Molenzorg
Meerhout, Antwerpen
<p>Prinskensmolen</p>
Foto: Karel Vaneyck, 2011
Naam

Prinskensmolen

Ligging Prinskensmolenweg 1
2450 Meerhout

Meerhout-Berg
kadasterperceel C1878


toon op kaart
GPS-nummer 51� 7' 42.65 N 5� 5' 23.67 E
Eigenaar Gemeente Meerhout
Gebouwd 13e eeuw / 1728 / 1980
Type Staakmolen met halfopen voet
Functie Korenmolen
Kenmerken Was eigendom van de prinsen van Oranje (vandaar de molennaam)
Gevlucht/Rad Gelast, 26,50 en 26,60 meter (binnenroede: Peel - Gistel, 1996; buitenroede: Derckx - Wessem, nr. 898, 1999)
Inrichting Twee steenkoppels
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
12 augustus 1969
Molenaar Jan Melis (Boerenkrijglaan 83, Meerhout), Jef Druyts (Olmen), Lieven Dockx (Meerhout)
Openingstijden Op afspraak (tel. 014/30 45 42, 0496 949443); van mei tot september: de laatste zondag van de maand.
Internet bron

Prinskensmolen

Beschrijving / geschiedenis

De Prinskensmolen wordt soms als de oudste molen van de provincie Antwerpen beschouwd omdat hij omstreeks 1200 door de Heren van Diest op deze plaats werd opgericht. In 1323 werd hij vermeld in het archief van de abdij van Maagdendaal en in 1440 in een opgave van de heerlijkheid Meerhout. Rond 1500 kwam de molen aan de prinsen van Oranje (vandaar de molennaam). In 1728 werd de molen grondig hersteld.

Kadastrale beschrijving uit ca. 1830: "windkorenmolen in hout gebouwd, den selven heeft eenen omgang en twee paar molensteenen welke niet te gelijkertijd kunnen werken, hij staet bij het dorp en is in goeden staat van onderhoud. De pachter is Sels".

Eigenaars na 1820:
- 1820, verkoop: Schepens J.F.M., notaris te Antwerpen
- 21.10.1822, erfpacht: eigenaar J.F.M. Schepens, huurder-molenaar: Mullens voor 3 jaar: "verpacht voor drie jaren door J .F.M. Schepers aan Mullens. De pachtprijs is f. 353,57 waarvan af voor ongebouwd eigendom f. 1,25 blijft f. 352,32. Het onderhoud der draayende werken is ten laste van den huurder, waardoor het onderhoud gerekend wordt te zijn voor de helft ten laste van den eigenaar en de andere ten laste van den huurder en hierdoor maar afgetrokken wordt f. 70,46. Blijft voor den molen f. 281,86."
- voor 1834, eigenaar: Scheppens-Boogaert Emmanuel Bruno, rentenier te Borsbeek; huurder-molenaar: Sels
- 03.03.1837, verkoop: Sergiers-Van Beyflik Joseph, winkelier te Meerhout (notaris Gellinck)
- 25.10.1847, verkoop: Peeters-Grietens Bernard, winkelier te Meerhout (notaris Van Praet)
- 30.05.1856, verkoop: a) Heylen-Peeters Theodoor Désiré, winkelier te Meerhout en b) Peeters Caroline Mathilde, zonder beroep te Meerhoud (overlijden van Bernard Peeters)
- 1891,  erfenis: a) Heylen-Peeters Theodoor Désiré, de kinderen, te Meerhout en b) Peeters Caroline Mathilde, zonder beroep te Meerhout (overlijden van Theodoor Heylen)
- 28.09.1898, erfenis: Heylen-Peeters Theodoor Désiré, de kinderen, te Meerhout (overlijden van Caroline Peeters)
- 17.06.1912, deling: Heylen Charlotte, zonder beroep te Meerhout (notarissen Heylen en Smolderen)
- 15.11.1920, verkoop: Blockx-Van Nueten Petrus Siardus, de weduwe en kinderen, molenaars te Berchem (notaris Adriaensens)
- 12.03.1928, verkoop: Stockmans-Van Cluijsen Petrus Gerardus, molenaar te Lummen (notaris Adriaensens)
- 17.09.1977, erfenis: de weduwe en kinderen (overlijden van Petrus Stockmans)
- 14.02.1979, verkoop: Gemeente Meerhout (notaris Van Ermengem)

In 1820 kwam hij in handen van notaris J. Schepens uit Antwerpen. Daarna werd hij achtereenvolgens het eigendom van Serigiers, Van Dingenen, Peeters, Heylen, Blockx, G. Stockmans en Van Cleuvenberg.

Op donderdagnamiddag 4 april 1867 verongelukte de molenknecht in de molen: "Donderdag namiddag heeft er te Meerhout een jammerlyk ongeluk plaats gehad, hetwelk de gansche gemeente in verslagenheidheeft gebracht. Een jongeling van 14 jaren, Schellens genaamd, in dienst op den molen van mulder Heylen, was eene premie toegezegd om ratten en muizen te vangen. In zynen iever tot vangen en het stellen zyner vallen, geraakte de jongen tusschen het wiel des molens, met het ongelukkig gevolg dat zyn hoofd in het middel doorgesneden en eenige zyner vingers werden afgehakt. Zyn broeder, die in eene nevenplaats was, gekraak hoorende, kwam toegesneld en was eilaas! getuige van dit schrikkelyk schouwspel. De dood was oogenblikkelyk".

In 1968 verloor de molen een roede en geraakte hij ernstig in verval, ondanks een bescherming als monument op 12 augustus 1969. Gelukkig kocht de gemeente Meerhout de molen aan en liet hem in 1980 maalvaardig herstellen door de molenbouwers Caers uit Retie. Bij deze restauratie bracht men weer houten pestelroeden aan. Deze hielden het echter niet lang vol. Daarom werden vervangen door gelaste stalen roeden van 26,60 m: de binnenroede is van het fabrikaat Peel (1996) en de buitenroede van Derckx (1999, nr. 898), geplaatst door John de Jong uit Veldhoven.
't Gebinte Molenbouw uit Erpe-Mere voerde in 2002 een nieuwe restauratie uit.

In 2014 werd een nieuw onderhoudsdossier voor het houten gevlucht goedgekeurd.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS
------------------------------

De Prinskensmolen was, meer dan zeven eeuwen terug, in het bezit van de Heer van Diest, samen met een hele massa renten op velden, bossen en vijvers die rond deze molen waren gelegen. De molen werd hier rond 1200 opgericht door een Heer van Diest, aan wie dat deel van de heerlijkheid Meerhout toen al behoorde. Vanaf dan duikt de naam van de windmolen van de Berg af en toe in oude documenten op. In een register "copy van Brieven van het archief der abdij van Maagdendal" staat op fol. geschreven: " 1 3 23, terae arabiles jacentes recto eeclesiam de Meerhout, inter viam ducentem de Sancto Martino, versus molendinuni vent ...... Vertaald betekent dit "... akkers liggende rechts van de kerk van Meerhout, tussen de weg die leidt van Sint Maarten naar het veld van de windmolen". Deze data maken onze molen tot de oudste van de provincie Antwerpen.

In een document van Jan van Loon, Heer van Diest, ontdekken we weer de vermelding van onze windmolen. Rond 1 500 behoorden de heerlijkheden van Diest, Meerhout en Vorst en ook nog vele anderen aan de Prinsen van Oranje; de windmolen van de Berg was daar ook bij en bleef in hun handen tot in 1820, uitgezonderd tijdens de Franse Overheersing. Toen was de molen ingelijfd bij de "Nationale Domenici'. Uit die tijd stamt de naam 'Prinskensmolen' en zo is hij tegenwoordig tot ver buiten onze dorpsgrenzen gekend. De Prinskensmolen stond buiten de dorpskom, niet gehinderd door bomen of huizen, op het "einde van de Berg". "Op 't Eindeke", zegden de mensen hier vroeger. Zo heet nu ook het korte straatje dat vertrekt vanaf de Olmsebaan en dat naar de statige oude reus leidt. Er stond en staat daar nog "ter streke Bokkenrodevelden', schreef meester Louis Lietens in 1940, een eindje van de wegen, want hij mocht in die tijd niet vlak tegen 's herenstracte worden opgebouwd, omdat anders "'s heren peerd" van de draaiende wieken zou schrikken en steigeren!

De Prinskensmolen was een ban- of dwangrnolen. Dit hield in dat de heer, op grond van macht en gezag, zijn onderdanen kon dwingen hun graan op "zijn' molen te laten malen. De heer had niet alleen de volledige beschikking over het dorp en zijn gebied met wild, bomen en planten, maar ook over de vogels die over zijn "heerlijkheid" vlogen, over de wind en over het water. De heer had "recht" op alles of toch bijna alles; zelfs op de mensen die voor een deel diensten voor hem moesten leveren. Men noemde ze "dienstbaarheden". Zo kunnen we ons een beetje voorstellen hoe zwaar en moeilijk het is geweest en hoeveel eeuwen harde en verbeten strijd het onze voorouders heeft gekost om beetje bij heeije een deel van die voorrechten voor hen zelf, de arme gemeenschap, af te dwingen.

Laatste pachters en eigenaars
In 1728 werd de verloederde molen hersteld en vernieuwd door Jan Willerns, gezworen meester-molenmaker van Dessel, en Jan Mertens, meestersrnid hier te Meerhout. De eerste pachter na de vernieuwing was Antoon Loots. Hij bemaalde de molen tot eind 1740. De nieuwe pachteres-mulderin was Joanna Verelst. Op 1 januari 1744 kwam Antoon Loots weer, en bleef nog vele jaren molenaar. Hij was pachter tijdens de 'Socrenkrijg". Lambert Mullens volgde hem op en bleef tot 1811. Daarna kwam Jozef Leysen. Een laatste verpachting, de publieke verhuizing voor een termijn van 6 jaar, van 1 januari 1816 tot 31 december 1821, had plaats "ter herberge van Peter Kerselaers op verzoek van Mes Cox, rentmeester van de domeinen van Willem, Prins van Oranje, Koning der Nederlanden". De laatste pachter was nog eens een zekere Lambert Mullens, een "meerderjarige jongeman'. Op 27 maart 1820 kocht Jan Martin Schepens, notaris te Antwerpen, voor 3200 florijnen de molen van de Berg en ook het uitgestrekte domein "oversteen" te Gestel. Zo kwam de Prinskensmolen na een zestal eeuwen in privébezit.

In 1919 kocht Siardus Blockx de molen van de familie Desiré Heylen-Peeters. Victor Heylen, een neef van Desiré, was er een tijd molenaar geweest. De laatste molenaar-eigenaar, Gerard Stockmans, kocht de molen op 12 maart 1928 van molenaar Blockx voor 30.100 fr. Hij bemaalde hem tot hij in 1965 op rust ging. De molenwieken vielen stil, en stilstaande molens vervallen snel. Gerard had "zijn' rnolen altijd vertroeteld en verzorgd als een eigen kind. Nu kon hij de aftakeling van zijn levensgezellin niet meer tegenhouden. In 1969 verhuisde de mulder naar Limburg. Nu moest hij de verloedering van de Prinskensmolen niet meer meemaken. De molen werd in 1969 omwille van zijn geschiedkundige waarde bij Koninklijk Besluit op de lijst der beschermde monumenten ingeschreven. Maar de aftakeling duurde nog twaalfjaar voort en begon katastrofale afmetingen aan te nemen. 'De Prins' werd een gevaar voor spelende kinderen, voor de hele buurt. De Prinskensmolen was de dood nabij.

De restauratie van de molen.

Gelukkig kon molenvriend Jos Sterckx, schepen van cultuur, het gemeentebestuur overtuigen dat het meer dan hoog tijd was om de aftakeling een halt toe te roepen. De molen werd in 1978 aangekocht door het gemeentebestuur. Van al zijn "levenseeuwen" was hij slechts 158 jaar in privébezit geweest. De restauratieprocedure werd ingezet en in 1982 werd de herstelling voltooid. Architect Paul Gevers van Kasterlee en de molenbouwers Caers uit Retie stonden in voor de feilloze uitvoering. De restauratiekosten beliepen vier en een half miljoen. De staat betaalde 60%, het provinciebestuur 20% en onze gemeente moest de overige 20"/o bijpassen.
De "grootste" getuige van ons Meerhouts verleden werd gered. Hij is klaar om met zijn draaiende molenwieken weer en wind te trotseren en om de volgende eeuwen te kunnen blijven getuigen van het kunnen, de durf en het leven van onze voorouders.

Echter eind 1990 leerde de ervaring van de molenaar Jef Druyts dat twee van de vier wieken dienden vervangen en de wiekenas gerestaureerd. Voordien werden door de molenaar en een aantal vrijwilligers de hekwerken van de twee andere wieken gerestaureerd en het borststuk vervangen. De procedure om deze "kleine" restauratie, geraamd op 1 miljoen frank, uit te voeren werd op gang getrokken. Uiteindelijk waren de nodige fondsen beschikbaar gekomen en kon een molenbouwer worden aangesteld (Caers uit Retie). Na het demonteren van de wieken en de askop bleek dat de geplande restauratie van de wiekenas beter kon worden vervangen door de aankoop van een volledig nieuwe as, wat dan ook gebeurde. Ook werd de molen behandeld tegen de larve van de klopkever die het hout fel aantastte. De herstelling was eind juni 1996 een feit.

Midden 1998 werd er gestart met de samenstelling van een dossier, zogenaamd "tweede fase restauratiewerken", waarin punten werden genoteerd die in aanmerking komen voor herstel, plaatsing of restauratie. Eén van de opgenomen punten was de vervanging van de buitenste wieken omwille van houtrot. Deze houtrot noodzaakte ons tot een eerder ingrijpen dan gepland. Na vele draaiuren in het najaar van 1998, brak één van de twee buitenste wieken, ter hoogte van de borst, af tijdens stilstand in het zeer winderige éérste weekend van dit jaar 1999. Het hekwerk van deze wiek, dat nog in goede staat was, maakte dat de wiek niet volledig afbrak. Stilstand van de molen was het gevolg in afwachting van het afnemen van de twee wieken, zodat met de in 1996 vervangen binnenroede kan worden verder gedraaid in afwachting van herstelling. Het afnemen gebeurde op 22 juni door molenmaker De Jong, die ook de nieuw te plaatsen buitenroede gaat opbouwen en plaatsen. Het betreft een stalen- gelaste roede zoals de binnenroede. Einde september van 1999 maalde de molen terug met vier wieken.

In de tweede fase van de restauratiewerken (2003) werden o.a. volgende belangrijke punten opgenomen. De volledige installatie voorzien van een nieuw, tweede koppel maalstenen die, uit budgettaire overwegingen, niet geïnstalleerd zijn tijdens de grote restauratie van begin jaren tachtig. Het houten vangwiel waarin dit koppel maalstenen gaat draaien werd ook verstevigd. Eén van de steekbanden in de voet van de molen vertoonde eveneens zwakke plekken en werd vervangen.

In 2010 onderging de Prinskensmolen onderhoudswerken. Hij kreeg eerst een anti-mosbehandeling en een reinigingsbeurt. Daarna werden er drie lagen verf aangebracht. Er kwam een afsluiting rond het domein. Dit is nodig omdat de molenaars de laatste tijd meer en meer af te rekenen hebben met vandalisme, graffiti, hondenpoep en zwerfvuil. De kostprijs voor deze opknapwerken bedroeg ongeveer 25.000 euro, waarvan tachtig procent gesubsidieerd wordt door de Vlaamse overheid afdeling Onroerend Erfgoed.

In 2014 werd een nieuw onderhoudsdossier voor het houten gevlucht goedgekeurd. Aannemer John Molenbouw de Jongh uit Veldhoven (Nederland) verving het houten hekwerk van de wieken.
Eind 2014 begon deze molenbouwer met het maken van houten onderdelen voor nieuwe zomen, windplanken en hekwerk. Na de nodige schilderwerken en behandeling van het hout, kreeg de molen ook nieuwe zeilen. In twaalf werkdagen was hij weer maalvaardig.
De kosten voor de onderhoudswerken bedroegen 29 013,38 euro. Het Agenschap Onroerend Erfgoed gaf een onderhoudspremie van maximum 29.040 euro.

Jan MELIS, Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Prinskensmolen</p>

Foto: Frans Van Bruaene, Laakdal, 15.10.2011

<p>Prinskensmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 01.04.2009

<p>Prinskensmolen</p>

Toestand in augustus 1980. Foto Nico Jurgens, Hoorn

<p>Prinskensmolen</p>

Foto Nico Jurgens, Hoorn, 28-08-1988

<p>Prinskensmolen</p>

Prentkaart Nels, 1931 (coll. D. Vandenbulcke, Staden)

Bijlagen

Jaarlijks aantal asomwentelingen
2003: 19.272

Intekendatum: 08.02.2001, 11 u.
Molen: Meerhout (Antw.), Prinskensmolen - standaard-molen
Bouwheer: Gemeente Meerhout
Ontwerper: Architectenbureau  P. Gevers, Kasterlee
Opdracht: Aanvraag tot deelneming aan de beperkte aanbesteding voor de restauratie; o/cat. D23, kl. 1; 60 werkdagen
Plaats aanbesteding: Gemeentehuis, Markt 1, 2450 Meerhout
Toewijzing: 't Gebinte Molenbouw bvba, Erpe-Mere

VGD, "Molen blaast zeepbellen", in: Het Nieuwsblad, 29.04.2009.
Meerhout - De gemeente stelde de Prinskesmolen ter beschikking van het Meerhouts kunstenaarscollectief Tarmac, dat er een kunstwerk van mocht maken. De molen kreeg van Tarmac bellenblazers aan de wieken.
De gemeente Meerhout stelde de Prinskesmolen ter beschikking van het Meerhouts kunstenaarscollectief Tarmac. 'Als kleine gemeente streven we naar een combinatie van verschillende initiatieven in één project', zegt schepen Jan Melis. 'Zondag was het immers week van de amateurkunst, Vlaamse molendag én Vlaamse erfgoeddag.'
De kunstenaars van Tarmac waren zaterdag de hele dag in de weer om de molen en de omgeving leuk aan te kleden. 'We hebben de molen omgetoverd tot een Blaskesmeulen, een heuse zeepbellenblaasmachine', zegt Willy De Backer van Tarmac. 'Rond dit concept hebben we een historisch verhaal verzonnen. Verschillende tekeningen, het reuzengroot schilderij van 6 op 8 meter tegen de wand van de molen en de bellenblazers aan de wieken verifiëren het verhaal.'
De kunstwerken zijn nog tot 3 mei te bezichtigen. De Blaskesmeulen was enkel zondag te bewonderen. (vgd)

VGD, "Windmolen wordt zeepbellenblaasmachine", Het Nieuwsblad, 25.04.2009.
MEERHOUT - Het kunstenaarscollectief bouwt dit jaar de Prinskensmolen om tot een Blaskesmeulen. Dit gebeurt in het kader van de Week van de Amateurkunsten.
Tijdens de Week van de Amateurkunsten toverde het Meerhouts kunstenaarscollectief (TARMAC) vorig jaar de firma Havep aan de Molsebaan om in een echte kunstentempel. Dit jaar wilen de kunstenaars opnieuw uitpakken met een spectaculaire stunt. Ze willen de hele site aan de Prinskensmolen aankleden met tientallen kunstwerken. De kers op de taart is de omvorming van de Prinskensmolen tot een levensgrote zeepbellenblaasmachine.
Om de Prinskesmolen voor een week om te toveren tot de Blaskesmeulen moet er wel een extra grote constructie aan de molen bevestigd worden. Deze moet ervoor zorgen dat de molen grote bellen blaast. Op de flank van de molen komt ook een groot schilderij van zes op acht meter. Dit kunstwerk werd gemaakt op waterbestendig papier van de firma Agfa. Omdat het papier een nieuwe uitvinding is, testte het Meerhouts kunstenaarscollectief de beschilderbaarheid van het papier uit. Het kunstwerk wordt op zaterdag 25 april om 10 uur bevestigd aan de molen. Op zondag 26 april is de zeepbellenblaasmachine in werkende toestand te zien tussen 10 en 18 uur. (vgd)
 
Persbericht. Leo Brouwers, "Windmolen wordt zeepbellenblaasmachine", Het Nieuwsblad, 23.04.2009.
Meerhout - De Week van de Amateurkunsten inspireerde ook dit jaar de Meerhoutse kunstenaars. TARMAC, het Meerhouts kunstenaarscollectief dat vorig jaar de Havep ombouwde tot een kunstentempel, tovert dit jaar de Prinskensmolen om tot een Blaskesmeulen. 
De hele site aan de Prinskensmolen wordt onder handen genomen. Rondom de molen worden allerhande kunstwerken opgesteld. Het topwerk is de molen zelf waarbij de molen wordt omgevormd tot een heuse zeepbellenblaasmachine. Hiervoor wordt een extra constructie aan de molen bevestigd die moet toelaten dat de molen bellen blaast.  Op de flank van de molen komt een reuzeschilderij van 6 op 8 meter. Het kunstwerk werd gemaakt op een gloednieuw product van de firma Agfa. Het gaat om een soort waterbestendig papier dat Agfa op de markt brengt voor de drukwereld. TARMAC testte dit papier uit op beschilderbaarheid.
Het kunstwerk wordt op zaterdag 25 april om 10 uur bevestigd op de molen met een hoogtewerker.  Op zondag 26 april zal de installatie in werking zijn van 10 tot 18 uur. De werken zullen gedurende de WAK-periode, van 25 april tot 3 mei, te bezichtigen zijn.

Persbericht. WVDB, "Prinskensmolen blaast bellen", Gazet van Antwerpen, 27.04.2009.
Kunstenaarscollectief Tarmac bouwde de Prinskensmolen in Meerhout om tot een zeepbelmachine.
De Prinskensmolen in Meerhout- Berg maakte dankzij metalen ringen aan de wieken en een enorm zeepsopbad een grappige metamorfose door. Een zucht wind was zondag voldoende om de oudste windmolen van de provincie zeepbellen te laten blazen.
Het opzet van kunstenaarscollectief Tarmac was geslaagd. De Prinskensmolen werd omgedoopt totBlaskesmeulen. Een schilderij van zes bij acht meter tegen een wand van de molen maakte de herdoop helemaal duidelijk.
Molendag
"We kozen voor een project in functie van Molendag. We creëerden zonet (zondagvoormiddag, red.) de eerste Blaskesmeulen in de wereld. Laat de bestellingen nu maar komen. We moeten misschien ook de windmolens van Nike omvormen. Het Albertkanaal kan dienen als zeepsopbak", grapt Willie De Backer van Tarmac.
"Het opzet was sowieso altijd geslaagd want zonder zeepbellen had de molen de mensen blaasjes wijsgemaakt."
Sir John Davic Mac Tarmac
En blaasjes wijsmaken moeten ze de ruim tien kunstenaars van Tarmac niet leren. Een infobord leerde dat de Prinskensmolen oorspronkelijk de Blaskesmeulen van Sir John Davic Mac Tarmac was voor het gemeentebestuur de Schot verjoeg.
Het bijhorende schilderij leek verdacht veel op huidig molenaar Jan Melis.
De Blaskesmeulen is ook op 1, 2 en 3 mei te bewonderen.

Leo Brouwers, "Prinskensmolen heeft drie molenaars", Het Nieuwsblad, 28.06.2010.
Gemeente Meerhout
Meerhout - Lieven Dockx werd door het gemeentebestuur aangeduid als molenaar voor de Prinskensmolen. De Prinskensmolen heeft nu drie molenaars: Jef Druyts, Jan Melis en Lieven Dockx.
De Prinskensmolen staat momenteel in de steigers. Hij krijgt eerst een anti-mosbehandeling en een reinigingsbeurt. Daarna zullen er drie lagen verf worden aangebracht. Nadien komt er een afsluiting rond het domein. Dit is nodig omdat de molenaars de laatste tijd meer en meer af te rekenen hebben met vandalisme, graffiti, hondenpoep en zwerfvuil. De kostprijs voor deze opknapwerken bedraagt ongeveer 25.000 euro, waarvan tachtig procent gesubsidieerd wordt door de Vlaamse overheid afdeling Onroerend Erfgoed.
Enige windmolen
De Prinskensmolen, de enige windmolen van Meerhout, werd rond 1200 opgericht door de Heer van Diest. Vanaf dan duikt de naam van de windmolen van de Berg af en toe op in oude documenten. Het maakt hem de oudste molen van de provincie Antwerpen.
Omwille van zijn geschiedkundige waarde werd de molen in 1969 bij Koninklijk Besluit op de lijst der beschermde momenten ingeschreven. Desondanks takelde de molen jarenlang af en werd de molen zelfs een gevaar voor spelende kinderen in de buurt. De Prinskensmolen was de dood nabij. In 1978 kocht de gemeente de molen aan en er werd een restauratieprocedure ingezet. In 1982 was de herstelling voltooid. Midden 1998 werd er gestart met de samenstelling van een dossier waarin diverse gebreken werden beschreven. Eind september 1999 maalde de molen terug met vier wieken.
Op de website van de Molenvrienden vind je nog veel meer informatie over deze molen.
Molenfeesten
Op 30 en 31 juli en 1 augustus zijn er de jaarlijkse molenfeesten. Het programma vind je op bovenvermelde website.

Nele Caeyers, "Meerhoutse postkaarten te verkrijgen", Gazet van Antwerpen, 15.07.2010.
Meerhout telt heel wat mooie plekjes. De fotowedstrijd van vorig jaar leverde het bewijs. Het gemeentebestuur koos enkele sprekende beelden uit de inzendingen, zoals de Prinskensmolen en de watermolen, en liet er postkaarten van maken. Die kan je voortaan op verschillende plaatsen kopen: in het VVV-kantoor, in speeltuin Kinderweelde en in een aantal Meerhoutse handelszaken. De postkaarten zijn per stuk of per pakketje van vijf te verkrijgen. De prijs schommelt rond de 60 cent voor eentje en 2.40 euro voor vijf.

EJM, in: Het Laatste Nieuws, 28.10.2011.
Tijdens de dertigste editie van de contactdag van de Vlaams-Brabantse molenaars ontvingen de molenaars hun diploma die in 2010 met succes hun examen aflegden. Het Meerhoutse gemeentebestuur was gastheer. De molenaars verzamelden in zaal De Kapel in de wijk Berg. "En dat is in de schaduw van de Prinskensmolen, de oudste windmolen in de provincie Antwerpen", zegt de Meerhoutse schepen Jan Melis, molenaar van de Prinskensmolen.
Een van de gediplomeerden is Meerhoutenaar Lieven Dockx (rechts op de foto), die sinds enige tijd naast Jan Melis en Jef Druyts ook de Prinskensmolen bemaalt.
Alle gediplomeerden ontvingen bovendien het boek "Slag van de molen". Foto KOS (EJM).

Saskia Van Gestel, "Prinskensmolen krijgt nieuwe wieken", Gazet van Antwerpen / Het Nieuwsblad, 27.06.2015.
De Molen van Meerhout. Foto: vgd
Meerhout -  Aannemer John Molenbouw de Jongh uit Veldhoven (Nederland) vervangt het houten hekwerk van de wieken aan de Prinskensmolen in Meerhout
Eind vorig jaar is aannemer John Molenbouw de Jongh uit Veldhoven al begonnen met het maken van houten onderdelen voor nieuwe zomen, windplanken en hekwerk. Na de nodige schilderwerken en behandeling van het hout, krijgt de molen ook nieuwe zeilen. Over twaalf werkdagen zal hij weer maalvaardig zijn.
De kosten voor de onderhoudswerken bedragen 29 013,38 euro. Het Agenschap Onroerend Erfgoed geeft een onderhoudspremie van maximum 29.040 euro.

Saskia Van Gestel, "Houtwormen vellen Prinskesmolen", Het Nieuwsblad, 08.09.2015.
De molen stopt voorlopig met draaien. Foto: vgd
Meerhout - De Prinskesmolen in Meerhout is 6 jaar niet meer maalvaardig omdat houtwormen houten balken en verbindingen hebben aangetast. Dit werd ontdekt bij een doorlichting.
Twee maanden geleden startte de firma Van Lierop met het vervangen van het houten hekwerk en de zeilen aan de wieken van de Prinskesmolen in Meerhout. Deze voerde ook een doorlichting naar houtwormschade aan enkele balken die bij de restuaratie in 1982 niet werden vervangen.
De toestand van enkele cruciale balken en verbindingen was zo slecht dat de gemeente op advies van de molenmaker en het Agentschap Onroerend Erfgoed Antwerpen, besloot om de molen op non-actief te zetten. “We zullen hem niet meer laten draaien en ook niet meer open stellen voor het publiek”, zegt Jan Melis.
Omdat de wachttijd voor een grote subsidie tot zes jaar kan oplopen, zal de Prinskesmolen dus minstens zolang niet meer draaien omdat hij daarvoor te onstabiel is. De drie vrijwillige molenaars, Jan Melis (44) en Lieven Dockx (35) uit Meerhout en Jef Druyts (59) uit Balen-Olmen zijn er het hart van in.

"Prinskensmolen in Meerhout zonder wieken", rtv, 23.12.2015.
De Prinskensmolen in Meerhout staat er voorlopig maar stilletjes bij. De wieken van oude molen werden vandaag uit de molen gehaald. Een heel huzarenstukje, maar noodzakelijk. De molen is al een tijd aangetast door houtworm. Om de molen te redden moeten er dringend herstellingswerken gebeuren.

Saskia Van Gestel, "Molenwieken weg voor restauratie", Het Nieuwsblad, 28.12.2015.
Meerhout - De Prinskesmolen in Meerhout ondergaat de komende jaren een grote restauratie. Vorige week werden de wieken gedemonteerd door een kraan.
Vorig jaar startte de firma Van Lierop met het vervangen van het houten hekwerk en de zeilen aan de wieken van de Prinskesmolen in Meerhout. Deze restauratie werd tijdelijk stop gezet omdat men ontdekte dat een klein deel van de draagstructuur van de molen was aangetast door houtwormen.
Omdat de molen daarom de komende jaren een grondige restauratie moet ondergaan, werden de vier wieken deze week verwijderd door een kraan. “Twee van de vier wieken worden daarna verder gerestaureerd”, zegt Jan Melis. Hij is schepen van Cultuur, maar ook al 27 jaar molenaar op de Prinskesmolen.
Volgend jaar wordt de molen verder onderzocht op schade door houtwormen. “Na onderzoek zal duidelijk worden welke delen moeten vervangen worden”, zegt schepen Melis. “Ik denk dat slechts een 10 tot 20 procent van de balken en verbindingen van de draagstructuur moeten vervangen worden. Maar net deze 20 procent maakt wel dat de molen de komende jaren niet meer veilig kan draaien."

Literatuur

"Het Volksbelang", weekblad, jg. 1, nr. 13 van 6 april 1867.
H. Holemans & P.J. Lemmens, "Molens der Zuiderkempen", Nieuwkerken, 1978, p. 72-77;
Louis Grietens, "De Molens van Meerhout. II. De windmolen op de Weversberg", in: De Zuiderkempen, X, 1941, nr. 1-2, p. 73-76; overgenomen in: De Belgische Molenaar, jg. 51, nr. 11 (30 april 1956), p. 148-149;
F. Brouwers, "De toekomst van een verleden. Levende molens in de provincie Antwerpen", s.l., Levende Molens Werkgroep Kempen-Antwerpen, (1997);
Paul Hendriks, "De windmolens. 18. Meerhout", in: P. Hendriks & R. Hoeben, "Provincie Antwerpen. Wind- en watermolens", p. 18;
E. D(e) K(inderen), "Enkele restauraties nader bekeken: de Prinskensmolen te Meerhout aan restauratie toe", in: De Belgische Molenaar, jg. 76, nr. 20 (22 okt. 1981), p. 274-275;
"Molennieuwsjes: Meerhout", in: De Belgische Molenaar, jg. 72, nr. 22 (22 nov. 1977), p. 294;
"De molens der provincie Antwerpen: Meerhout, houten windmolen op de Weversberg", in: Natuur- en Stedenschon, jg. 31, nr. 4 (april 1958), p. 44;
(L. Smet), "Molens in de aktualiteit: Meerhout, Prinskensmolen", in: Molenecho's, V, 1977, nr. 9 (sept.), p. 67;
(L. Smet), "Ons molenpatrimonium in de provincie Antwerpen: Meerhout, Prinskensmolen", in: Molenecho's, V, 1977, nr. 3 (maart), p. 23;
R. Hoeben, "De Prinskensmolen te Meerhout. (Portret van een draaiende molen)", in: Natuur- en Stedeschoon, jg. 57 (1988), nr. 1, p. 20-21, ill.;
Herman Holemans, "Beschrijving van het molenbedrijf te Meerhout. (Vertaald van het Frans), in: Ons Molenheem, 1983, nr. 2, p. 19-20;
Els De Kinderen, "Enkele belangrijke restauraties nader bekeken [Arendonk: Toremansmolen; Meerhout: Prinskensmolen; Gistel: Oostmolen; Zingem: Meuleke 't Dal]", in: Levende Molens, jg. 4 (1981), nr. 20 (22 oktober), p. 274-275, ill.;
"5 en 6 juni: feestelijk inhuldiging van de Prinskensmolen en de Haanvense molente Meerhout", in: De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 5 (mei), p. 100;
J.D., "De restauratie van de Prinskensmolen nader bekeken", in De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 11 (november), p. 246-247, ill.;
Els De Kinderen, "Groeiende Kempense belangstelling voor molens [Prinskensmolen, Watermolen en Haanvense Molen]", in: Levende Molens, jg. 2, 1979, nr. 20 (22 oktober 1979), p. 265-266;
P.J. Lemmens, "Molenoverzicht uit het Arrondissement Turnhout van 1830 tot heden", Heemkundig Handboekje voor de Antwerpse Randgemeenten, Kwartaalschrift, Borgerhout, Gitschotel Buurschap, Jg. 12, [1964], nr. 3, p. 17.
Jos Sterckx, Krista Wilms, Jan Melis e.a., "Slag van de molen. Hier maalt men voor alleman die zijn loon geven kan", Meerhout, 2011.
Paul Huys, "Molensprokkelingen van anderhalve eeuw geleden", Molenecho's, jg. 30, 2002, 1, p. 50-53 (53).

Persberichten
VGD, "Molen blaast zeepbellen", in: Het Nieuwsblad, 29.04.2009.
VGD, "Windmolen wordt zeepbellenblaasmachine", Het Nieuwsblad, 25.04.2009.
Leo Brouwers, "Windmolen wordt zeepbellenblaasmachine", Het Nieuwsblad, 23.04.2009.
WVDB, "Prinskensmolen blaast bellen", Gazet van Antwerpen, 27.04.2009.
Leo Brouwers, "Prinskensmolen heeft drie molenaars", Het Nieuwsblad, 28.06.2010.
Nele Caeyers, "Meerhoutse postkaarten te verkrijgen", Gazet van Antwerpen, 15.07.2010.
EJM, in: Het Laatste Nieuws, 28.10.2011.
Saskia Van Gestel, "Prinskensmolen krijgt nieuwe wieken", Gazet van Antwerpen / Het Nieuwsblad, 27.06.2015.
Saskia Van Gestel, "Houtwormen vellen Prinskesmolen", Het Nieuwsblad, 08.09.2015.
"Prinskensmolen in Meerhout zonder wieken", rtv, 23.12.2015.
Saskia Van Gestel, "Molenwieken weg voor restauratie", Het Nieuwsblad, 28.12.2015.


Laatst bijgewerkt: maandag 4 januari 2016
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens