdwenen. Eén tekening onderaan een meelgoot zou wel eens van hem geweest kunnen zijn. Ik twijfel. Zijn naam die hij op een balk had geschreven vond ik wel terug.  Zijn tekeningen van de molen en één schilderij van de molen hangen thuis. Toen ik trouwde werden onze foto’s rond, in en op de molen getrokken.
Molenaar worden
De opleiding tot ‘meester molenaar’  was degelijk.  De praktijk was moeilijker.  Gelukkig was Marc Vereecken er al, we konden bij hem terecht, hij volgde en stuurde bij waar nodig.  
Het werk op de molen beviel  me, de collega’s Rudi en Marc evenzeer.
Het werken op de molen was wel indrukwekkend; een draaiende en malende molen is op zich al indrukwekkend. De vrees dat je fouten maakt die erge gevolgen kunnen hebben versterken het indrukwerkende karakter ervan. ‘Voorzichtigheid’ is geboden.
Voorzichtigheid is niet alleen de moeder van de porseleinwinkel. Vrij snel werd duidelijk dat ‘voorzichtigheid’  evenzeer de moeder is van de windmolen.  Voorzichtig; niet alleen voor de molen, maar ook voor jezelf. ‘Een slag van de molen’;  vrijwel iedereen die hoort dat je molenaar bent  vraagt of je al een ‘slag’ gekregen hebt.  ‘De molen zelf vraagt zich bij elke nieuwe molenaar af; ‘kan hij vangen’, ‘vergeet hij niet te smeren’, ‘kan hij goed malen’, ‘zal hij mijn stenen niet beschadigen’, ‘zal hij me ‘s avonds vastleggen’, me goed in of uit de wind zetten, de stormplanken verwijderen wanneer het nodig is, weet hij hoeveel ‘zeil’ ik nodig zal hebben, zal hij de poort sluiten, zal hij de keervang inleggen, kauwen en ratten buitenhouden, af en toe stofzuigen, de vangkoord binnenhalen, de loper laten zakken, de bliksemafleider vastzetten, de zeilen opwinden ???
Voorzichtigheid mag niet leiden naar krampachtigheid. Een molenaar moet van z’n molen genieten, hem waarderen, zijn grenzen kennen, maar evenzeer zijn mogelijkheden appreciëren en er gebruik van maken. 
‘Genieten’ lukt goed vanop de stelling. Dit vooral bij veel wind en ‘los’ draaien, De kracht en de evidentie ervan die het wiekenkruis dan laat zien genereert bij elke toeschouwer verwondering, bewondering en respect.  Voor hem is ‘los draaien’ spelen. Malen is werken; er komt  dan veel meer spanning op de assen en de wielen. Hij speelt graag en wij ook. Genieten, evenzeer wanneer het meel dat in de zak valt perfect beantwoordt aan wat je wou, wat uiteindelijk de bedoeling is.
Eerlijk gezegd, ik deed het ‘molenwerk’ graag maar voelde me toch  geen ‘echte’ molenaar. Ik gaf graag uitleg aan bezoekers.  Niet alleen van een molen, maar ook van bezoekers kun je genieten.  Voor velen was het een openbaring, voor anderen was het een confrontatie met het verleden. 
Vaak gingen ze lichtvoetig, tevreden en iets rijker naar huis, ik ook.
 Ik ben nu al enkele weken geen molenaar meer.
De molen, de collega’s en de omgeving zal ik missen. Ik kom nog wel eens op bezoek.                 
(Redactie: Geregeld worden nieuwe cursussen ‘meester molenaar’ georganiseerd, neem contact op met de molenaars … wij helpen u graag verder).

Literatuur

Uitgegeven bron
De Volksstem, 26.08.1932.

Werken
Lieven Denewet, "150-jarige Romansmolen te Sint-Pauwels in de steigers", in: Molenecho's, XXV, 1997, nr. 1, p. 24;
E. D(e) K(inderen), "De Roomanmolen te Sint-Pauwels, in: De Belgische Molenaar, LXX, 1975, p. 295-296;
W. Smet, De windmolens in het Waasland, Nieuwkerken-Waas, 1974.
W. Smet, Kijk op het Waasland, Nieuwkerken-Waas, 1977, p. 17-66.
H. Holemans, Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 7. Gemeenten S-T, Opwijk, Studiekring Ons Molenheem, 2007.
Ria Braem, De Rooman-molen, in: Heemkring Sint-Gillis-Waas, 1997, nr. 7, p. 22;
Roommanmolen in de steigers, in: Heemkring Sint-Gillis-Waas, 1996, nr. 4, p. 7;
Molen-info, in: Heemkring Sint-Gillis-Waas, 1998, nr. 10, p. 12;
Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985;
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
M. Dewulf, "Molenzorg in het Land van Waas", in: Annalen van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, LXXIII, 1970, p. 53-68;
Vanderveken, "De Rooman's molen te Sint-Pauwels", in: Toerisme in Oost-Vlaanderen, XI, 1962, p. 52-53;
J. Spruyt, "De Roomanmolen of de 'trots van Sint-Pauwels", in: Natuur- en Stedenschoon, LXVII, 1998, nr. 1, p. 28-29;
Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Derde aflevering. De arrondissementen Oudenaarde en Sint-Niklaas, in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XVI, 1962, 2 (Gent, 1963);
J. D., "15 september. Oostvlaamse Molendag", in: Levende Molens, jg. 7 (1985), nr. 11, p. 81-84, ill.;
Hugo Polfliet, "De familie Rooman in het maaldersberoep", in: De Kluizenaer, Driemaandelijks tijdschrift van de Heemkundige Kring De Kluize, Sint-Gillis-Waas, nr. 18, 2000, p. 3 e.v., ill.;
Guido Van De Ven, De provincie is eigenaar van de Roomanmolen. De gemeente neemt het beheer ervan in handen", in: De Kluizenaer, Driemaandelijks tijdschrift van de Heemkundige Kring De Kluize, Sint-Gillis-Waas, nr. 30, 2003, p. 5 e.v.
Mola, "Aantal asomwentelingen van Oost-Vlaamse molens in 2010", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVII, 2011, 1, p. 51.

Persberichten
De Volksstem, 26 aug 1932, p. 9.
GVDV, "Roomanmolen wacht op nieuwe eigenaar", in: Het Nieuwsblad, 30.07.2002.
Guido Van De Ven, "Jeugd ontdekt molen als levend monument. Educatief project rond Roomanmolen van start", in: Het Nieuwsblad, 27.04.2004.
GVDV, "Roomanmolen", in: Het Nieuwsblad, 28.03.2008.
YV, "Roomanmolen mag (voorlopig) niet meer malen", in: Gazet van Antwerpen, 13.05.2008.
GVDV, "Molenforum brengt molens in kaart", Het Nieuwsblad, 24.04.2009.
ANBA, "Kinderen beschrijven toekomst van Roomanmolen", in: Gazet van Antwerpen, 24.04.2009.
Guido Van De Ven, "Molenliederen bewaard in boek en op cd", in: Het Nieuwsblad, 06.10.2009.
GVDV, "Sint komt uit de lucht vallen", Het Nieuwsblad, 29.11.2010.
Guido Van de Ven, "Molenwieken voor zieken", Het Nieuwsblad, 22.07.2011.
Pierre Penninck, "Oost-Vlaamse Molendag op 1 oktober", Het Nieuwsblad, 16.09.2011.
GVDV, "Circusartiesten verzamelen aan Roomanmolen tijdens Zapparade", Het Nieuwsblad, 27.06.2013.
GVDV, "Molenwieken voor zieken", Het Nieuwsblad, 23.07.2013.
AGR, "Roomanmolen", Het Nieuwsblad, 03.09.2013.
GVDV, "Ziekenzorg organiseert ‘Molenwieken voor zieken’", Het Nieuwsblad, 22.07.2014.
Tim Van Landeghem, "Roomanmolen is vaste waarde op  Open Monumentendag", Het Nieuwsblad, 16.09.2015.
PKM, "Molenaars nemen afscheid", Het Laatste Nieuws, 07.10.2015.

Websites
www. kroniek. net, met o.m.:
Theo Hullebroeck (molenaar 2008-2015), "De Roomanmolen, zijn bescheidenheid en zijn zorgen"
Theo Hullebroeck, "Molenaar worden, waarom ?" www. kroniek. net (23.11.2015).


Laatst bijgewerkt: maandag 20 maart 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens