Lindenmolen

domein Halve Maan
50° 59' 2.35" N  5° 3' 42.53" E

Beschrijving / geschiedenis

Deze standerdmolen met open voet stond sinds 1742 op de Doodsberg te Schaffen.

Petrus Alen gehuwd met Maria Mathilde Jordens kocht de molen in 1886 en liet hem met twee schrijnwerkers heroprichten op de Mierenberg in Assent. Daar heeft hij het eerst gemalen in 1887. In 1924 liet hij de molen over aan zijn zoon Ferdinand Alen. Deze werd op 22 mei 1944 meegenomen naar Duitsland en is er overleden. De molen werd beschermd als monument in 1944. Na de oorlog zette zijn zoon Felix Alen de molenaarsstiel verder. Door de vooruitgang legde hij de molen in 1953 stil en maalde verder op elektriciteit Daarna runde de zoon van Felix het bedrijf verder in Assent: vier generaties Alen waren er molenaar (1887 -1987).

In 1958 schonk Felix Alen de molen aan de stad Diest. Dé initiatiefnemer was de toenmalige stadsarchivaris Van der Linden: de molen is dan ook naar hem vernoemd! De standaardmolen werd uiteengenomen in de maand augustus van datzelfde jaar en tussen mei en september 1960 op de stadswallen van Diest, aaan de toegang van het domein Halve Maan, in zijn oorspronkelijke vorm heropgericht. Sommige onbruikbare of ontbrekende gedeelten werden bij de wederopbouw vervangen door stukken afkomstig van de houten molen van Kortenaken die tussen 2 februari en 10 maart 1960 gesloopt werd. De wieken en de trap waren afkomstig van de standaardmolen van Eindhout die op 13 en 14 juni 1960 werd afgebroken. Jammer genoeg werd de molen toen niet in werking gebracht.

De molen kwam in het bezit van de provincie Vlaams-Brabant. In 2003-2004 voerde Adriaens Molenbouw bv uit Weert belangrijke herstellingswerken uit voor een totaalbedrag van € 209.000, incl. B.T.W. Zo werden o.m. de wiekenas, de kruisplaten en de schoren vervangen. Op 29 mei 2005 werd de molen feestelijk ingehuldigd. In een volgende fase werd de molen opnieuw maalvaardig gemaakt. Vrijwillig molenaar is Noach Van Opstal uit Neerlanden.

Voor verdere gegevens verwijzen we naar Schaffen (Molen op de Doodsberg) en Assent (Mierenbergmolen).

Lieven Denewet

Foto: Robert Van Ryckeghem, 23.05.2003

Foto: Rob Simons, Sint-Huibrechts-Lille

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 10.04.2010

De steenzolder. Verzameling Ons Molenheem

Bijlagen

Intekendatum: 28.01.2000, 11 u.
Molen: Diest (Vl.-Brab.), Lindenmolen - standaardmolen met open voet
Bouwheer: Provincie Vlaams-Brabant
Ontwerper: Architectenbureau P. Gevers, Kasterlee
Opdracht: Aanvraag tot deelneming aan de beperkte aanbesteding voor de restauratie
Plaats aanbesteding: Provincie Vlaams-Brabant, Directie Infrastructuur, Diestsesteenweg 52, 3010 Leuven
* Heraanbesteding op 22.01.2003

Intekendatum: 22.01.2003, 11 u. (heraanbesteding van 28.01.2000)
Molen: Diest (Vl.-Brab.), Lindenmolen - standaard-molen met open voet
Bouwheer: Provincie Vlaams-Brabant
Ontwerper: Architectenbureau P. Gevers, Kasterlee
Opdracht: Aanvraag tot deelneming aan de beperkte aanbesteding voor de restauratie
Plaats aanbesteding: Provincie Vlaams-Brabant, Directie Infrastructuur, Diestsesteenweg 52, 3010 Leuven
Toewijzing: Adriaens Molenbouw bv, Weert (Ned.)

Persbericht. GGA, "Wieken van Lindenmolen draaien weer", in: Het Nieuwsblad, 23.05.2005.
Diest - Hij verdween een poosje uit het zicht, maar nu staat de Lindenmolen weer te pronken op de Halve Maan. Op 29 mei wordt het gevaarte op de wind gezet en het blijft niet bij die ene keer.
De Lindenmolen, net buiten de Diestse ring, is een van de grootste staakmolens die Vlaanderen nog rijk is. Het ruim veertig ton wegende monument heeft pas een ingrijpende restauratie achter de rug. ,,Dat was dringend nodig'', zegt Calixte Nijs, beheerder van het natuurcentrum Halve Maan. ,,Het wiekenkruis bleek volledig te zijn doorgeroest. Ook de houten wanden van de molenkast waren aan vervanging toe. Een Nederlandse firma klaarde de klus.''
De werken duurden langer dan gepland. ,,De schuld van de Chinezen'', zegt Nijs lachend. ,,Door de grote vraag naar staal, vooral uit China, liep de restauratie vertraging op. Maar het resultaat is de moeite. Wat je niet kan zeggen van de onlangs gerestaureerde windmolen van Schaffen, die onbruikbaar is.''
Voortaan wordt de molen elke eerste zondag van de maand bemalen. Molenaar Noach Van Opstal staat in voor het onderhoud van het monument.
De molen heeft een behoorlijke geschiedenis achter de rug. Oorspronkelijk stond het gevaarte in Schaffen. ,,Hij dateert van 1742'', zegt Nys. ,,Eind negentiende eeuw werd de windmolen naar Assent-Struikt overgebracht, waar hij nog tot 1953 dienstdeed. Onder impuls van toenmalig stadarchivaris Vanderlinden werd de molen in 1960 in Diest opgetrokken. De naam Lindenmolen heeft dus niets met lindebomen vandoen.''
Bewoond wordt de windmolen niet. Of toch? Nys: ,,We plaatsten een uilenkast aan de binnenkant. Omdat de galmgaten van de meeste kerktorens dichtgemaakt worden, raken kerkuilen op de dool. Hier kunnen ze ongestoord verblijven.'' (GGA)
Zondag 29 mei wordt de Lindenmolen feestelijk ingehuldigd. Tegelijk loopt in het natuurcentrum Halve Maan een natuur- en ambachtenmarkt (10-18 uur). Info op 013-35.86.58.

Nieuwe cursus bij Levende Molens. Gezocht: molenaars", Het Nieuwsblad, 11.05.2013.
Wilfried Nijs en Willem Huyskens in de Lindemolen in Diest. Foto IBO.
Diest - Miljoenen euro spenderen aan de restauratie van windmolens, maar die dan niet open stellen voor het publiek. Het lijken dwaze kosten. Door een tekort aan molenaars is dat vandaag wel de realiteit. Levende Molens start daarom een molenaarscursus in Diest
Vroeger werd de stiel van molenaar doorgegeven van vader op zoon, maar die tijd is voorbij. En dus dreigt de molenaar binnenkort helemaal te verdwijnen. Dat is een probleem, want de jongste jaren werd er in het hele arrondissement Leuven flink geïnvesteerd in de restauratie van de oude windmolens. Werkjes van allemaal samen ettelijke miljoenen euro. Toch worden de molens haast nooit opengesteld voor het publiek. Reden? Er zijn bijna geen molenaars meer. De vzw Levende Molens wil daar wat aan veranderen en organiseert dit najaar een molenaarscursus in Diest.
Iedereen welkom
Molenaar Wilfried Nijs hoopt dat er veertig tot vijfig geïnteresseerden komen opdagen op de cursus. ‘In Diest zijn we momenteel met vier molenaars’, zegt hij. ‘Dat mogen er gerust dubbel zoveel zijn. Dan kunnen we de molens elke week open stellen voor het publiek, terwijl dat vandaag maar om de twee weken is. Dat is weinig. Zeker als je weet dat de jongste jaren veel molens gerestaureerd zijn. Als je geld investeert om een oude molen te restaureren maar daarna de deuren dicht houdt, dan zijn dat dwaze kosten. Een molen die regelmatig maalt, gaat dertig jaar mee. Eentje die stil staat, moet je binnen vijf jaar opnieuw restaureren.’
En dus start de vzw een cursus, in de hoop het arsenaal aan actieve molenaars wat uit te breiden. ‘De cursus start in oktober en omvat tien lesdagen’, zegt Nijs. ‘Daarna staan er nog 120 uren stage op het programma. In principe kan iedereen de cursus volgen, want met een windmolen is even moeilijk als een auto besturen. Alleen ben je in een windmolen afhankelijk van de wind: waait het of waait het niet. Je kan het vergelijken met het besturen van een wagen, terwijl iemand anders gas geeft of remt.’
Willem Huyskens, de molenaar van de Lindemolen op de Halve Maan in Diest, volgde in 2008 zo'n cursus. ‘Ik bezocht de molen op de dag van het park en was meteen verkocht. De week daarna ben ik Wilfried gaan opzoeken in de Molen van het Dorp in Schaffen. Ik ben meteen aan mijn stage begonnen. En nu ben ik de vaste molenaar van de Lindemolen.’

Literatuur

R. Van Ryckeghem & L. D(enewet), "De restauratie van de standaardmolens van Schaffen en Diest", Molenecho's, XXXII, 2004, nr. 2, p. 71;
G. Van der Linden, "De Diesterse molens vroeger en nu", in: Brabant, X, 1960, p. 1-45;
M.A. Duwaerts e.a., "De molens in Brabant", Brussel, Dienst voor Geschiedkundige en Folkloristische Opzoekingen van de Provincie Brabant, 1961;
Herman Holemans, "Kadastergegevens: 1835-1985. Brabantse wind- en watermolens. Deel 4: arrondissement Leuven (A-L)", Kinrooi, Studiekring 'Ons Molenheem', 1993;
Wilfried Nijs, "Lindenmolen te Diest feestelijk ingedraaid", in: Levende Molens, 27ste jg., 2005, nr. 6 (juni), p. 61, 70-71;
John Verpaalen, "Windmolens in de actualiteit [Langemark; Geluveld; Zarren-Werken; Merkem; Komen; Diest; Tessenderlo]", in De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 11 (november), p. 236 en 245, ill.;
Els De Kinderen, "Allerlei - Cultuur: meer sponsors, selectiever betoelaging [Kasterlee; Mol-Ezaart; Diest; Sint-Maria-Latem; Ertvelde]", in De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 10 (oktober), p. 217-218;
"Diest: het wordt ernst met de Lindemolen", in De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 8 (augustus), p. 173-174.
GGA, "Wieken van Lindenmolen draaien weer", in: Het Nieuwsblad, 23.05.2005.
Inge Bosschaerts, "Nieuwe cursus bij Levende Molens. Gezocht: molenaars", Het Nieuwsblad, 11.05.2013.
Info ons verstrekt door Angèle Alen (zus van de eigenaar te Assent), 05.04.2006.