zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <p>Laermolen</p>, Hoogstratenhomevorige pagina Naar Verdwenen Molens Hoogstraten, Antwerpen
Foto: Ton Slings, Heerlen, 19.05.2013
Naam

Laermolen

Ligging Molenstraat
2320 Hoogstraten

51° 24' 37.41" N  4° 46' 18.77" E


toon op kaart
Eigenaar Stad Hoogstraten, erfpachter: VZW De Laermolen
Bouwjaar voor 1405 / 17de eeuw
Type Onderslag watermolen
Functie Oliemolen
Kenmerken bakstenen gebouw met balkwerk, wolfsdak
Gevlucht/Rad Houten onderslagrad
Inrichting Olieslagerij met kollegang en slagbank
Toestand Kan olie slaan
Bescherming M: monument,
13.02.1998
Molenaar Dimitri Van Pelt, Kees Strijbos, Jan Hoppenbrouwers
Openingstijden Elke tweede en vierde zondag van de maand en op de dinsdagavond na deze zondagen. Informatie: info@laermolen.be
Internet bron

Laermolen

Beschrijving / geschiedenis

De molen was vroeger een dubbele watermolen op de Mark en heeft een heel oude geschiedenis die teruggaat tot voor 1405.
De molen was laatst in gebruik als schors- en oliemolen: de oliemolen op de rechteroever, de schorsmolen (eerder korenmolen) op de linkeroever.
Omstreeks 1860 werd de oliemolen stil gezet, de schorsmolen maalde nog tientallen jaren verder.
In 1913 verkochten de toenmalige eigenaars het stuwrecht, waarna de molengebouwen leeg worden gehaald.
Na de Eerste Wereldoorlog werd het gebouw van de schorsmolen geheel gesloopt en bleven nog enkel het gebouw van de voormalige oliemolen en de sluisvloer over.
Sinds 1995 werd door de vzw De Laermolen geijverd om het molenrestant te restaureren tot een werkklare oliemolen. In 2004 werden de werken voltooid: het molenmakersbedrijf Thomaes uit Beveren-Roeselare stond in voor het molentechnisch gedeelte. De molen werd feestelijk ingehuldigd op 25 april 2004 en kan nu olie slaan met waterkracht.
In 2005 kocht de stad Hoogstraten de molen voor 170.000 euro aan van Jozef Vermeiren, die al op 29 augustus 2000 een erfpacht had gesloten met de vzw De Laermolen die trouwens had ingestaan voor de restauratie van het molengebouw en de reconstructie van de olieslaginstallatie. De stad sloot met de vzw De Laermolen een nieuwe erfpachtovereenkomst voor 99 jaar af. In overleg met Toerisme Hoogstraten wordt de molen minstens tweemaal per maand in werking gesteld en kunnen scholen of groepen toeristen een geleid bezoek aan de molen brengen. De molen is in werking de 2de en 4de zondag van elke maand tussen 14.00 en 16.00 uur en de dinsdagen daaropvolgend van 19.30 tot 21.30 uur. Op de laatste zondag van augustus (Antwerpse provinciale molendag) worden smoutenbollen (bereid met zelf geproduceerde olie) geserveerd.

Lieven Denewet


Het houten waterrad. Foto: Willem Jans


De kollergang. Foto: Frans Van Bruaene, 08.07.2006


Het slagwerk. Foto: Frans Van Bruaene, 08.07.2006


Toestand voor de restauratie. Foto: Erfgoed Hoogstraten vzw


Ingekleurde prentkaart ca. 1900. Verzameling Ons Molenheem

Bijlagen

Intekendatum: 10.05.2002, 10 u. / 11 u.
Molen: Hoogstraten (Antw.), Laermolen, oliewatermolen met houten onderslagrad
Bouwheer: vzw Laermolen, Minderhout (erfpachter van eigenaar Jozef Vermeiren, thans in het bezit van de stad Hoogstraten)
Ontwerper: Arch. Herman Adriaensens, Olen
Opdracht: Restauratie. Lot 1: algemene restauratie; openbare aanbesteding; o/cat. D23/24, kl. 2; 125 werkdagen; lot 3: drijf- &waterwerk; oproep tot kandidaten
Plaats aanbesteding: "Cahier de Brouillon", voorzaal, gelijkvloers, Vrijheid 84, 2320 Hoogstraten
Toewijzing: Lot 1: Goedleven Fr. nv, Brasschaat €208.077; lot 3: Thomaes Molenbouw nv, Roeselare €193.537

Intekendatum: 17.02.2005, 11 u.
Molen: Hoogstraten (Antw.), Laermolen - oliewater-molen met houten onderslagrad
Bouwheer & ontwerper: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afd. Water, Antwerpen (ir. Luc Van Craen
Opdracht: Opmaken van een ontwerp, inclusief aanbestedingsdocumenten voor de realisatie een vistrap ter hoogte van de Laermolen en maatregelen voor beekherstel. Doel van de opdracht is het ecologisch herstel van de waterloop de Mark in het algemeen en van de visfauna in het bijzonder; 6 maanden
Plaats aanbesteding: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Water, Copernicuslaan 1, bus 2, 2018 Antwerpen
Offertes: Libost Groep nv, Hasselt, €85.859,18; Mebumar België nv, Moerbeke-Waas, €80.114,10; Haskoning Belgium,  Mechelen, €70.398,53; Technum nv, Borgerhout, €51.161,70; Lobelle Ch. Studiebureau, Sint-Andries, 47. €553,00; Soresma Ingenieursbureau, Antwerpen, €26.298,02
Toewijzing: Soresma Ingenieursbureau, Antwerpen

KKH, "Gerestaureerde Laermolen opent deuren", in: Het Nieuwsblad, 22.04.2004.
Hoogstraten - Na jaren van plannen en restauratie heeft de watermolen de Laermolen in Hoogstraten opnieuw al zijn vroegere luister verkregen. Op zondag 25 april wordt de gerestaureerde watermolen langs de Mark officieel ingehuldigd. Afspraak dus voor iedereen die begaan is met het erfgoed in het algemeen, of molenerfgoed in het bijzonder. Niet alleen de omgeving en het molengebouw zijn prachtig. Allicht zal de maalconstructie, een staaltje van vakmanschap, alle aandacht voor zich opeisen. Dankzij ervaren molenbouwers, die nog steeds actief zijn, is het gelukt om de olieslagmolen te construeren. Tijdens de opendeurdag demonstreren de molenaars dan ook hoe koolzaad wordt omgezet tot smoutolie. Bovendien zijn er ook optredens van de Hoogstraatse fanfare en de vendelzwaaiers. Er is ook kinderanimatie en ook een hapje en drankje zullen niet ontbreken. Er worden heel wat geïnteresseerden verwacht. Iedereen is welkom vanaf 13.30 uur.

Persbericht. Ronny Van Den Ackerveken, "De Laermolen. Vroeger en nu", Het Nieuwsblad, 17.04.2009.
Hoogstraten - De watermolen kent een lange geschiedenis, want ze dateert uit de veertiende eeuw. Dankzij een vzw is het vervallen gebouw enkele jaren geleden hersteld en enkele keren per maand in werking.
De zwart-witfoto moet ongeveer een eeuw geleden genomen zijn. Het was een dubbele watermolen met aan de ene kant een olieslagmolen en op de andere oever een graanmolen. In 1911 zijn de sluizen en maalinstallatie verwijderd.
Het gebouw werd niet meer gebruikt en op het einde van de twintigste eeuw bleef enkel een ruïne over. Enkele vrijwilligers richtten een vzw op en hebben wat er nog overbleef mooi gerestaureerd.

Niet enkel de buitenkant, maar ook de olieslagmolen werkt weer. Elke tweede en vierde zondag van de maand of de daaropvolgende dinsdag kan je een bezoek brengen.
Tijdens de opening van het toeristisch seizoen op zondag 26 april staat aan de Laermolen een terras opgesteld en is er muzikale animatie. Je kan dan smoutebollen kopen die gebakken zijn in olie die de molen produceert.

"Live @ de molen met Marasquin", Het Nieuwsblad, 07.07.2010.
HOOGSTRATEN - De Vinverbrokes organiseren op 26 juni de vierde editie van het muziekfestival 'Live @ de molen' dat in het teken staat van muziek uit de jaren '50 '60 en '70. Dit jaar staat de Nederlandse allroundcovergroep Marasquin op het podium.
In het kader van 800 jaar Hoogstraten werd gekozen voor muziek gericht op een iets breder publiek. "Marasquin zijn twee toffe meiden met uitzonderlijke stemmen en drie muzikale mannen. Een instelling vol passie zorgt voor een tot in de puntjes afgewerkt repertoire. Soul, funk, blues, rock en pop en de nieuwste hits uit de top 40 worden aangenaam verrassend gecoverd. Een breed repertoire en een dynamische performance brengt jong en oud in beweging en maakt elk feest onvergetelijk", vertelt Jan Vermeiren van het organisatiecomité. Marasquin brengt muziek van Dolly Parton tot James Brown, van Mink Deville tot Bob Marley, van Anouk tot Elvis, van John Denver tot de Carpenters en van The Eagles tot Aretha Franklin. Live @ de molen vindt plaats op zaterdag 26 juni vanaf 20 uur in de tent aan de Laermolen in de Molenstraat. Info: 0494-91 87 63.

André Oomen, "Bieren proeven aan de Laermolen", Gazet van Antwerpen, 01.09.2010.
In het kader van de Provinciale Molendag organiseerde vzw De Laermolen aan de Laermolen in Minderhout tal van activiteiten. De bezoeker kon er de werkende watermolen bezoeken en zien hoe op een ambachtelijke manier van biologisch koolzaad smoutolie geslagen werd.
De bezoekers smulden ook van de lekkere smoutebollen die gebakken werden in de olie die in de molen geslagen werd.
Van de gelegenheid konden bierproevers ook gebruik maken om "De Lepe" en het "Gelmelbier" van de Meerse Scheldebrouwerij te proeven. De aanwezigen kregen ook een voorproefje van de volledig uitverkochte Gelmelmusical.

Ivan Van Driessche, "Nieuwjaarsdrink bij de Laermolen", Gazet van Antwerpen, 14.01.2013
Hoogstraten. Op zondag 13 januari was er de traditionele Nieuwjaarsreceptie bij De Laermolen aan de Mark in Hoogstraten. Méér dan 400 aanwezigen deden zich tussen 14u en 17u te goed aan vers gemaakte smoutebollen, chocolademelk en lekkere jenever, en genoten met volle teugen van een prachtige namiddag.
De bezoekers konden ook nog een laatste keer de werken van Jeroen Vandesande en Arnold Wittenberg ,die er de laatste vier maanden tentoonstelden in het kader van L'Artmolen, bewonderen.De jonge singer songwriter, Bart Bosschaerts uit Rijkevorsel, zorgde voor de muzikale omlijsting.
De prachtig gerestaureerde Laermolen, bestaat reeds van vóór 1381 Aanvankelijk was het enkel een graanmolen, later was er ook sprake van een slagmolen of oliemolen voor het pletten van oliehoudende zaden. In de loop der jaren werd de molen meermaals verwoest en wederopgebouwd. Enkele enthousiaste Hoogstratenaren, verenigd in vzw De Laermolen, hebben deze molen tussen 2000 en 2004 terug in zijn vroegere glorie hersteld. Zelfs het waterrad draait opnieuw!

IVDR, "Vlaamse Molendag", Gazet van Antwerpen, 26.04.2013.
Hoogstraten. In het kader van de Vlaamse Molendag, op 28 april, opent de Laermolen opnieuw haar deuren. De molen is in werking en uiteraard kunt u er ook terecht voor een drankje, een streepje muziek en de ondertussen befaamde artisanale smoutebollen. Vanuit het centrum pendelen er gratis huifkarren tussen de evenementen bij de opening van het toeristisch seizoen en de Laermolen. Molenaar Dimitri Van Pelt en zijn collega's geven vanaf 10u tekst en uitleg bij de werking van de molen.
laermolen.be, 03.340.19.55

Literatuur

C.J. Lauryssen, "De molens van het Graafschap en het Hertogdom Hoogstraten", Brecht, Braeckmans, 1934, 199 p., ill. - overgenomen in: De Belgische Molenaar, jg. 47 (1952) - 48 (1953), passim;
Wouter De Maeyer, Charel Verheyen & Jan Verheyen, "De Laarmolen. Het oude en het nieuwe verhaal van een oliemolen aan de waterkant", Hoogstraten, vzw de Laarmolen, 200 p.;
J. Verheyen, "Zal er in Hoogstraten weer een waterrad draaien?", in: Natuur- en Stedenschoon, LXVII, 1998, nr. 3, p. 31-33;
] J. Lauwerys, "Het Land van Hoogstraten - Molenstudies", in: "Jaarboek van Koninklijke Hoogstratens oudheidkundige kring", nr. 45, 1977, p. 33-46;
J. Lauwerys, "De watermolen van Laren", in: H.O.K., jg. 45, 1977, p. 90-107;
J. Lauwerys, "De watermolen van Laren", in: Gazet van Hoogstraten, jg. 85, nr. 46 (18 nov. 1977), p. 1, nr. 47 (25 nov. 1977), p. 1; nr. 48 (2 dec. 1977), p. 1; nr. 49 (9 dec. 1977), p. 1; nr. 50 (16 dec.), p. 1;
Jozef Lauwerys, "De watermolen van Hoogstraten", in: De Belgische Molenaar, jg. 47, nr. 12-13 (15 mei 1952);
J. Lauwerys, "Hoogstraten, aloude vrijheid. 3. molenaarsbedrijf", in: H.O.K., jg. 18, 1950, p. 64-66;
"Streekeigen curiosa - De Watermolen", in: "De Hoogstraatse Maand", november 1991;
"Hoogstraten - HOK organiseert watermolendag op 14 september", in: "De Hoogstraatse Maand", september 1996;
"De vergane glorie van de Laarmolen", in: "De Hoogstraatse Maand", januari 1996;
J. Verheyen, "Patrimonium - De vervallen watermolen is vanaf nu een Beschermd Monument", in: "De Hoogstraatse Maand", april 1998;
F. Horsten, "Monument en Tijd - Open Monumentendag Vlaanderen - 10/09/2000", Hoogstraten, 2000;
J. Verheyen, "Erfgoed - De watermolen van Hoogstraten - De herinnering aan het klotsende waterrad (1)", in: "De Hoogstraatse Maand", februari 2000;
"Erfgoed - De watermolen van Hoogstraten - Herinnering aan het klotsende waterrad (2)", in: "De Hoogstraatse Maand", maart 2000;
"De Watermolen van Hoogstraten (3)", in: "De Hoogstraatse Maand", april 2000;
"Patrimonium - Het waterrad zal weer gaan draaien!", in: "De Hoogstraatse Maand", juni 2000;
"Dorpsnieuws - Wat gebeurt er aan de watermolen?", in: "De Hoogstraatse Maand", juli 2000;
"Molens en molenaars - De molens van de graaf", in: "De Hoogstraatse Maand", september 2000;
"Molens en molenaars - Vzw De Laermolen wil opnieuw olie slaan - Restauratie en reconstructie", in: "De Hoogstraatse Maand", september 2000;
J. Verpaalen, "Lezers schrijven - Molens - Geachte redactie", in: "De Hoogstraatse Maand", oktober 2000;
"Archeologie - Opgravingen voor jongeren", in: "De Hoogstraatse Maand", maart 2001;
D. Van Pelt, "Lezers schrijven - Ja, wel degelijk een bezwaartschrift van vzw De Laermolen", in: "De Hoogstraatse Maand", juni 2002;
"Hoogstraten - Eeuwenoude molenliederen in een verfrissend folkjasje - Een begijnhofconcert voor de Laermolen!", in: "De Hoogstraatse Maand", oktober 2002;
"Dorpsleven - Nu ook sant in eigen land - Hoogstraten", in: "De Hoogstraatse Maand" november 2002;
"Omslagverhaal - Restauratieproject "De Laermolen", in: "De Hoogstraatse Maand", maart 2003;
D. Van Pelt, "Monument - Pas op ! Er wordt hard gewerkt aan de Laermolen", in: "De Hoogstraatse Maand", augustus 2003;
"Erfgoed - Stichting Kempens Landschap wil de Laermolen en 15 ha bossen aankopen", in: "De Hoogstraatse Maand", september 2003;
"Vanuit het stadhuis… Gemeentebestuur kijkt kat uit de boom - Koopt 15 ha bos maar wacht met de Laermolen", in: "De Hoogstraatse Maand", oktober 2003;
"Vanuit het stadhuis… - Donkere wolken boven de Laermolen - Gemeenteraad wil een volwaardige brug bij de watermolen", in: "De Hoogstraatse Maand", december 2003;
H. De Vuyst, "Hout werkt", in: M&L, Monumenten, Landschappen & archeologie, tweemaandelijks tijdschrift van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Brussel jg. 24, nr. 4, p. 8-21, ill.
De Laermolen vzw, "De afgewerkte Laarmolen van Hoogstraten: inhuldiging en boek", Molenecho's, XXXII, 2004, 2, p. 72.
Lieven Denewet, "Honderd bespookte molens in Vlaanderen. Een verzameling molensagen van de kuststreek tot het Maasland", Molenecho's, XX, 1992, nr. 2-3.

Persberichten
KKH, "Gerestaureerde Laermolen opent deuren", in: Het Nieuwsblad, 22.04.2004.
Ronny Van Den Ackerveken, "De Laermolen. Vroeger en nu", Het Nieuwsblad, 17.04.2009.
De Laermolen vzw, "De Laermolen te Hoogstraten wordt een slagvaardige wateroliemolen", Molenecho's, XXXI, 2003, 4, p. 297-304.
"Live @ de molen met Marasquin", Het Nieuwsblad, 07.07.2010.
André Oomen, "Bieren proeven aan de Laermolen", Gazet van Antwerpen, 01.09.2010.
Ivan Van Driessche, "Nieuwjaarsdrink bij de Laermolen", Gazet van Antwerpen, 14.01.2013.
IVDR, "Vlaamse Molendag", Gazet van Antwerpen, 26.04.2013.


Laatst bijgewerkt: vrijdag 4 april 2014
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen

bovenzijde