Molenzorg
Nukerke (Maarkedal), Oost-Vlaanderen
Naam

Ter Hengst

Ligging Ommegangstraat 52
9681 Nukerke (Maarkedal)

3,1 km Z v.d. kerk
kadasterperceel C141


toon op kaart
Geo positie 50.768795, 3.623057
Eigenaar Bernadette Dingenen en Michel Van Waeyenberge
Gebouwd voor 1275 / voor 1571 / voor 1588 / 1834
Type Stenen grondzeiler
Functie Korenmolen
Kenmerken Oorspronkelijk olie- en graanmolen, ajuinvormige zetelkap
Gevlucht/Rad Gelaste, verbusselde roeden met remkleppen, ca. 24m
Inrichting 4 steenkoppels, zeskantbuil
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
30 december 1960
Molenaar Bernadette Dingenen
Openingstijden Op aanvraag
<p>Ter Hengst</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, 27.09.2008  

Beschrijving / geschiedenis

Deze streekeigen stenen bovenkruier staat op een hoogte van 112,5 meter, in de Ommegangstraat 52, op 3,1 kilomter ten zuiden van de kerk van Nukerke.

Oorspronkelijk stond hier een houten korenwindmolen. Deze staakmolen werd al gesignaleerd in de 'Vieil Rentier d'Audenarde" van ca. 1275. De molen wordt vermeld in de penningkohieren van 1571. Hij werd vernield in de Troebelen rond 1580. Herbouwd voor 1588, met als molennaam "Ter Gheynst". Dat heeft dus niets te maken met een "hengst" of met de populaire verklaring dat de molen zijn naam te danken heeft aan het wild zwaaien van de wieken.

In 1834 werd de staakmolen door de bliksem vernield. De teerlingen van deze vroegere molen zitten thans nog onder de vloer.

De huidige stenen molen werd in 1834 ter vervanging gebouwd. De bouwstenen werden ter plaatse uitgebakken.

Eigenaars na 1830:
- voor 1834, eigenaar: Kervyn-de Kerchove d'Exaerde Constant Joseph Ghislain, rentenier te Merendree
- later, erfenis: de erfgenamen (overlijden van beide echtelieden)
- 04.06.1853, deling: Kervyn Paul, kantonnaal inspecteur te Gent (notaris Bovyn)
- 30.06.1892, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Paul Kervyn)
- 07.04.1892, verkoop: Van de Kerchove-Bellinck Pierre Joseph, Nukerke (notaris Nève)
- later, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Pierre Van de Kerchove)
- later, erfenis: de erfgenamen (overlijden van de weduwe Bellinck van Pierre Van de Kerckhove)
- 17.12.1897, gift: Van de Kerckhove-Vandendaele Richard, Nukerke (notaris Sturbaut)
- 13.04.1949, erfenis: de kinderen (overlijden van Richard Vandendaele)
- 21.06.1954, overeenkomst (overname) Van de Kerchove-Broigniez Leon Richard Joseph, landbouwer te Flobecq (notaris De Beeck)
- 1990, verkoop: Thomaes Peter & De Keukeleire Françoise
- later: maatschappij: nv Molenhoeve, Nukerke
- april 2016, verkoop: Dingenen Bernadette, Schilde
- 2017, eigenaar: Bernadette Dingenen en Michel Van Waeyenberge

De stenen molen was in het begin zowel olie- als graanmolen. In 1872 werd de olieslagerij verwijderd. Er werd gemalen tot in 1949. Tijdens een zware storm op 12 november 1972 ging het in 1969 aangebrachte nieuwe gevlucht aan het draaien. Het kapte tegen de kuip, rukte de kap af en vloog 75 meter verder in een weide. De askop was gebroken. Er volgde een nieuwe restauratie in 1976.

De molen kwam in het bezit van Molenhoeve nv (Peter Thomaes & Françoise De Keukeleire, Nukerke). Peter Thomaes was in 2000-2010 zaakvoerder van het molenmakersbedrijf Thomaes Molenbouw nv te Beveren-Roeselare. In 2004-'05 voerde dat bedrijf enkele grote onderhoudswerken uit, waarbij o.m. de roeden gestreken werden om na herschildering en ophekking opnieuw geplaatst te worden. De romp en de kap kregen ook een beurt. In 2007 kreeg de molen nieuwe gelaste, verbusselde roeden met remkleppen (fabr. Thomaes Molenbouw bvba, Beveren-Roeselare).

De molenhoeve met de windmolen werden in 2012-2013 te koop werden aangeboden. Peter Thomaes voorzag nog in 2013 een grondige onderhoudsbeurt: de romp ontmossen en nieuwe laag kalkverf aanbrengen; nazicht van de draaiende delen (wieken, drijfriemen, kamwielen). Hij overleed evenwel te Nukerke op 1 augustus 2014.

In het voorjaar 2016 verkochten de erven Thomaes de molen aan mevr. Bernadette Dingenen uit Schilde. Ze is begaan met dit historisch erfgoed op de grens van Nukerke met Ronse en wil de molen dan ook opnieuw in gebruik nemen en af en toe voor het publiek openstellen.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Ter Hengst</p>

Foto 2012

<p>Ter Hengst</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 2006

<p>Ter Hengst</p>

Foto: R. Buysse, Merelbeke, ca. 1980

<p>Ter Hengst</p>

De kollergang voor de molenaarshoeve. Foto: 2012

<p>Ter Hengst</p>

Prentkaart LAB (coll. D. Vandenbulcke, Staden)

Literatuur

Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985;
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
(L. Smet), "Molen ter Hengst", in: Molenecho's, I, 1973, nrs. 3 en 4; III, 1975, p. 36, 44, 49-50;
D. Bouckzone, "Toponymie van Nukerke", Annalen Geschied- en Oudheidkunige Kring van Ronse en Tenement van de Inde), XXIII, 1974.
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Derde aflevering. De arrondissementen Oudenaarde en Sint-Niklaas", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XVI, 1962, 2 (Gent, 1963).
Herman Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 5. Gemeenten M-N", Opwijk, Studiekring Ons Molenheem, 2004.
Julien Vandeputte, "De molens van het arrondissement Oudenaarde uit hun geschiedenis", Oudenaarde, 1974.
M. Verbeeck & A. Tack, "Inventaris van het cultuurbezit in België. Architectuur. Provincie Oost-Vlaanderen. Arrondissement Oudenaarde. Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N2, Brussel-Turnhout, 1998.
Mola, "Aantal asomwentelingen van Oost-Vlaamse molens in 2010", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVII, 2011, 1, p. 51.
E(ls) D(e) K(inderen), "Als vader dat nog eens mocht beleven? Peter Thomaes koopt molen "ter Hengst" te Nukerke", Levende Molens, XII, 1990, 4, p. 25.

Persberichten
"De molen 'Ter Hengst' te Nukerke geklasseerd", in: De Ronsenaar, XVIII, 1961, nr. 15, p. 7;
FO, "Tekeningen vertellen veel over dertiende eeuw", Het Nieuwsblad, 27.01.2011.
"De wondere wereld van Peter Thomaes", De Weekbode, 25.04.2003.
"Prachtige molenaarshoeve met gerestaureerde molen", boerderijentekoop.be (08.08.2012); zimmo.be (31.12.2012)
MDVR (Marc De Venter), "Maarkedal. Molen Ten Hengst krijgt onderhoud", Het Laatste Nieuws, 06.08.2013, p. 15.
Marc De Venter, "Nukerke. Te koop: historische molen. Terrein herbergt onder meer volledig gerenoveerde hoeve", Het Laatste Nieuws, 25.09.2015.
MDVR (Marc De Venter), "Beschermde Molen Ter Hengst heeft nieuwe eigenaars", Het Laatste Nieuws, 23.04.2016.

Mailberichten
Bernadette Van Dingenen (mede-eigenares), 21.12.2017.


Laatst bijgewerkt: vrijdag 22 december 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens