Molenzorg
Bambrugge (Erpe-Mere), Oost-Vlaanderen
<p>Molen 't Heddegem<br />Egemmolen<br />Meuleken Tik Tak</p>
Foto: Maarten Osstyn, Adegem, 24.10.2009
Naam

Molen 't Heddegem
Egemmolen
Meuleken Tik Tak

Ligging Everdal 21
9420 Bambrugge (Erpe-Mere)

gehucht Egem
900 m N0 v.d. kerk
op de Molenbeek
kadasterperceel A284


toon op kaart
Geo positie 50.925835, 3.936277
Eigenaar Privaat
Gebouwd voor 1536
Type Bovenslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Stenen brug over de waterloop
Gevlucht/Rad Bovenslagrad (verwijderd)
Inrichting Verwijderd
Toestand Gesloopt tot op oeverhoogte
Bescherming ---,
Niet beschermd
Molenaar Geen
Openingstijden Geen toegangsdeuren meer

Beschrijving / geschiedenis

De Molen 't Heddegem of de Egemmolen is een graanwatermolen op de Molenbeek, op de noordzijde van Everdal (nr. 21), op 90 meter ten noordoosten van de kerk. De Molenbeek in Erpe-Mere stroomt door het gehucht Egem te Bambrugge.

De molen te Heddeghem (nu Egem) bestond al van voor 1536. Hij staat aangeduid op de penningkohieren van Bambrugge van 1571.

De watermolen was steeds eigendom van particulieren. Adriaan van Muylem fs. Cornelis verkocht de molen op 1 mei 1722 aan Jan van Lierde fs Gillis uit Nieuwerkerken. Jozef van Lierde fs Jans was in 1738 de eigenaar. Hij kocht in 1743 de molenwal van de afgebrande staakmolen van Burst aan en richtte er een nieuwe windmolen op.

We zien de molen aangeduid, steeds zonder benaming, op de Ferrariskaart (ca. 1775), in de Atlas der Buurtwegen (ca. 1842), op de topografische kaart van Vandermaelen (ca. 1850) en op de kadastrale kaart van P.C. Popp (ca. 1860).

Uit het proces-verbaal van afpaling van de gemeente Bambrugge ca. 1822:
"il y a deux moulins à eau dans cette commune: l'un est situéz près du chef-lieu, sa situation semblerait lui donner une plus value sur l'autre, qui en est plus éloigné, mais ce dernier renferme un tordoir ce qui le rend d'une valeur égale; l'un et l'autre sont occupés par le propriétaire. Pour fixer leur revenu net l'expert les a comparé au moulin de la commune de Letterhautem dont l'évaluation a été déterminée d'après un bail et a en regard à leur situation et grandeur. On les a évalués à f. 360, un tiers à déduire pour réparations et entretien f. 120. Reste net pour revenu imposable f. 240. Telle est la propriété des héritiers Jn. Janssens située S(ecti)on A n° 499."

De watermolen werd in 1834 in klasse 1 ondergebracht met een kadastraal inkomen van 114 frank.

Eigenaars na 1820:
- 1822, eigenaar: Janssens Joannes
- voor 1834, eigenaar: Janssens Benedictus, de kinderen.
- 27.11.1853, erfenis: Janssens-Meganck Pieter, molenaar te Bambrugge (overlijden van Jan-Baptist)
- 24.10.1897, erfenis: de weduwe (voor vruchtgebruik) en de kinderen (voor samen 1/2 naakte eigendom + 1/2 volle eigendom) (kinderen: a) Janssens August, b) Janssens Désiré, c) Janssens Francis, d) Janssens Camiel en e) Janssens Edmond (overlijden van Pieter Janssens)
- 21.07.1898, einde vruchtgebruk: a) Janssens August, b) Janssens Désiré, c) Janssens Francis, d) Janssens Camiel en e) Janssens Edmond (overlijden van de weduwe Meganck van Pieter Janssens)
- 03.12.1898, erfenis: a) Janssens August, b) Janssens Désiré, c) Janssens Francis, d) Janssens Camiel, de erfgenamen en e) Janssens Edmond (overlijden van Camiel Janssens).
- 12.06.1902, verkoop (na erfenissen van 19.05.1899 en 21.06.1899): a) Janssens Edmond, b) Janssens Dérié en c) Janssens Adolf Frans (notaris Devuyst - deel van August)
- 28.10.1924 deling: a)  Janssens Désiré, molenaar te Bambrugge en b) Janssens Adolf Frans, molenaar te Bambrugge (notaris Devuyst)
- 25.04.1928, verkoop: De Vriendt-De CLercq Gustaaf, landbouwer te Bambrugge (notaris Verbrugghen)
- 06.06.1939, verkoop: a) De Vriendt-Rottiers Jozef Cyriel, landbouwer te Bambrugge en b) Rottiers-Smekens Frederic Alfons, landbouwer te Bambrugge (notaris Devuyst - landgebouw)
- 03.05.1940, verkoop: De Vriendt-Rottiers Jozef Cayriel, herberiger te Bambrugge (notaris Devuyst - landgebouw dienstig voor graanmolen of watermolen)

De laatste molenaar was Joseph Cyriel De Vriendt, die de molen tot 1950 in bedrijf hield.

De watermolen werd op 29 augustus 1950 gesloopt. De watergevel werd tot op oeverhoogte gesloopt: het onderste deel staat er nog en de asput is nog zichtbaar. Het draaiende werk is geheel verdwenen.
Op de ene oever zijn de steunen van de as nog over. Er rest nog een waterval van een halve meter hoog (die wijst op een bovenslagmolen) en een boogvormige stenen brug over de beek, met symmetrische muurankers. Het witte molenhuis is in gebruik als buitenverblijf en werd in 2009 verkocht.

Lieven DENEWET, Heman HOLEMANS, Georges SOUFFREAU & Maarten OSSTYN

<p>Molen 't Heddegem<br />Egemmolen<br />Meuleken Tik Tak</p>

Foto: Maarten Osstyn, Adegem, 24.10.2009

<p>Molen 't Heddegem<br />Egemmolen<br />Meuleken Tik Tak</p>

Foto: Maarten Osstyn, Adegem, 24.10.2009

Aanvullende informatie

Geschiedenis van de Twee Watermolens te Bambrugge door Georges L. Souffreau
Te Bambrugge, een klein dorp in de provincie Oost-Vlaanderen, dat nu deel uitmaakt van de grotere gemeente Erpe-Mere, lagen vroeger op de daar doorheen vloeiende Molenbeek, twee watermolens.
De waarschijnlijk oudste van de twee, was de korenwatermolen te Heddeghem (nu Egem), die al van voor 1536 heeft bestaan. Deze watermolen was steeds eigendom van particulieren en het is voornamelijk vanaf 1700 dat we de opeenvolgende eigenaars terugvinden in akten, overeenkomsten en testamenten.
De laatste molenaar was Joseph Cyriel de Vriendt, die de molen tot omstreeks 1950 in bedrijf hield. Tegenwoordig zijn omzeggens alle sporen van het bestaan van deze oude watermolen uitgewist.
De tweede watermolen is de Kasteelmolen, later molen Van Sande genoemd, naar de eigenaars van de laatste honderd jaar. Deze watermolen lag aan het dorp en was aanvankelijk vermoedelijk een afhankelijkheid van het (verdwenen) kasteel van Bambrugge. In 1629 is hij vermoedelijk een kleine korenwatermolen, maar later werd op dezelfde plaats een oliemolen opgericht. Deze veranderde nog later in een olie- en korenwatermolen. Tot omstreeks 1980 bleef hij in gebruik, tot het rad werd weggenomen. Op dezelfde plaats staat nu een industriële bloemmolen.
De tot vandaag volledig onbekende geschiedenis van deze twee watermolens, wordt in dit boek tot nieuw leven gewekt en is een boeiende reis in de tijd geworden.
Het verzamelboek telt 143 blz. en is verlucht met zwart-wit foto's, plattegronden en er werden vele familiegegevens aan toegevoegd.
Verkrijgbaar aan 10,00 €
Bestellen bij: Georges L. Souffreau, Bosstraat 30, B-9550 Woubrechtegem, tel.: 053-627693; e-mail: gsouffreau @ telenet.be; Bank: 850-8120967-28; IBAN BE37 8508 1209 6728 BIC SPAABE22; Port binnenland: 2,95 €; (Nederlandse lezers gelieven te bestellen bij het Molencentrum te Roosendaal) Januari 2010

Literatuur

Archieven
Stadsarchief Gent, Penningkohieren Bambrugge (1571).

Werken
Georges Souffreau, Geschiedenis van de Twee Watermolens te Bambrugge, De Korenwatermolen te Heddegem (Egem) (voor 1536-1950) en de Koren- en Oliewatermolen Kasteelmolen of Molen Van Sande (voor 1629-1980), Woubrechtegem, 2010, 143 p.
J. De Punt, "Erpe-Mere, molendorp", in: Verbond van de Kringen voor Heemkunde in Oost-Vlaanderen, 1999, nr. 2, p. 3 e.v.
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Eerste aflevering. De arrondissementen Aalst en Dendermonde", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XIV, 1960, 3 (Gent, 1962).
Herman Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 1. Gemeenten A-B", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem, 1996, p. 59.
E. De Kinderen, "Molens Van Sande in Bambrugge", in: De Molenaar (NL), 05.02.2003.


Laatst bijgewerkt: zaterdag 24 maart 2018
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens