Beschrijving / geschiedenis

Men neemt aan dat hier al in de 13de eeuw een windmolen stond. Een herbouw vond plaats in de 15de eeuw. De molen behoorde lange tijd toe aan de Norbertijnerabdij te Ninove. De oudste vermelding van een molenaar, nl. Cornelius de Ranc, dateert uit 1427. Tijdens de Franse bezetting kocht een zekere De Geest uit Aalst, via een stroman Odeyn uit Gent, de molen en de aanpalende gronden. In 1839 werd de familie Buyse er de eigenaar van. Karel Buyse was in 1934 met z'n 94 jaar de oudste molenaar van ons land.

De molen werd in 1944 beschermd als monument. In de jaren zestig werden er restauratieplannen gemaakt. In 1975 werd de molen eigendom van de Belgische Staat. Op 14 juli 1976 (tijdens de hete zomer) viel de molen om langs de vangzijde. De restauratieplannen werden weer opgediept, maar daar bleef het bij. Lange tijd bleef enkel nog het gebint met de staak overeind. Overige molenonderdelen lagen opgeslagen.
In 2003 kon een erfpachtovereenkomst afgesloten worden tussen de eigenaar (het Vlaamse Gewest) en de gemeente Herzele, die instaat voor de heropbouw. In 2007-2008 werd de molen volledig heropgericht door Molenbouw Thomaes nv uit Beveren-Roeselare. Eerst werd ter plaatse een nieuw gebint opgetrokken, met wederom geklinknagelde kruisplaten. De plaatsing van de nieuwe molenkast op de staak gebeurde onder grote belangstelling op 21 oktober 2008; het intrekken van de geklinknagelde roeden volgde reeds een dag later.

Het gemeentebestuur van Herzele heeft zes vrijwillige molenaars aangesteld die de Buysesmolen bemalen: Luc Hoorens, Alain Goublomme, Johny De Pelseneer, André De Temmerman, Eddy De Leeuw en Damien De Leeuw. Op 15 augustus 2009 werd de molen feestelijk ingehuldigd.
 
Lieven Denewet

Technische beschrijving

De molen staat op vrij lage teerlingen, waarvan de hoogteteerlingen in de oostwest-as liggen. Er zijn geklinknagelde roeden. De vroegere gietijzeren askop was van Sabbe-Masselis uit Roeselare.
De molentrap leidt je langs een zakkenezel naar de meelzolder, waar je recht tegen de meelgoot en meelbak van de voormolen aankijkt. De meelbak van het achterste steenkoppel, aangedreven door het vangwiel, bevindt zich rechts achterin de meelzolder. Tijdens het malen wordt de bediening van dit steenkoppel geregeld via een bollenregulator links achter. Vroeger was er nog een derde steenkoppel, het kleinste van de drie, dat tegen de windweeg met toegevoegde "buik" lag.
Rond het vangwiel bevindt zich een houten plankvang. De vang is van een zeer oud type waarbij het vangtouw over een wipstok loopt.
De molen beschikt over een gevlucht van 23 meter, uitgerust met traditionele windborden en bruine zeilen.
Net als enkele andere molens in de Denderstreek zijn de kruisplaten vervaardigd uit metalen I-profielen, waarop zich zeer stevige voeten bevinden om de oksel- en meesterbanden op hun plaats te houden.

Eddy De Saedeleer, Lede

De molenvoet. Foto Damien De Leeuw, 07.01.2005.

Foto: Gustaaf Van Damme, 1973. Uitgegeven als prentkaart door Stichting Levende Molens, Roosendaal.

De molen in 1972, voor de instorting

Poppkaart, ca. 1860: perceel B657 (mededeling A. Smeyers, Alsemberg)

Bijlagen

Aantal asomwentelingen
2009: 22001

1. Eigendomsoverdracht door de Belgische Staat aan het Vlaams Gewest.
FEDERALE OVERHEIDSDIENST KANSELARIJ VAN DE EERSTE MINISTER EN FEDERALE OVERHEIDSDIENST FINANCIEN
29 APRIL 2004
Koninklijk besluit tot regeling van de eigendomsoverdracht van de molen « Ter Rijst » van de Staat naar het Vlaams Gewest
ALBERT II, Koning der Belgen,
Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet.
Gelet op artikelen 3 en 39 van de gecoördineerde Grondwet;
Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, gewijzigd bij de wetten van 8 augustus 1988, 16 juli 1993 en 13 juli 2001, inzonderheid op de artikelen 3 en 6, § 1;
Gelet op de bijzondere wet van 16 januari 1989 betreffende de financiering van de Gemeenschappen en de Gewesten, inzonderheid op de artikelen 57, §§ 3 en 4, en 61, § 4;
Gelet op het eensluidend advies van de Vlaamse Regering, gegeven op 12 maart 2004;
Op de voordracht van Onze Eerste Minister, van Onze Minister van Financiën, en op het advies van Onze in Raad vergaderde Ministers,
Hebben Wij besloten en besluiten Wij:
Artikel 1. De eigendom van het hierna vermelde goed van de Staat, met inbegrip van de roerende goederen die bestemd zijn voor zijn gebruik, werd overgedragen naar het Vlaams Gewest op 1 januari 1989:
Gemeente Herzele, (Sint-Antelinks), Kamstraat nummer 18 : de windmolen « Ter Rijst », ook wel « Buyssemolen » genoemd, gekadastreerd Herzele 6de Afdeling, Sectie B, nummer 657/A met een oppervlakte van 08 a 52 ca.
Art. 2. Onze Eerste Minister en Onze Minister van Financiën zijn, ieder wat hem betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.
Gegeven te Brussel, 29 april 2004.
ALBERT
Van Koningswege :
De Eerste Minister,
G. VERHOFSTADT
De Minister van Financiën,
D. REYNDERS Bron: Belgisch Staatsblad, 2004-05-19.

2. Persbericht. Herman Laneau, "Ik wil molenaar worden", Het Nieuwsblad, 06.10.2007.
SINT-ANTELINKS - 'Ik ben verzot op techniek en op het rijke verleden.' De Herzeelse schepen van Toerisme Luc Hoorens is blij met de heropbouw van de verloederde windmolen in Sint-Antelinks. Meer zelfs: hij volgt een cursus om te werken met de Buysschesmolen.
Als schepen van Toerisme help ik geregeld toeristen en bezoekers rondleiden op de twee maalvaardige molens die Herzele rijk is: de molens Ter Rijst en Te Rullegem. Ik ben verzot op die wondere techniek en op het rijke verleden dat erachter schuilt. Ik wil zelf molenaar worden', zegt Luc Hoorens (Open VLD).
De schepen bracht in 2003 het restauratiedossier van de bijna verdwenen molen op het schepencollege. Een jaar later werd de geklasseerde molen, die deel uitmaakte van het Vlaams patrimonium overgedragen aan Herzele. Die laat de molen nu heropbouwen met geld van de provincie en de Vlaamse overheid. De restauratieopdracht werd zopas toegewezen aan Thomaes Molenbouw voor de prijs van 419.133 euro. Van funderingen tot de wieken: de molen moet helemaal heropgebouwd worden.
'Eind 2009 zal de molen weer maalvaardig zijn,' zegt de schepen die zich intussen heeft ingeschreven voor een cursus 'meester molenaar'. 'Vijf zaterdagen in Brugge en vijf in Gent. Daarna staan me nog een honderdtal uren praktijkervaring te wachten. Het was molenaar Alain Gaublomme die me de smaak deed krijgen. Ik zal vereerd zijn om in de toekomst mijn vakmanschap aan de bezoekers te tonen. De Buysschesmolen wordt een nieuwe toeristische troef in Herzele.'
De eerste vermeldingen van de molen gaan terug naar 1428. Molenaar Cornelis De Rave moest toen zijn achterstallige rekeningen betalen aan de Abdij van Ninove, die eigenaar was. De molen werd tot 1949 gebruikt en draagt de naam van de molenaar die hem het langst gebruikte. 

3. Persbericht. "Heropbouw Buyses Molen begint", regiozottegem.be, 30.01.2008.
Eind volgende week start in Sint-Antelinks de heropbouw van de Buyses Molen. Die stond in de Kamstraat maar in de jaren tachtig waaide de molen om tijdens een hevige storm. Hoewel het om een beschermd monument ging werd de molen nooit heropgebouwd. Schepen van Cultuur en Toerisme Luc Hoorens haalde het dossier vanonder het stof en nu gaat het heel snel.
,,De gemeente heeft zopas de goedkeuring van de minister ontvangen en de bouw kan beginnen'' kondigt Hoorens aan. ,,Eind volgende week worden de teerlingen gemetst en tegen eind februari zal de staak er staan. Vervolgens worden de werken ,,op atelier'' verder gezet''.
De aannemer beloofde dat de molen er eind juni 2009 zal staan, dat is een jaar eerder dan aanvankelijk gehoopt. De heropbouw van de molen zal een half miljoen euro kosten, grotendeels betaald door de Vlaamse overheid en de provincie Oost-Vlaanderen.

4. Persbericht. HLS, "Buysesmolen", in: Het Nieuwsblad, 31.08.2007.
HERZELE - De verdwenen Buysesmolen in Sint-Antelinks wordt heropgericht. De staakmolen waaide ruim 20 jaar geleden om en is onherstelbaar. Een firma uit Roeselare diende de laagste offerte in (501.252 euro) maar omdat die flink wat lager ligt dan de geschatte prijs, wordt ze eerste nog onderzocht.

5. Persbericht. HLS, "Buyssesmolen", in: Het Nieuwsblad, 17.11.2007.
Buyssesmolen. HERZELE - Deze week werden de restanten van de oude Buyssesmolen in Sint-Antelinks opgeruimd. Weldra wordt begonnen aan de installatie van nieuwe teerlingen (molenfundamenten) voor de nieuwe staakmolen die in een West-Vlaams molenatelier wordt vervaardigd in opdracht van de gemeente. De nieuwe molen wordt in 2009 geplaatst. (hls)

6. Openbare aanbesteding voor de heropbouw van de Buyses molen.
Heropbouw Buyses molen
Publicatie :   2007-06-21     N. 007075     Pagina :   12039

Aankondiging van een opdracht
Werken
Afdeling I. Aanbestedende dienst
I.1) Naam, adressen en contactpunt(en) : Gemeentebestuur Herzele, Markt 20, 9550 Herzele, België
Tel. (32-53) 60 70 70
Nadere inlichtingen zijn te verkrijgen op het volgende adres :
Architectenburo Ro Berteloot, St.-Pietersnieuwstraat 109, 9000 Gent, België, t.a.v. ir arch Sabine Okkerse
Tel. (32-496) 80 77 60
E-mail : sabine.okkerse@scarlet.be
Bestek en aanvullende documenten (zoals documenten voor een concurrentiegerichte dialoog en een dynamisch aankoopsysteem) zijn verkrijgbaar op het volgende adres :
Architectenburo Ro Berteloot, St.-Pietersnieuwstraat 109, 9000 Gent, België, t.a.v. ir arch Sabine Okkerse
Tel. (32-9) 224 15 82
E-mail : info@buroberteloot.be
I.2) Type aanbestedende dienst en hoofdactiviteit of -activiteiten :
Regionale of plaatselijke instantie.
- Algemene overheidsdiensten.
De aanbestedende dienst koopt namens andere aanbestedende diensten : neen.
Afdeling II. Voorwerp van de opdracht
II.1) Beschrijving.
II.1.1) Door de aanbestedende dienst aan de opdracht gegeven benaming :
Heropbouw Buyses molen
II.1.2) Type opdracht en plaats van uitvoering van de werken, levering van de goederen of verlenen van de diensten :
Werken. Uitvoering.
Belangrijkste plaats van uitvoering van de werken :
Kamstraat, 9550 St Antelinks (Herzele)
NUTS-code : BE2
II.1.3) De aankondiging betreft : Een overheidsopdracht.
II.1.5) Korte beschrijving van de opdracht of de aankoop(aankopen) :
Heropbouw Buyses molen
II.1.6) CPV-classificatie (gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten) :
Hoofdopdracht : 45000000
II.1.7) Opdracht valt onder de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPA) : ja.
II.1.8) Verdeling in percelen : neen.
II.1.9) Varianten worden geaccepteerd : neen.
II.3) Looptijd of uitvoeringstermijn van de opdracht : 450 dagen.
Afdeling III. Juridische, economische,\E financiële en technische inlichtingen
III.1) Voorwaarden met betrekking tot de opdracht.
III.1.1) Verlangde borgsommen en waarborgen :
5 % van de goedgekeurde inschrijving excl btw
III.1.4) Andere bijzondere voorwaarden voor de uitvoering van de opdracht : neen.
III.2) Voorwaarden voor deelneming.
III.2.1) Persoonlijke situatie van ondernemers, waaronder de vereisten in verband met de inschrijving in het beroeps- of handelsregister. Inlichtingen en formaliteiten om na te gaan of aan de vereisten is voldaan :
de aannemer dient volgende documenten bij zijn offerte te voegen
- volmacht
- RSZ attest
- de aannemer moet erkend zijn in de ondercategorie D 23 - op basis van de raming worden de werken geacht te behoren tot klasse 3
- de aannemer moet geregistreerd zijn in een passende categorie
III.2.2) Economische en financiële draagkracht :
Inlichtingen en formaliteiten om na te gaan of aan de vereisten is voldaan :
Er dienen geen documenten te worden bijgevoegd om de financiele en economische draagkracht aan te tonen
III.2.3) Vakbekwaamheid :
Inlichtingen en formaliteiten om na te gaan of aan de vereisten is voldaan :
referenties : lijst van gelijkaardige werkzaamheden aan beschermde windmolens, uitgevoerd tijdens de laatste 7 jaar en gestaafd met getuigschriften van goede uitvoering voor de belangrijkste werken. De referenties dienen relevant te zijn en dienen dus voor deze aanneming tenminste de volgende werkzaamheden te omvatten : volledige heropbouw van een houten staakmolen / plaatsen van een geklinknageld gevlucht
Afdeling IV. Procedure
IV.1) Type procedure.
IV.1.1) Type procedure : Openbaar.
IV.2) Gunningscriteria.
IV.2.1) Gunningscriteria : Laagste prijs.
IV.2.2) Er wordt gebruik gemaakt van een elektronische veiling : neen.
IV.3) Administratieve inlichtingen.
IV.3.3) Voorwaarden voor de verkrijging van bestekken en aanvullende documenten of een beschrijvend document :
Tegen betaling verkrijgbare documenten : ja, prijs : 135,00 EUR
Betalingstermijnen en -methode : prijs incl btw en verzending, te storten op rekening nr 123-6817366-48 van Projekt ateljee
IV.3.4) Termijn voor ontvangst van inschrijvingen of deelnemingsaanvragen : 22/08/2007; tijdstip : 11:00
IV.3.7) Minimumtermijn gedurende welke de inschrijver zijn inschrijving gestand moet doen : Periode : 180 dagen.
IV.3.8) Omstandigheden waarin de inschrijvingen worden geopend : datum : 22/08/2007; tijdstip : 11:00
Plaats :
Collegezaal Gemeentehuis, Markt 20, 9550 Herzele
Afdeling VI. Aanvullende inlichtingen
VI.1) Periodieke opdracht : neen.
VI.2) houdt verband met een project en/of een programma dat met middelen van de Europese Gemeenschap wordt gefinancierd : neen.
VI.3) Nadere inlichtingen :
@Ref:00676146/2007070407
VI.5) Datum van verzending van deze aankondiging : 19/6/2007(Gratis publicatie in uitvoering van artikel 15 van het KB van 12 januari 2006)

7. De Buysesmolen in Cultuurraad voor de Nederlandstalige Cultuurgemeenschap.
Minister van Nederlandse Cultuur en van Vlaamse aangelegenheden.
Vraag nr. 53 van 18 januari 1978 van mevrouw Z.De Loore-Raeymaekers
Windmolens in Oost-Vlaanderen - Bescherming en Restauratie (...)
2. Werd er iets - en zo ja wat - ondernomen om de staakmolen te Sint-Antelinks (eigendom van het Ministerie van Nederlandse Cultuur), die op 14 juli 1976 wegens uiterste verwaarlozing in elkaar is gestort, weder op te richten? Wat heeft de Minister geantwoord op de herhaalde en langdurige waarschuwingen die deze situatie voorspelden?
Antwoord:
In antwoord op haar vraag heb ik de eer het geachte lid mede te delen dat een globaal beschermingsvoorstel voor de windmolens in Oost-Vlaanderen op basis van inventarisering in voorbereiding is.
Speciaal voor de restauratie van de molen te Sint-Antelinks is een ontwerper aangeduid.
Bron: Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap. Zitting 1977-1978, nr. 4. Bulletin van Vragen en Antwoorden. 7 februari 1978

Minister van Nederlandse Cultuur en van Vlaamse aangelegenheden.
Vraag nr. 99 van 31 mei 1978 van de heer P. Peeters
Molen ter Rijst te Sint-Antelinks - Restauratie
Graag vernam ik van de geachte Minister of met de restauratiewerken aan de beschermde ,,Molen ter Rijst die dateert uit de 15 e eeuw en in juli 1976 uiteenviel, een aanvang werd genomen.
Antwoord:
In antwoord op zijn vraag heb ik de eer het geachte lid mede te delen dat een ontwerper is aangeduid om een restauratiedossier van de Molen ter Rijst samen te stellen.Bron: Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap. Zitting 1977-1978, nr. 12. Bulletin van Vragen en Antwoorden, 20 juni 1978.

8. Persbericht. "Schepen Luc Hoorens in molenaar", www.regiozottegem.be, 19.08.2008.
De Herzeelse schepen Luc Hoorens heeft met vrucht een cursus voor meester-molenaar gevolgd en mag voortaan gediplomeerd molenaar genoemd worden.
Hij zal als molenaar ook echt aan de slag gaan in de Buyse's molen in de Kamstraat in Sint-Antelinks, zodra de molen er staat.
Zo'n cursus molenaar is niet van de poes. Men moet elk onderdeel van de molen kennen en men krijgt les over de soorten granen en soorten hout. Het belangrijkste is echter de weerkunde. Een molenaar moet aan de hand van de bewolking kunnen zien welke wind er gaat waaien. Zo kan hij de zeilen leggen.
Buyse's molen in de Kamstraat wordt de vaste draaiplek van schepen Hoorens. De heropbouw is volop bezig. De houten staak met zetel staat er al. De molen zelf wordt gebouwd en afgewerkt in een atelier in Roeselare en is zo goed als af. Daarna wordt hij gedemonteerd en in vier stukken, samen 40 ton zwaar, in de Kamstraat geplaatst. Tegen mei 2009 moet hij er staan.

9. HLS, "Buyses Molen", in: Het Nieuwsblad, 13.09.2008.
HERZELE - De gemeente Herzele gaat een deel van de boomgaard aankopen in de Kamstraat waar de komende maanden Buyses Molen wordt heropgebouwd. Voorlopig heeft Herzele de grond in erfpacht maar als de gemeente eigenaar wordt, geeft dat meer mogelijkheden voor toeristische uitbouw van de site. De gemeente koopt 925 vierkante meter tegen de prijs van 1,72 euro/m2. (hls)

10. Persbericht. Herman Laneau, "'Onze molenaarsnaam zal blijven bestaan'. Herplaatsing Buyse-molen maakt heel wat herinneringen los", in: Het Nieuwsblad, 22.10.2008.
HERZELE - Zowat heel Sint-Antelinks was gisteren op de been om de herplaatsing van de verdwenen Buyse-molen te volgen. Voor Simone Buyse (79), de laatste Herzeelse telg van de molenaarsfamilie, had de plaatsing een bijzondere betekenis.
In de zomer van 1976 stortte de historische Buyse-molen, een houten staakmolen in de Kamstraat, als een kaartenhuisje in elkaar. De ruïne takelde verder af en de laatste molen van Sint-Antelinks, waarvan de eerste vermeldingen teruggaan tot in de dertiende eeuw, werd definitief verloren geacht.
Tot cultuurschepen Luc Hoorens (Open VLD) een paar jaar geleden een herbouwdossier indiende bij de Vlaamse overheid en groen licht kreeg voor de heroprichting. De voorbije maanden werd de historische molenmantel opnieuw geconstrueerd in de ateliers van molenbouwer Peter Thomas in Roeselaere. Gisteren werd het gevaarte naar Herzele getransporteerd om het op zijn staak en fundamenten te hijsen.
De plaatsing liep echter niet van een leien dakje. Eerst dienden nog een paar hindernissen geruimd te worden en daarna viel de grote hijskraan in panne. Met drie uur vertraging kon de ruim 20 ton wegende molenbehuizing gisterennamiddag dan toch over zijn nieuwe eiken molenstaak worden gehesen. De molensteen en het dakwerk, samen ook nog eens goed voor twintig ton nostalgie, bleven intussen binnen kraanbereik.
Ruim honderd nieuwsgierigen volgden de werken op de voet. Onder hen E.H. Gustaaf De Block, die dertig jaar pastoor was in Sint-Antelinks, en zijn huishoudster Simone Buyse die niet toevallig haar naam verbonden wist met de molen: 'Mijn oom Judocus Buyse was hier de laatste molenaar', vertelt ze.
Simone krijgt tranen in de ogen als ze foto's toont van de oude molen. 'Daar bracht ik mijn jeugd door. Ik speelde er als klein meisje en hielp mijn oom bij het plaatsen van de wiekenzeilen. Het heroprichten van deze molen is een emotioneel moment voor mij. Mijn jeugdherinneringen worden nu heel concreet. Er leven maar twee telgen meer uit de molenaarsfamilie Buyse: mijn neef die in het Brusselse woont en ikzelf. Na ons verdwijnt het molenaarsgeslacht Buyse, maar dankzij deze herbouwde molen zal onze naam toch blijven bestaan.'
Ook schepen Hoorens was blij met de heroprichting van de molen. 'Het is het laatste herbouwdossier dat de overheid toestaat. Tegen eind dit jaar is de molen weer maalvaardig', besluit hij.
Herman Laneau

11. Persbericht. "Heopbouw Buyse's molen", in: http://www.regiozottegem.be, 21.10.2008.
In de Kamstraat in Sint-Antelinks is dinsdag de heropbouw van Buyse's molen gestart.
De werken gaan woensdag verder wegens enkele onvoorziene hindernissen. De kraan die het molenkot moest tillen stond drie uur lang in panne,  het gevaarte kon maar nipt doorheen de smalle straatjes en er stonden bovendien enkele paaltjes in de weg. De molen werd in het atelier in Roeselare gemaakt. Door de vertraging kon dinsdag alleen maar het molenkot op de staak geplaatst worden. De kap en de wieken worden op woensdag geplaatst.
De nieuwe molen is een kopie van de vorige die in 1976 in elkaar zakte. De heropbouw van de molen kost 507.000 euro. De kosten worden verdeeld onder de Vlaamse overheid, de provincie Oost-Vlaanderen en het gemeentebestuur van Herzele.

12. Persbericht. "De Buyssemolen in volle glorie hersteld", in: De Beiaard, 24.10.2008.
De Buyssemolen, in feite de molen Ter Rijst te Sint-Antelinks, heeft er al een eeuwenlange traditie opzitten als houten korenwindmolen. Zijn nieuwe benaming is er pas later gekomen, naar de naam van een van de eigenaars, de familie Buysse.
Jarenlang stond deze statige windmolen bouwvallig zoals veel van zijn soortgenoten en in 1960 werd hij geslecht. Alleen de centrale as en de teerlingen bleven als stille getuigen van een roemrijk economisch leven achter.
Onder impuls van schepen, en nu ook meester-molenaar, Luc Hoorens werd ongeveer vier jaar geleden een dossier samengesteld om de molen herop te richten. In oktober 2007 werd de nieuwe Buyssemolen aanbesteed en de werken werden toegekend aan het molenaarsbedrijf van P. Thomaes uit Roeselare. Het gigantisch monument werd begin deze week met speciaal vervoer naar de oorspronkelijke locatie gebracht en domineert opnieuw het omliggende landschap. Er moeten echter nog bijkomende werken uitgevoerd worden binnen in de molen, maar lang zal het niet meer duren om de prachtige constructie te voltooien en maalvaardig te maken.

13. Persbericht. Herman Laneau, "Herzele naar finale 'Een Thuis voor een beeld'. Radio2-Wedstrijd", in: Het Nieuwsblad, 12.06.2009.
HERZELE - De gemeente Herzele heeft een plaatsje in de finale van de Radio2-wedstrijd 'Een Thuis voor een Beeld' veroverd. Als de gemeente de finale wint, gaat 'Free Foxes', een beeldhouwwerk van Caroline Coolen dat een mensenfiguur voorstelt met drie vossen, naar Herzele.
Het beeld is 50.000 euro waard. De gemeente schoof alvast een geschikte plaats naar voor: de site van de pas herbouwde Buysemolen in Sint-Antelinks.
Het wedstrijdcomité roept alle Herzelenaren op om zich op 24 juni van 12 tot 13 uur klaar te houden om een soort Fata Morgana-opdracht te komen vervullen aan de molen in de Kamstraat. De Herzeelse muzikanten Wigbert Van Lierde en Dobrojean (Jan Oelbrandt) zijn al begonnen met het vervullen van een eerste opdracht: een Herzeelse variante maken van de song Fox on the run van The Sweet. De wedstrijd zal woensdag 24 juni worden beslecht in de Radio2-studio's in Gent én in Herzele zelf.
Tijdens de rechtstreekse radio-uitzending op 29 juni van 12 tot 13 uur wordt de winnaar van het beeld bekendgemaakt . (HLS).

14. Persbericht. Herman Laneau, "Zes molenaars", in: Het Nieuwsblad, 19.05.2009.
HERZELE - Het gemeentebestuur heeft zes vrijwillige molenaars aangesteld die de Buysemolen zullen bemalen: Luc Hoorens, Alain Gaublomme, Johny De Pelseneer, André De Temmerman, Eddy De Leeuw en Damien De Leeuw. De herbouwde molen wordt in augustus feestelijk ingehuldigd. (HLS)

15. Persbericht. VBW, "Schepen mag molenaar zijn," in: Het Laatste Nieuws, 05.04.2009.
Schepen Luc Hoorens mag molenaar zijn op de pas heropgerichte Buyses's molen in Sint-Antelinks. Dat bleek tijdens de gemeenteraad waarin gemeenteraadslid Filip De Bodt er op wees dat Hoorens als schepen zowel knecht als baas is.
De schepen ontvangt als molenaar vergoedingen voor zijn werk en dat is een georganiseerde belangenvermenging vindt De Bodt. Het schepencollege ziet dat niet op die manier. De enige bedoeling is volgens burgemeester Johan Van Tittelboom om de molen te doen draaien. Om belangenvermenging te voorkomen zal de gemeente in het beheersorgaan van de molen vertegenwoordigd worden door schepen van Patrimonium Jan Van Damme en niet door de schepen van Toerisme Luc Hoorens.
Herzele heeft zes actieve molenaars en dat is geen enkele teveel zegt schepen-molenaar Hoorens zelf. Vorig jaar kreeg Herzele 1.560 bezoekers die de drie molens in de gemeente wilden bezoeken. Dan moet er wel volk genoeg zijn om de molens te laten draaien.

16. Persbericht. Herman Laneau, "Rosse vossenjagers in de weer voor beeld. Herzele maakt goeie beurt in Radio 2-finale 'Een thuis voor een beeld'", in: Het Nieuwsblad, 25.06.2009.
HERZELE - Herzele hoopt vurig winnaar te worden van de Radio 2- wedstrijd 'Een thuis voor een beeld'. De gemeente maakte gisteren alvast een goede beurt in de finale-uitzending van gistermiddag, door in een mum van tijd vijf jagers met ros haar, jachthond en hoorn samen te brengen.
Drie gemeenten strijden deze week om het beeld 'Free Foxes' van kunstenares Caroline Foxes: Herzele, Sint-Gillis-Waas en Sint-Niklaas. Tijdens een ludieke middaguitzending van de Radio 2-wedstrijd was Herzele gisteren aan de beurt. Vandaag en morgen moeten de twee andere gemeenten zich verdedigen, en maandagmiddag 29 juni duidt een jury de uiteindelijke winnaar aan.
Om de overwinning in de wacht te slepen, trok een ploeg Herzelenaren gisteren alvast naar de Gentse Radio 2-studio. Daar argumenteerden ze waarom het beeld naar de burchtgemeente moet komen.
Cultuurschepen Luc Hoorens (Open VLD) verdedigde met verve de voorgestelde plaats: de site van de pas herbouwde Buyse-molen in Sint-Antelinks, een idyllisch plekje waar vossen zich ongetwijfeld zullen thuisvoelen. Als jager had Hoorens weinig moeite om in een praktische proef de keutels van een rat en een muis te herkennen. Die van een konijn verwarde hij echter wel met koffiebonen.
De Herzeelse zanger Jan Oelbrandt (Dobrojean) oogstte succes met zijn bewerking van het lied 'Fox on the run', en intussen stond een massa Herzelenaren aan de molen in Sint-Antelinks klaar om een 'Fata Morgana-opdracht' te vervullen: vijf geüniformeerde jagers met ros haar samenbrengen, elk met een jachthond en een jachthoorn. Jammer dat het om een radio-uitzending en niet om een tv-uitzending ging, want het leverde mooie plaatjes op.
Bij de draaiende molen verzamelden zich tientallen vrijwilligers met kleren, spuitbussen, honden en blaasinstrumenten. In ruim een half uur tijd was de klus geklaard, al wou burgemeester Van Tittelboom geen risico nemen en verzamelde hij naast een aantal mannelijke jagers ook nog een ploeg vrouwelijke jagers. 'Kwestie van in orde te zijn met de man-vrouwverhoudingen', motiveerde hij.
Radio 2-presentatrice Els Van Heuverswyn keurde het kleurrijke gezelschap, liet de honden blaffen en de hoorns schallen en sprak bevrijdend 'Opdracht geslaagd'.
Herzele doet voor de derde keer mee aan de beeldwedstrijd en hoopt deze keer te winnen. Er is ook een publieksprijs verbonden aan de wedstrijd.
Wie Herzele wil steunen, kan vanaf vrijdag 13 uur het bericht 'beeld 1' sms'en naar het nummer 3238.

Programma inhuldiging 15 augustus 2009
15u00: officiële opening aan Buysesmolen.
15u30: receptie voor inwoners en genodigden
harmonie Kunst en Broedermin van Sint-Lievens-Esse
vanaf 17u00: eetfestijn verzorgd door het plaatselijk comité
doorlopend: tentoonstelling van Old Timer tractors, sringkasteel, optredens begeleide bezoeken aan de molen verzorgd door de Herzeelse molenaars, demonstratie van een pikbinder met 2 tractoren, dorsmachine en een ballotpers.

Persbericht. HLS, "Molens van Herzele", Het Nieuwsblad, 30.07.2009.
HERZELE - Tijdens het openingsweekend van Buyssesmolen in Sint-Antelinks stelt heemkundige kring De Hellebaard het boek De Molens van Herzele te koop tegen de voorintekenprijs van 25 euro. (HLS)

"Geboortefeest van Buyses molen", http://www.regiozottegem.be, 12.08.2009.
De Buysesmolen in de Kamstraat van Sint-Antelinks viert zijn geboortefeest.
De molen werd eerder dit jaar heropgericht en om dat te vieren worden in het weekend van 14, 15 en 16 augustus Molenfeesten gehouden. In en rond de tent op een weide op "het rijstveld" vlakbij de molen begint het feest op vrijdagavond met de voorstelling van een nieuw molenboek. Alle molens die ooit in groot-Herzele stonden staan er in beschreven. Het boek is verkrijgbaar op de dienst Cultuur en Toerisme in het gemeentehuis en bij de heemkundige Kring De Hellebaard.
Het zwaartepunt van de Molenfeesten valt op zaterdag 15 augustus vanaf 15 uur te beleven. Alle inwoners zijn uitgenodigd op de gratis receptie. Vanaf 17 uur is er warme beenhesp en 's avonds om 20.30 uur een fuif met optreden van het live-orkest Abnono. De ganse namiddag is er een tentoonstelling met foto's, tekeningen en schilderijen van de oude en de nieuwe molen. Er is ook animatie, volksspelen, demonstraties van pik- en dorsmachines, er komen oldtimer tractoren en wie dat wil kan een bezoek brengen aan de molen.
Op zondag 16 augustus wordt het weekend afgesloten met een seniorennamiddag vanaf 15 uur.

"Eeuwenoude windmolen draait en maalt weer. Sint-Antelinks huldigde zijn herbouwde Buysesmolen in", in: Het Nieuwsblad, 18.08.2009.
HERZELE - Herzele mag zich voortaan de enige Oost-Vlaamse gemeente noemen met drie maalvaardige windmolens. De gerestaureerde Buysesmolen in deelgemeente Sint-Antelinks werd het voorbije weekend plechtig ingehuldigd.
Met een driedaags feest op de rijstkouter in de Kamstraat in Sint-Antelinks werd de volledig herbouwde Buysesmolen officieel in gebruik genomen. De houten korenwindmolen sierde eeuwenlang de hoge akkers van Sint-Antelinks, maar vorige eeuw raakte hij in verval. In 1976 begaf hij het helemaal. De Herzeelse toerismeschepen Luc Hoorens startte enkele jaren geleden een restauratiedossier op. De molen werd in de ateliers van de Roeselaarse molenbouwer Thomaes helemaal herbouwd en dit jaar opnieuw op zijn oorspronkelijke plaats gezet. Meer dan duizend nieuwsgierigen konden het voorbije weekend de molen opnieuw zien draaien en malen. 'De molen betekent een toeristische meerwaarde voor de gemeente Herzele die al twee maalvaardige molens had: de stenen bovenkruier Ter Rijst en de houten staakmolen Te Rullegem', zegt Open VLD-schepen Luc Hoorens. 'Herzele is de enige Oost-Vlaamse gemeente die drie maalvaardige molens heeft.'
De schepen volgde het voorbije jaar een molenaarscursus en is nu zelf een van de zes molenaars die de molen zal doen malen. Buysesmolen blijft een wezenlijk deel van de dorpsgemeenschap Sint-Antelinks en om dat te symboliseren werden een peter en meter aangesteld: Petrus De Meu en Monique Broodcooren.
Een dorpscomité onder leiding van André Dobbelaere bereidde een groots feest voor dat werd bijgewoond door meer dan duizend belangstellenden. De demonstraties van graan pikken en dorsen werden erg gesmaakt, evenals de nostalgische tentoonstelling met foto's, documenten en schilderijen over de Herzeelse molens die oud-burgemeester Paul De Vos had bijeengesprokkeld.
In de rand van de Molenfeesten stelde voorzitter Patrick Goethals van heemkundige kring De Hellebaard het nieuwe boek 'De Molens van Herzele' voor, een rijkelijk geïllustreerd historisch overzicht van het Herzeelse molenpatrimonium. Het boek dat ook pikante weetjes bevat over het vroegere molenaarsleven werd geschreven door Georges Souffriau, molentechnisch bijgestaan door molenaars Alain Goublomme en Johny De Pelseneer. De Borsbeekse heemkundige Gabriël Redant zorgde voor de lay-out en de cartografie. Het boek kost 30euro en is te bestellen via info@dehellebaard.be.

Literatuur

H. Costa, "De molen Ter Rijst te Sint-Antelinks", in: Touring Club van België, XXXIX, 1933, p. 358-360;
Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985;
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
"De molen van Sint-Antelinks gevallen", in: De Belgische Molenaar, LXXI, 1976, p. 220.
(L. Smet), "Standaardmolen "Ter Rijst", in: Molenecho's, I, 1973, p. 19;
(L. Smet), "Sint-Antelinks. Molen ter Rijst", in: Molenecho's, III, 1975, p. 19, 36, 61; IV, 1976, p. 41, 50;
J. Van Overstraeten, ""De molens van Melsen en van Sint-Antelinks", in: De Autotoerist, XII, 1959, p. 1069;
"Oude molen gesloopt te St.-Antelinks", in: Het Laatste Nieuws, 13/14.05.1961;
"Sint-Antelinks: molen Ter Rijst" in: Ons Molenheem, 1995, nr. 1, p. 27;
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Eerste aflevering. De arrondissementen Aalst en Dendermonde", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XIV, 1960, 3 (Gent, 1962);
G. Souffreau, Geschiedenis van de Windmolen van de Abdij van Ninove te Sint-Antelinks, genaamd Molen ter Rijst, 1428 - 1798, Woubrechtegem, juni 2003, formaat A-4, 57p. + 30 bijlagen;
Willy Roggeman, Geschiedenis van de Korenwindmolen te Sint-Antelinks, genaamd Buyses Molen of Molen Ter Rijst, 1799-1976, Sint-Antelinks, september 2003, formaat A-4, 51p. + 21 bijlagen, ill. + krten.
Herman Laneau, "Ik wil molenaar worden". Het Nieuwsblad, 06.10.2007.
HLS, "Buyssesmolen", in: Het Nieuwsblad, 17.11.2007.
H. Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 7. Gemeenten S-T", Opwijk, 2007.
"Schepen Luc Hoorens in molenaar", http://www.regiozottegem.be/, 19.08.2008.
HLS, "Buyses Molen", in: Het Nieuwsblad, 13.09.2008.
Herman Laneau, "'Onze molenaarsnaam zal blijven bestaan'. Herplaatsing Buyse-molen maakt heel wat herinneringen los", in: Het Nieuwsblad, 22.10.2008.
Herman Laneau, "Herzele naar finale 'Een Thuis voor een beeld'. Radio2-Wedstrijd", in: Het Nieuwsblad, 12.06.2009.
Herman Laneau, "Zes molenaars", in: Het Nieuwsblad, 19.05.2009.
"De Buyssemolen in volle glorie hersteld", in: De Beiaard, 24.10.2008.
HLS, "Buysesmolen", in: Het Nieuwsblad, 31.08.2007.
VBW, "Schepen mag molenaar zijn", in: Het Laatste Nieuws, 05.04.2009.
Herman Laneau, "Rosse vossenjagers in de weer voor beeld. Herzele maakt goeie beurt in Radio 2-finale 'Een thuis voor een beeld'", in: Het Nieuwsblad, 25.06.2009.
HLS, "Molens van Herzele", Het Nieuwsblad, 30.07.2009.
"Geboortefeest van Buyses molen", http://www.regiozottegem.be, 12.08.2009.
"Eeuwenoude windmolen draait en maalt weer. Sint-Antelinks huldigde zijn herbouwde Buysesmolen in", in: Het Nieuwsblad, 18.08.2009.
G. Souffreau, "Twee monografieën over de te herrijzen Molen Ter Rijst van Sint-Antelinks", Molenecho's, XXXI, 2003 4, p. 322.