Molenzorg
Essen, Antwerpen
Naam

Bakkersmolen

Ligging St. Jansstraat 238
2910 Essen
toon op kaart
GPS-nummer 51.252570, 4.284567
Eigenaar Frank Danen & Inge Van Elsacker, Brecht
Gebouwd 1981
Type Stenen stellingmolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Vrij recente molen
Gevlucht/Rad Gelaste roeden, fabr. Derckx (nrs. 382 en 383, 1981), 26 meter; fokwieken met remkleppen
Inrichting Drie steenkoppels op de steenzolder; 1 koppel op het gelijkvloers, graankuiser, 2 builen.
Toestand In bedrijf als museummolen
Bescherming ---,
Niet beschermd
Molenaar Danny Uytdewilligen, Essen & Robert van't Geloof, Hendrik-Ido-Ambacht (NL), e-mail: robertvantgeloof@gmail.com
Openingstijden Zaterdag en zondag 10.00 - 18.00 uur; in de zomer dagelijks m.u.v. maandag. Info: tel. 03 677 22 67 (De Molenhoeve), e-mail: info@bakkersmolen.be
Internet bron

Bakkersmolen

<p>Bakkersmolen</p>

Foto: Gerard Schuurbiers, Ossendrecht  

Beschrijving / geschiedenis

In de Sint-Jansstraat, op het gehucht Wildert niet ver van de standplaats van de vroegere standaardmolen, werd in 1980 een geheel nieuwe stellingmolen opgetrokken. Alles begon met de aankoop van een twee eeuwen oude hoeve, nu de verbruikszaal aan de St.Jansstraat 184 te Essen-Wildert. De bouwvergunning werd door de gemeente Essen op 5 mei 1980 verleend aan bakker Frans Demedts, die eerder reeds getracht had de windmolen van Brecht en later die van Berendrecht aan te kopen. De plannen voor de nieuwe windmolen werden getekend door architect Lou Jansen uit Turnhout; het metselwerk werd uitgevoerd door aannemer J. Van den Bleeken en het draaiende molenwerk door de Nederlandse molenmakers Jos en Jan Adriaens uit Weert. De fundering werd 4 juni 1980 gegoten en op 15 juni 1981 werden kap en wieken op de romp gemonteerd.

Bakker Demedts maalde voor het eerst op 26 januari 1982. Op 8 en 9 mei 1982 werd de molen dan plechtig ingehuldigd.

Technische beschrijving

In het metselwerk werden meer dan 280.000 oude stenen verwerkt. De romp werd 17 meter hoog en heeft beneden een doorsnede van 7,40 meter. Met een vlucht van 26 meter bereikt het hoogste topje van een draaiende wiek 32 meter. Inwendig is de molen ingedeeld als een gewone korenmolen, op de tweede zolder drie stellen maalstenen. Bij volledige windstilte kan er toch gemalen worden met een in België gebouwde stoommachine van het merk Sabbe.

De fokwieken (wieksysteem Fauël) zijn voorzien van automatische remkleppen.
De vang (type Vlaamse vang) werkt met een vangtrommel.
Engels kruiwerk.
Overbrenging: 1 op 5,5. Sleepluiwerk met gaffelwiel.

Per zolder:
- op de steenzolder: 3 koppels 18ers Franse stenen, waarvan 1 koppel nooit afgebouwd is. Het plan was namelijk met de bouw, deze aan te gaan drijven met stoomkracht. Helaas werd dat niet gerealiseerd.
Ook zit daar bij het spoorwiel het aandrijfwiel voor de builen, graankuiser en de zakkenklopper.
Zie hierna voor de aandrijving van het koppel op het gelijkvloerrs

- op de 1ste zolder of builzolder: 2 builen, 1 pletter (haver of maïs), 1 zakkenklopper, een graanborstelmachine, 1 klein motorkoppeltje met een stel verticale stenen

- op het gelijkvloers: een wind-, motor- & stoomkoppel (dit 15er koppel Franse stenen kan zowel op de wind, op de elektromotor of op stoom malen), een graankuiser

Het is  ondanks  een jonge molen  een erg sfeervolle  molen.

Het molendomein vormt thans een grote toeristische trekpleister. Naast de molen is er tevens een bakkerijmuseum en een groot aantal tuigen die op stoomkracht werken (stoomtreinen, locomobielen enz.).

Achter de molen is het werkend stoommachinemuseum van mei tot en met oktober is dit ieder weekeinde werkend te zien.Ook in deze periode rijdt er een trein rond de molen waarin de bezoekers tegen een heel kleine vergoeding enkele rondjes kunnen rijden.

Bakkerijmuseum
In de voormalige schuur van de hoeve staat een mooie oude Engelse MARSHALL stoomlocomobiel van 1903, van 25 pk, die zorgt voor de aandrijving van de bakkerij machines. Hier gestookt door de rechterhand van de bakker, die de meeste techniek hier aanwezig beheert. In het vertrek ernaast, de bakkerij, is een met hout gestookte bakoven gebouwd.
Deze met hout gestookte oven, wordt helemaal vol hout gestopt, dit wordt aangestoken en als alles is opgebrand wordt het as en laatste vuur in de doofpot gedaan en gaat het brood, of ander te bakken product in de oven. De deurtjes gaan dicht en de oven is zo heet van binnen dat het brood bijvoorbeeld gebakken wordt.
Hier een door de marshall aangedreven kneedmachine.
Met de hand wordt het brood hierverder bewerkt. Eenmaal gebakken kan men de heerlijke producten ernaast in de winkel kopen.
Als men inkopen heeft gedaan, kan men nog doorlopen naar het bakkerijmuseumpje ernaast. Hier zijn allerlei hulpmiddelen te zien die door de banketbakker werden gebruikt, zoals een GAAR SCOTT &CO - 1910, met een vermogen van 36 pk. (USA)

Met hoogtijdagen of eind augustus als het zagen van bomen begint kan de echte stoomliefhebber ook genieten van deze mooie stoom tractor.

Molenhoeve
En is men moe en dorstig dan kan men in de Molenhoeve een molenbiertje of iets warms gaan drinken met lekker eigengebakken brood gemaakt van eigengemalen meel. Ook kan men hier verrukkelijk dineren.
Dit alles is het resultaat van de ondernemende bakker Frans De Medts. Hij verzamelde ook mooie oude graan- en mosterdmolentjes en heiligenbeelden.

Openingstijden
Molen, bakkerij en museum zijn geopend op:
zaterdag-zondag van 8.30 uur tot 18.00 uur.
In de zomervakantie ook in de week geopend.
In de zomer worden op zondag vaak demonstraties gehouden.
Groepen vanaf 20 personen of meer graag altijd vooraf een afspraak maken.
Er wordt geen toegangsgeld gevraagd. Wel stelt men het op prijs als u iets nuttigt in de molenhoeve, of iets koopt van de verrukkelijke producten uit de bakkerij.
Contact - vragen - afspraken - rondleidingen:
Tel. Molenhoeve: 03.6772267 - GSM 04759.70911, e-mail Molenhoeve: demolenhoeve @ skynet.be

In 2006 werd het hekwerk op de roeden grondig opgeknapt; in 2007 werden de fokken en de zeilen vernieuwd.

In mei 2008 verkocht Frans Demedts het hele molendomein aan Frank Danen en Inge Van Elsacker uit Brecht, zaakvoerders van de Molenhoeve bvba. Vrijwillig molenaar Emiel (Miel) Embregts werd op 1 juli 2014 opgevolgd door Danny Uytdewilligen uit Essen en Robert van't Geloof uit Hendrik-Ido-Ambacht (NL).

Lieven DENEWET, John VERPAALEN & Jeanne OOSTVOGELS VAN DIJK

<p>Bakkersmolen</p>

Prentkaart Mola, Wachtebeke - foto John Verpaalen, Roosendaal

<p>Bakkersmolen</p>

Foto: Gerard Schuurbiers, Ossendrecht

<p>Bakkersmolen</p>

Foto: Jan Heymans

<p>Bakkersmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden

<p>Bakkersmolen</p>

Foto: Frans Van Bruaene, Eindhout, 01.09.2012

Bijlagen

Boris Rousseeuw, "Bekende Wildertse gebouwen te koop. Hubert Van Noten van Hof ter Weyden en Frans De Medts van de bakkersmolen en het stoommuseum zoeken een overnemer voor hun levenswerk", in: Gazet van Antwerpen, 06.05.2008.
Frans De Medts is nog aan het opruimen van het eerste zomerse weekend van het jaar, als we hem confronteren met het gerucht dat de bakkersmolen te koop staat. "Dat klopt, maar ik heb goede gesprekken lopen met een potentiële overnemer en wil daarom niets kwijt over prijs en dergelijke. Feit is dat ik dit jaar 66 word en dat de jaren beginnen te wegen. Ik hoop nog een tweetal jaar door te gaan, en dan rustig het roer over te geven. Dit is de beste oplossing, aangezien mijn kinderen geen belangstelling hadden."
Frans ontkent formeel dat de tot ver in het buitenland bekende bakkersmolen en het aanpalende stoommuseum ontmanteld worden. "Het is absoluut mijn bedoeling dat de hele verzameling van bakkersmateriaal en stoommachines samen en 'in actie" blijft. Dat is nu eenmaal de attractie van het geheel. En er lopen hier genoeg medewerkers en vrijwilligers rond om alles in gang te houden, de technische kennis is er."
Momenteel is Frans druk bezig met de voorbereiding van het nieuwe seizoen. "De plaatsing van de stoomcarrousel kan wat vertraging oplopen omdat er vocht in de winter-opslagplaats is geslopen. Een deel van de zijpanelen moeten we hermaken."
Een kwarteeuw was Frans de ziel van zijn molen, maar hij vat het komende afscheid filosofisch op. "We hebben allemaal onze tijd. Stel u voor dat alle mensen van de voorbije 200 jaar nog zouden leven, het zou geen doen zijn. Mijn vrouw en ik gaan het wat rustiger aan doen, maar stilzitten gaan we zeker niet."
Hof Ter Weyden
Ook zijn achterbuur Hubert Van Noten staat voor een grote omwenteling. 30 jaar geleden kocht hij aan de Greefstraat een boerderij met vier hectare weiland en maakte er mits jaren labeurwerk een paradijselijke tuin van, die duizenden bezoekers trok en zelfs in de tuinboeken staat. In tuin en schuur hield Hubert diverse tentoonstellingen van hedendaagse kunst en zelfs poëzie. "Ik ben 85 jaar en mijn vrouw is er 78, we doen nog veel zelf, zoals de rozen snoeien, maar de jaren beginnen toch te wegen. Het domein staat te koop, het is een stuk van onze ziel, maar het leven is nu eenmaal zo", zegt Hubert al even filosofisch als zijn buurman.
Voorlopig zijn er nog steeds culturele activiteiten zoals concerten in de grote schuur van het domein. Jarenlang stond daarbij de hele Sint-Jansstraat honderden meters volgeparkeerd. Andere culturele infrastructuur heeft Wildert niet.
Het is de vraag of de man/vrouw die een kleine twee miljoen euro neertelt voor het Hof ter Weyden, ook dit aspect zal verderzetten. "Wij doen voorlopig nog verder, maar het staat hem natuurlijk vrij. We hopen alleszins dat de koper eenzelfde liefde voor dit domein zal opvatten als wij", besluit Hubert Van Noten. Tot nu toe heeft zich al één ernstige kandidaat-koper aangemeld.
www.huva.be

SdK, KrPe, "Uitbater taverne koopt Bakkersmolen", in: Gazet van Antwerpen, 30.05.2008.
De bekende Bakkersmolen aan de Sint-Jansstraat in Wildert blijft in vertrouwde handen. De mensen die al enkele jaren de taverne uitbaten, nemen de toeristische trekpleister nu over van de vorige eigenaar, Frans De Medts.
Nadat hij 25 jaar de ziel was achter de Bakkersmolen, bevestigde Frans De Medts (66) begin mei dat de molen te koop stond. Veel meer wou de eigenaar toen niet kwijt omdat hij onderhandelde.
Die gesprekken blijken vlot verlopen, want drie weken later is de overname rond. Frank Danen, de man die al zes jaar de taverne bij de molen uitbaat, heeft met zijn bvba De Molenhoeve de toeristische trekpleister overgenomen. Daarmee wordt het gerucht dat de internationaal bekende molen, met bijhorende verzameling bakkersmateriaal en indrukwekkende stoommachines, zou worden ontmanteld, definitief de kop ingedrukt. De Bakkersmolen werd in 1980 gebouwd, niet ver van de plaats waar vroeger de molen stond.

Persbericht. VW, " Bakkersmolen", in: Het Nieuwsblad, 31.07.2009.
Essen - De Bakkersmolen is een stellingmolen die zowel op windkracht als met de stoommachine wordt aangedreven. Op zondag staat de molen in de Sint-Jansstraat in werking. Afspraken via 03-677.22.67.

Margo Tilborghs, "Provincie zet bakkersmolen van Miel Embregts in schijnwerpers", Gazet van Antwerpen, 01.10.2012.
De provinciale molendag, die gisteren plaatsvond, is een succes geworden. In Essen nam de bakkersmolen van Wildert deel, met molenaar Miel Embregts die ons wegwijs maakte in zijn stellingmolen.
"De stellingmolen is een hoge windmolen", ligt Miel Embregts uit. "Zo'n molen staat meestal in bebouwd gebied en moet hoog zijn om in de bebouwde kom voldoende windt te kunnen vangen. De wieken en de staart reiken dan ook niet tot de grond. Door het draaien van de wieken kan deze molen drie paar molenstenen in beweging brengen. De bovenste molensteen - die noemen we de loper - draait op de onderste steen -die de ligger wordt genoemd. Daartussen komt het raagn dat verpulverd wordt. Alle voedingstoffen blijven zo in het product. De smaak- en geurstoffen bevatten veel voedingswaarden omdat de schil van het graan mee verwerkt wordt. We brengen het graan naar de molen, zuiveren het en gaan het dan vermalen naar meel of zeven het uit tot bloem. Die bloem wordt dan naar onze eigen bakkerij gebracht om er koekjes en brood mee te bakken."
Gebouwd met oude bakstenen
"Alles begon met de aankoop van een meer dan twee eeuwen oude hoeve aan de Sint Jansstraat in Wildert," vertelt Miel Embregts. "De bouw van de molen zelf, want die is totaal nieuw, begon op 4 juni 1980. Er werden meer dan 280.000 recuperatiebakstenen verwerkt. Op 17 meter hoogte eindigde aannemer J. Van Den Bleeken uit Nieuwmoer de bouw van de molenromp, zodat op 15 juni 1981 de kroon op het werk, of hier de kap op de molen, kon gezet worden. Met een vlucht van 26 meter bereikt het hoogste topje van het draaiende wiekenkruis nagenoeg 32 meter."
Stoom
De bakkersmolen van molenaar Miel Embregts draait bijna volledig op de kracht die wordt geproduceerd door de wind. Wanneer er geen wind is, gebruikt Miel een stoommachine als aternatief. De bakkersmolen van Wildert is heel het jaar door elke zaterdag en zondag open.
Info: www. bakkersmolen.be
Molenaarstermen
De molen draait bijna volledig op windkracht. Als er geen wind is, gebruiken we een alternatief onder de vorm van een stoommachine.
Ligger = de onderste molensteen die stil ligt noemt men de ligger
Loper = de bovenste molensteen die in beweging komt noemt men de loper
Snuif = Eikenschors tot snuif vermalen
Taanstof: Snuif gemengd met paardenurine (werd gebruikt om de zeilen en touwen in te smeren)
Builen = zeven, het zeven van de schilletjes van de graankorrel
Kruien = de wieken van de molen in de wind zetten
Luien = de zakken hijsen (met de wind)
Fluweel = dure stof om bloem te zeven
Foto Margo Tilborghs: Eigenares Ine Van Elsacker en molenaar Miel Embregts.

KMA, “Wildert (Essen). Jongste molen heeft eigen bakkerijmuseum”, Gazet van Antwerpen, editie Noord, 26-27.09.2015, p. 38.
Danny Uytdewilligen is de vrijwillige molenaar van de bekende bakkersmolen in Wildert. Het gaat om een stenen stellingmolen die in 1981 nieuw werd gebouwd in de Sint-Jansstraat en in privéhanden is. Op de gelijkvloerse verdieping bevinden zich nog een graankuiser en een koppel Franse natuurstenen die kunnen aangedreven worden door een stoommachine of een elektromotor. De bakkersmolen beschikt over een uitgebreide verzameling stoommachines, inclusief een stoomtrein, taverne en een bakkersmuseum met houtoven. In de bakkerswinkel kunt u terecht voor  het “op steen gebakken” molenhoevebrood, molenkoeken, ambachtelijke peperkoek en speculaas”.

Literatuur

J. Verpaalen, "De Bakkersmolen. Van graan tot brood", Brussel, 1982;
H. Holemans & P.J. Lemmens, Molens van de Voorkempen en van Groot-Antwerpen, Nieuwkerken, Ten Bos, 1983, p. 53-55;
F. Brouwers, "De toekomst van een verleden. Levende molens in de provincie Antwerpen", s.l., Levende Molens Werkgroep Kempen-Antwerpen, (1997);
John Verpaalen, "Molennieuws van her en der [Zingem, Balegem, Grand-Leez, Sint-Lambrechts-Woluwe en Wildert], in: "Levende Molens", jg. 8 (1986), nr. 8, p. 62-63, ill.;
John Verpaalen, "Wildertse molen met kap bekroond" in: Levende Molens, jg. 4 (1981), nr. 15/16 (7-22 augustus), p. 219-220, ill.;
"De Bakkersmolen", in: De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 6 (juni), p. 124, ill.;
"Wildert - Essen: 8-9 mei - Inhuldiging van de Bakkersmolen", in: De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 4 (april), p. 77;
L. Suykerbuyk, "Een nieuwe windmolen te Wildert", in: De Spycker, Orgaan van de Heemkundige Kring Essen, Essen, jg. 39 (1982), p. 9-25, ill.
John Verpaalen, in: De Belgische Molenaar & Levende Molens, mei 1992.
KMA, “Wildert (Essen). Jongste molen heeft eigen bakkerijmuseum”, Gazet van Antwerpen, editie Noord, 26-27.09.2015, p. 38.
Mailbericht Carlos Van Hulle, 24.06.2012.
Mailbericht Robert van't Geloof, 10.08.2014
Mailbericht Maria Van Gommeren, Essen, 10.11.2014 (molengids en dorpsgids)

Persberichten
V. Wouters, "Over een bakkersmolen, een bakkersmuseum en een broodmuseum. - De molen van Frans De Mets te Essen Wildert en een museum te Veurne", in: De Boer en de Tuinder, Weekblad van de Belgische Boerenbond, Leuven, jg. 90 (1984), nr. 17 (27 april), p. 39, ill.;
"De Bakkersmolen te Wildert", in: Gazet van Antwerpen*, 6-7 aug. 1983, p. 14, ill.; L. Van Lint, "In Wildert bouwde bakker Demedts zijn eigen windmolen", in: Info-Vakantiegenoegens, jg. 17 (1982), nr. 8 (21 april), p. 8-9, ill.;
Boris Rousseeuw, "Bekende Wildertse gebouwen te koop. Hubert Van Noten van Hof ter Weyden en Frans De Medts van de bakkersmolen en het stoommuseum zoeken een overnemer voor hun levenswerk", in: Gazet van Antwerpen, 06.05.2008.
SdK, KrPe, "Uitbater taverne koopt Bakkersmolen", in: Gazet van Antwerpen, 30.05.2008.
VW, " Bakkersmolen", in: Het Nieuwsblad, 31.07.2009.
Margo Tilborghs, "Provincie zet bakkersmolen van Miel Embregts in schijnwerpers", Gazet van Antwerpen, 01.10.2012.


Laatst bijgewerkt: woensdag 22 maart 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens