Molenzorg
Noorderwijk (Herentals), Antwerpen
Naam

Hogewegmolen

Ligging Hoge Weg 5
2200 Noorderwijk (Herentals)

Weg Herenthout-Noorderwijk
kadasterperceel E45b


toon op kaart
Geo positie 51.147144, 4.819005
Eigenaar Erven R. Hoeben
Gebouwd 1840, opbouw
Type Staakmolen met gesloten voet
Functie Korenmolen
Kenmerken Witgeschilderde molenkast
Gevlucht/Rad Geklinknageld, fabr. Verhaeghe (Ruddervoorde - nrs. 1306-1307 (uit 1983), 24 m.
Inrichting 2 koppels kunststenen van 1,5 m
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
06.11.1961 / 12.09.1991
Molenaar Rudi Hoeben, tel.: 03.366 4539
Openingstijden Op molendagen en op afspraak
Internet bron

Hogewegmolen

<p>Hogewegmolen</p>

Foto: © Rudi Hoeben, Deurne  

Beschrijving / geschiedenis

De Hogewegmolen (naar de ligging)  of molen De Ceuster (naar de laatste beroepsmolenaar) is een houten korenwindmolen inde Hoge Weg. Hij werd in 1840 opgericht door Guillaume Verlinden. Waarschijnlijk betreft het hier een verplaatsing vanuit Antwerpen: het voorwiel is een armwiel (= een oude constructie).

Opeenvolgende eigenaars:
- 16.09.1840, verkoop: (van de grond) door Heylen Henri, landbouwer te Noorderwijk (notaris Le Paige)
- 1840, opbouw: Verlinden-Van Uytven Willem, moelnaar te Booischot ("construction d'un moulin à vent et maison sur terrain vierge")
- 21.03.1853, verkoop: Bouwen-Gepts Frans Jozef, molenaar te Noorderwijk
- 05.06.1873, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Frans Jozef Bouwen)
- 15.12.1875, erfenis: de kinderen (overlijden van de weduwe Gepts van Frans Jozef Bouwen)
- 13.10.1882, deling: Bouwen-Lodewijks Dominicus, stationsoverste te Lommel (notaris Caers)
- 26.01.1922, verkoop: De Ceuster-Bouwen Joannes Alfons, molenaar te Noroderwijk (notaris Walravens)
- 19.11.1960, erfenis: de weduwe en kinderen (overlijden van Joannes Alfons De Ceuster)
- 08.03.1961, erfenis: de kinderen (overlijden van de weduwe Bouwen van Joannes Alfons De Ceuster)
- 16.09.1965, verkoop: Hoeben -De Somer Robert Henri Jeanne, provincieambtenaar te Deurne (notaris Van Schoubroeck)
- 2014, eigenaar: erven Hoeben

In 1852 was een Frans Jozef Bouwen er molenaar en in 1906 kwam hij in handen van Alfons De Ceuster, eerst als huurder en sinds 1922 als eigenaar. Op de standaard staan de jaartallen 17 JULY 1868 en 28 JUNY 1875. Deze data wijzen op de vervanging van respectievelijk de standaard en de steenbalk. Volgens overlevering was de molen bij de vervanging van de standaard ongeveer 100 jaar oud.
De molen was tot 1960 voor het windmaalbedrijf in gebruik: op 19 november 1960 overleed de toen 78-jarige molenaar Fons de Ceuster. De molen kwam in verval, ondanks zijn bescherming als monument op 6 november 1961.

Op initiatief van de nieuwe eigenaar Robert Hoeben-Somers uit Antwerpen werd de molen in 1967 hersteld door de molenbouwers Caers uit Retie. Sinds 1970 doet de molen dienst als buitenverblijf.

De vroegere roeden waren twee buitenroeden, fabr. Verhaeghe. De eigenlijke buitenroede was nr. 1048 en werd in 1927 voor deze molen gemaakt. De als binnenroede dienstdoende roede zat eerst sinds 1925 in de molen van L. Vits in Tienen, verhuisde daarna naar het "Duvelken" in Dessel en werd tenslotte in 1953 door Fons de Ceuster aangekocht, ter vervanging van de houten borstroede. Op 7 april 1983 werden twee nieuwe Verhaegheroeden gestoken, nrs. 1306 en 1307. De plaatsing en afwerking gebeurde door molenmaker Rik Caers en zoon Paul. Verder werd ook de windweeg opnieuw beplankt.

Er zijn twee koppels kunststenen van 1,5 meter. De overbrenging is 1 op 4. Het voorwiel op de molenas is nog uitgevoerd als een armwiel.
In 1997 werden alle bomen rond de molen gerooid, zodat de biotoop nu optimaal is. Rudi Hoeben, zoon van Robert Hoeben-Somers, laat de molen regelmatig draaien.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Hogewegmolen</p>

Foto: Rob Simons, Sint-Huibrechts-Lille, 2005

<p>Hogewegmolen</p>

Foto: Steven Weinberg, 01.05.2011

<p>Hogewegmolen</p>

Foto: Stan Verelst, Edegem, 2007

<p>Hogewegmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 01.04.2009

<p>Hogewegmolen</p>

Foto: Jaap de Vries, 1988

Bijlagen

Jaarlijks aantal asomwentelingen
2003: 81.950

Persbericht. "Laatste gemeentesecretaris Noorderwijk overleden", in: De Gazet van Antwerpen, 11.10.2007.

Met Gustaaf De Ceuster wordt vandaag de laatste gemeente­secretaris van Noorderwijk (Herentals) begraven. De Ceuster overleed zaterdag, precies op de dag dat hij 95 werd. Hij was gemeentesecretaris tot de fusie met Herentals en Morkhoven in januari 1977. Gustaafs vader Alfons was eerste schepen en enkele jaren oorlogsburgemeester van Noorderwijk. Hij was bovendien de laatste molenaar van het dorp. De uitvaartplechtigheid heeft plaats om 10u in de Sint-Bavokerk in Noorderwijk.

Marc Peeters, "Open Monumentendag in Herentals. Toren en molen te kijk", Het Nieuwsblad, 25.08.2010. 
Herentals - De watertoren op de Poederleeseweg en de Hogewegmolen in Noorderwijk staan centraal tijdens de volgende editie van Open Monumentendag op 12 september. De watertoren is de oudste in zijn soort en werd al opgericht in 1937.Door de opkomst van moderne pompsystemen is hij niet meer in gebruik, maar hij is bijzonder goed bewaard gebleven. De Hogewegmolen in Noorderwijk is sinds 1961, een jaar na het overlijden van de laatste molenaar, een beschermd monument. Men vermoedt dat de molen gebouwd is in 1787. De familie Hoeben restaureerde de molen en maakte hem maalklaar.
Beide sites zijn tijdens de Monumentendag open. Ze zijn bereikbaar via een fietsroute langs de Doornestraat in Morkhoven, waar een authentieke smidse kan bezocht worden, en langs de Kijfelaar in Noorderwijk, een Kempense hoeve uit de achttiende eeuw die nu wordt uitgebaat als biologisch landbouwbedrijf.
Deelnemers kunnen de fietstocht op eigen houtje doen, aan de hand van een gratis plannetje dat beschikbaar is aan de watertoren en aan de molen. Er zijn twee groepsfietstochten onder begeleiding van een gids. De ene vertrekt om 14 uur aan de watertoren, de andere om 14.30 uur aan de Hogewegmolen.

Literatuur

J. Th. De Raadt, "Norderwijck en zijne Heeren", Turnhout, 1892.
H. Holemans & P.J. Lemmens, Molens der Zuiderkempen, Nieuwkerken, 1978, p. 82-83;
H. Melis, "Zoo was Norderwijck", p. 67 ("Hogewegmolen").
Herman Holemans, "Wind- en watermolens van de provinca) Vloebergs, b) ie Antwerpen. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 2. Gemeenten H-O", Opwijk, Studiekring "Ons Molenheem", 2010.
J.M. Goris, Herentals goed bekeken. Cultuurhistorische gids voor Groot-Herentals: Herentals, Noorderwijk en Morkhoven, Herentals, 1981, p. 95-126.
R. Hoeben, "De Hogewegmolen te Noorderwijk", in: De Belgische Molenaar, LXX, 1975, nr. 12 (22 juni), p. 184-185;
Molenzorg vzw, "Stormschade aan Vlaamse molens (einde januari - begin februari)", in: Molenecho's, XVIII, 1990, nr. 1, p. 5-14;
F. Brouwers, "De toekomst van een verleden. Levende molens in de provincie Antwerpen", s.l., Levende Molens Werkgroep Kempen-Antwerpen, (1997);
F. Dirks, "De windmolens van Bouwel en Noorderwijk blijven in goede staat behouden!", in: Natuur- en Stedeschon, LXVII, 1998, nr. 1, p. 28-30;
Paul Hendriks, "De windmolens. 22. Noorderwijk", in: Provincie Antwerpen. Wind- en watermolens", p. 20;
R. Hoeben, "Noorderwijk (Herentals) oogstdankmis op de Hogewegmolen op 9 sept. 1978", in: Molenecho's, VI, 1978, 10 (okt.), p. 74-75;
(L. Smet), "Ons molenpatrimonium in de provincie Antwerpen: houten Hogewegmolen van Noorderwijk", in: Molenecho's, V, 1977, nr. 2 (febr.), p. 14;
R. Hoeben, "Peilen naar de oorsprong en ouderdom van de Hogewegmolen te Noorderwijk (Herentals)", in: Natuur- en Stedeschoon, jg. 57 (1988), nr. 2-3, p. 36-39, ill.;
R. Hoeben: "De Hogewegmolen in Noorderwijk (Herentals). (Portret van een draaiende molen)", in: Natuur- en Stedeschoon, jg. 54 (1985), nr. 4 (juli-aug.), p. 26-28, ill.
 
Persberichten
"Laatste gemeentesecretaris Noorderwijk overleden", in: De Gazet van Antwerpen, 11.10.2007.
Marc Peeters, "Open Monumentendag in Herentals. Toren en molen te kijk", Het Nieuwsblad, 25.08.2010.


Laatst bijgewerkt: dinsdag 18 augustus 2015
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens