Molenzorg
Westmalle (Malle), Antwerpen
Naam

Scherpenbergmolen

Ligging Antwerpsesteenweg 378
2390 Westmalle (Malle)

zuidzijde
hoek met Tichelmanstraat
kadasterperceel C29b
51° 17' 42.60" N  4° 40' 48.65" E


toon op kaart
Eigenaar Gemeente Malle
Gebouwd 1843
Type Stenen bergmolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Bouwjaar
Gevlucht/Rad Gelaste stalen roeden (Peel, Gistel), 22,40 m.
Inrichting 2 steenkoppels (kunststenen 1,50 m en Franse loper/Duitse ligger 1,50 m); 1 kunststeenkoppel (1,40 m) op het gelijkvloers met elektrische aandrijving. Overbrenging 1 op 4,2
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
13.03.1979
Molenaar Fred Oostra, Westmalle (tel. 0475 607680, e-mail: frederik.oostra@telenet.be), Wim Peeters (tel. 03.3115229), Jef De Walsche (tel. 0478 510721, jef.de.walsche@telenet.be)
Openingstijden Elke zondag, 13 - 17 uur
Verwijzing    
<p>Scherpenbergmolen</p>

Foto: Fred Oostra, Westmalle  

Beschrijving / geschiedenis

De Scherpenbergmolen is een stenen korenwindmolen, type bergmolen, aan de zuidzijde van de Antwerpsesteenweg (nr. 378), op de hoek met de Tichelmanstraat.

De benaming Scherpenbergmolen komt van het toponiem Scherpenberg, terwijl de volksmond sprak van de Stenen Molen, omdat er in Westmalle ook een houten molen bestond.

De "Scherpenbergmolen" is een stenen korenwindmolen, type bergmolen, aan de zuidzijde van de Antwerpsesteenweg (nr. 378), op de hoek met de Tichelmanstraat,

De molen werd in 1843 opgericht door de gebroeders Joannes en Petrus Mullenbrück (Meulenbroeck) op de eigendom van hun ouders ter streke "De Jaentjes". De bouwplaats van de molen werd als volgt aangeduid: "op meer dan een half uur buiten de linie der douanen,op 70 meter van de grote baan Antwerpen-Turnhout en op 45 meter afstand van de buurtweg Tichelmanstraat". Joannes en Petrus Mullenbrück waren zonen van Christianus Mullenbrück, afkomstig uit Westfalen-Duitsland, die zich in 1808 in de gemeente Westmalle was komen vestigen als lijmstoker. Joannes werd hier molenaar en zijn broer Petrus verhuisde naar Ossendrecht-Nederland, om er eveneens het molenaarsvak uit te oefenen.

Lijst van de opeenvolgende eigenaars en molenaars:
- 16.01.1840, gift: (van de grond) na overlijden van Mullenbrück-Aerts Christianus
- 1843, opbouw: a) Mullenbrück-Nicolay Joannes Baptista, molenaar te Westmalle en b) Mullenbrück-Nicolay Petrus Josephus, lijnfabrikant te Westmalle ("nouvelle construction d'un moulin à huile ainsi qu'une maison sur terrain vierge")
- 23.09.1853, deling: Mullenbrück-Nicolay Joannes Baptista, landbouwer en molenaar te Westmalle (notaris Keysers)
- 23.05.1881, verkoop: Stevens-Mullenbrück Franciscus, molenaar te Westmalle (notaris Janssens)
- 17.02.1891, verkoop: Janssens-Geerts Augustinus, notaris te Oostmalle (notaris Van Olmen); molenaar Verschueren Jan
- 09.02.1898, erfenis: de weduwe en kinderen (overlijden van Augustinus Janssens)
- 06.11.1930, deling: Janssens-Van de Mierop Gustaaf Marie, notaris te Oostmalle (notaris Van Olmen); molenaar Boekx Frans (vanaf 1927)
- 04.03.1932, erfenis: de weduwe en kinderen (overlijden van Gustaaf Janssens); molenaar Boekx Frans
- 06.12.1956, erfenis: de kinderen Magdalena en Laura Janssens (overlijden van de weduwe Van de Mierop van Gustaaf Janssens); molenaar Boekx Jozef (vanaf 1954)
- 1961: Janssens Magdalena en erfgename Huyskens-Janssens Laura
- 31.12.1961, verkoop: Gemeente Westmalle (notaris Verbelen)
- 1977, administratief, gemeentefusies: Gemeente Malle

Op 7 juni 2015 bracht Conny Mullenbruck een bezoek aan de molen. Zij is de achterachter...kleindochter van Johannes Mullenbrück, die zich in 1808 in Westmalle vestigde en de eerste molenaar was op de Scherpenbergmolen!

In 1961 geraakte de molen in onbruik. De gemeente Westmalle kocht hem in 1962. Molenbouwer Jozef Caers uit Kasterlee begon de eerste restauratiewerken. Achtereenvolgens gebeurden verschillende restauratiewerken tot hij uiteindelijk in 1985 opnieuw maalvaardig was. Nog in 2003 werden belangrijke onderhoudswerken uitgevoerd. Ook de omgeving werd verzorgd met een taverne en een speeltuin, In 1986 werd Herman Verbist vrijwillig molenaar en in 1998 werd hij opgevolgd door Freddy Oostra en Wim Peeters. Sinds 2009 worden zij versterkt met Jef De Walsche.

De molen draait iedere zondag van 13 u. 30 tot 17 u. Hij maalt graan dat geleverd wordt door ‘Veevoeders Keysers’ in Westmalle. Na maling wordt het meel terug aan Keysers geleverd. Het wordt aangewend als veevoeder. Er kan zo’n 600 à 700 kg per dag gemalen worden.

Het Oud-Vlaams opgehekte gevlucht heeft stalen gelaste roeden van het fabrikaat Peel. Op de benedenverdiepening is ook een elektrische maalstoel opgesteld. De molen is voorzien van een Engels kruiwerk en een sleepluiwerk.

Op zaterdag 27 april 2013 kreeg de molen in het Provinciehuis Boeverbos te Brugge het kenteken “Actieve Molen 2013” uitgereikt uit handen van kabinetschef Marc Andries van Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois. Deze nominatie gebeurde door het Molenforum Vlaanderen vzw (www. molenforumvlaanderen.be)  op basis van de volgende criteria: de molen als gebouw (uitzicht, toestand), de werking als molen (draaien en malen) & de inzet van de molenaar, de toeristische ontsluiting en de gelegenheidsactiviteiten. Het ereteken werd opgehangen aan de molen maar is inmiddels op mysterieuze wijze verdwenen. Er werd een onderzoek ingesteld.

In mei 2015 werd een nieuwe steenkraan geplaatst, vervaardigd door de timmerlui van de Technische Dienst van de gemeente Malle: een pareltje van vakmanschap.

Molenbouw Adriaens bvba uit Weert plaatste in oktober 2016 een nieuwe vangbalk en de Technische Diesnt van de gemeente Malle vernieuwde de vangtrommel.

Lieven DENEWET, Herman HOLEMANS & Fred OOSTRA

<p>Scherpenbergmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 01.11.2006

<p>Scherpenbergmolen</p>

Foto: Fred Oostra, Westmalle

<p>Scherpenbergmolen</p>

Verzameling Ons Molenheem

<p>Scherpenbergmolen</p>

Verzameling Ons Molenheem

<p>Scherpenbergmolen</p>

Schilderij ca. 1920 Julien t'Felt, 1874-1933 (privaat bezit, repro Fred Oostra, 2012)

Bijlagen

Jaarlijks aantal asomwentelingen
2003: 27.490

Intekendatum: 18.02.2002, 11 u.
Molen: Westmalle (Malle, Antw.), Scherpenberg-molen - stenen bergmolen
Bouwheer: Gemeente Malle
Ontwerper: Architectenbureau P. Gevers, Kasterlee
Opdracht: Aanvraag tot deelneming aan de beperkte aanbesteding voor de restauratie; o/cat. D23, kl. 1; 80 werkdagen
Plaats aanbesteding: Gemeentehuis, Antwerpsesteenweg 246, 2390 Malle

Persbericht. MSR, "Omgeving van gerestaureerde Scherpenbergmolen gevrijwaard", in: Het Nieuwsblad, 12.09.2005.
Malle - Bestendig gedeputeerde Ludo Helsen huldigde samen met burgemeester Harry Hendrickx (DBM) zondag tijdens monumentendag feestelijk de omgeving in van de gerestaureerde Scherpenbergmolen. De Stichting Kempens Landschap en de gemeente zorgden voor de vrijwaring van de omgeving van de molen door er bouwgrond aan te kopen. De stenen bergmolen dateert uit 1843. Verschillende restauraties zorgden ervoor dat de Scherpenbergmolen zijn oude functie kan uitoefenen. Bij koninklijk besluit werd de molen en de omgeving aangeduid als beschermd dorpsgezicht. Een deel van de omliggende gronden kreeg enkele jaren later een vergunning voor woningbouw. Drie van de vijf loten zijn bebouwd.
De gemeente kocht een stuk bouwgrond en begin dit jaar verwierf de vzw Stichting Kempens Landschap een ander stuk grond. ,,Bedoeling was de omgeving van dit historische en waardevolle monument te vrijwaren'', legt burgemeester Hendrickx uit. Het gemeentebestuur was bereid om voor 25 procent in de aankoop door de Stichting te participeren. Het aangekochte perceel van een kleine tweeduizend vierkante meter grenst pal aan het molendomein en vormt er een geheel mee. Aan de bouwgrond hing een prijskaartje van 130.000 euro.
Volgens het provinciebestuur is de aankoop en het uitblijven van bebouwing van wezenlijk belang voor de windvang van de molen. ,,De aankoop was pas mogelijk omdat onze gemeente zich engageerde tot een extra bijdrage boven de gebruikelijke tien procent. De aankoop gebeurde op vraag van de gemeente Malle'', onderstreept Hendrickx.
De molenaars uit Malle verwelkomen de bezoekers aan de Antwerpsesteenweg 378 elke zondag van 14 tot 17 uur. Je ziet er de wieken draaien en de verschillende zolders zijn vrij te bezoeken. Voor de zelfbakkers wordt er voltarwemeel te koop aangeboden en tevens is er molenbrood verkrijgbaar. Wie tijd genoeg heeft kan de wegwijzers van de molenwandeling volgen. (MSR)

VIA, "Molendomein Scherpenberg", in: Vlaams Ruraal Netwerk, Nieuwsbrief, september '09.
In het Antwerpse dorpje Westmalle bevindt zich de prachtige stenen molen, genaamd ‘Scherpenbergmolen'.
Deze werd in 1843 opgericht door de gebroeders Joannes en Petrus Mullenbrück. De benaming heeft de molen te danken aan zijn ligging bij de plaatselijke Scherpenberg. Het project bevindt zich onder de As 3-maatregel rond het instandhouden en opwaarderen van het ruraal erfgoed. Door de PDPO II-steun heeft en zal de gemeente kunnen voorzien in de aanleg van nieuwe wandelpaden, de aanleg van een parkeerplaats en een stalplaats voor containers voor de uitbaters van het molenhuis. Ook de bezoekersparking, de laagstammige fruitboomgaard en het pad naar de molen worden onder handen genomen. Zo zal de molen beter in het zicht van de Antwerpsesteenweg staan. Natuurlijk horen er ook schapen bij de molen; die zal je kunnen vinden in het noordoostelijke deel van het domein. Katrien Van Der Broeck, projectcoördinator, is landschapsarchitecte van opleiding, zodat zij dit project zelf heeft kunnen uittekenen. Bij de Molenfeesten van 2010 zou het project volgens hen moeten afgerond zijn. De partners ‘Toerisme Malle' en ‘Stichting Kempens Landschap' zijn zeer belangrijk voor het project. Zij hebben er onder andere voor gezorgd dat de aankoop van het tweede perceel van de verkaveling rondom de molen een feit was. Door die aankoop optimaliseerde men de windvang voor de molen en blijft het authentieke karakter ook behouden. Men kan de molen in al zijn glorie iedere zondag tussen 13u30 en 17 uur komen bekijken en bezoeken. Dan voert hij zijn aloude functie uit, namelijk het malen van graan tot meel. Je kan dan ook de verschillende zolders een bezoekje brengen. Ook kan je er zowel voltarwemeel kopen om zelf brood te bakken of heerlijk molenbrood verkrijgen. Meer informatie: toerisme ad malle.be.

Goedgekeurde projecten
Programma: PDPO II - As3 - Plattelandsontwikkeling
Algemeen
Projectnaam: Molendomein Scherpenberg
Projectinhoud: De inrichting van het domein van de Scherpenbergmolen: m.n. de aanleg van wandelpaden, de aanleg van een parkeerplaats en stalplaats voor containers voor de uitbater van het molenhuis en de regularisatie van een bestaande bezoekersparking. Toegangspad vanaf de Tichelmansstraat naar de molen wordt hersteld zoals voordien. Toegangspad vanaf de Antwerpsesteenweg: blijft behouden en wordt versterkt in zijn historische context. Er komt een groenbuffer omheen de bezoekersparking zodat het zicht vanaf de Antwerpsesteenweg naar de molen niet langer verstoord wordt door het zicht op de tussenliggende parking. De hoofdas op de parking zal bestaan uit kasseien, de parkeerplaatsen zelf uit dolomiet, telkens afgebakend met een kasseistrook. Er is nood aan een aparte ruimte voor de auto + afvalcontainer van de uitbater van het molenhuis. We voorzien een afgebakende ruimte tussen het molenhuis en de hoofdtoegangsweg naar de molen. De evenementenweide wordt terug op hetzelfde niveau gebracht als ervoor. De schapen komen in het noordoostelijke deel van het domein. De kleine restant van een laagstammige fruitboomgaard wordt hersteld met de aanplant van nieuwe laagstammige vruchtendragers. Maatregel: 323
Promotor: Gemeente Malle
Projectinfo
Projectpartners:
   Toerisme Malle vzw
   Stichting Kempens Landschap vzw
   Heemkundige Kring Malle
   Onroerend Erfgoed Vlaanderen
   huidige en voormalige molenaars
   de uitbaters van het Molenhuis
   middenstandsvereniging Ondernemend Westmalle
   gemeentelijke milieu-adviesraad
   verschillende molenaarsverenigingen
   gemeentebesturen uit België en Nederland
Projectgebied provincie Antwerpen: Malle
Projecttiming: 01/01/2008 - 31/12/2009
Dossiernummer: 2008/01
Datum beslissing: 01/03/2008
Financiële info
Totale kostprijs project: € 72.439,16
Europese subsidie: € 14.125,64
Vlaamse subsidie: € 15.634,76
Subsidie provincie Antwerpen: € 17.325,06
Andere financiering: € 25;353,71
Europees geld in de provincie Antwerepn: € 72.439,16
Contacten
Glenn Weyers, Antwerpsesteenweg 246, 2390 Malle
tel.: (+32) 3 310 05 84, e-mail: glenn.weyers ad publilink.be, url: http://www.malle.be/

Persbericht. "Domein Scherpenbergmolen heringericht?" Gazet van Antwerpen, 20.03.2008.
De gemeente wil het domein rond de Scherpenbergmolen in Westmalle herinrichten met respect voor de culturele en historische eigenheid van de omgeving. Samen met Toerisme Malle en de Stichting Kempens Landschap vroeg Malle een projectsubsidie aan bij de provinciale, Vlaamse en Europese overheden. Bij een positief antwoord kan Malle direct aan de slag.

Jan Vorsselmans, "Authentiek Kempens landschap", Gazet van Antwerpen, 27.07.2010.
Wie wil weten hoe het landschap in de Kempen er vroeger uitzag, bezoekt best het heringerichte domein rond de Scherpenbergmolen in Westmalle.
Een graanakker, dierenweide en boomgaard omringen de molen uit 1843. Het geeft een goed idee van hoe een typisch Kempens landschap er indertijd uitzag. De molen zelf kreeg een flinke onderhoudsbeurt en een toegangsweg in kasseien. Er werden bovendien bijkomende wandelwegen aangelegd en nieuwe rustbanken neergezet. De eerste ‘winter triticale', een kruising van tarwe en rogge die in het najaar van 2009 gezaaid werd, werd zondag op traditionele manier geoogst.
Bouwgrond
De Scherpenbergmolen dateert van 1843 en veranderde vaak van eigenaar, tot de gemeente Westmalle het vervallen gebouw in 1962 aankocht. In 1985 was de molen opnieuw maalvaardig. Twintig jaar later hing de toekomst aan een zijden draadje, omdat er plannen waren om een aanpalend stuk bouwgrond te verkopen. "Een bebouwing zou nefast voor de windvang zijn. We konden de vzw Kempens Landschap ervan overtuigen om dat bewuste perceel aan te kopen, met de bedoeling het hele domein op te waarderen", vertelde burgemeester Harry Hendrickx (DBM) tijdens de openingsreceptie. Meer informatie: http://www.toerisme-malle.be/

Jan Vorsselmans, "Molenromp weer waterdicht", Gazet van Antwerpen, 08.12.2009.
Ook de romp van de Scherpenbergmolen in Westmalle wordt grondig onder handen genomen. Tot de onderhoudswerkzaamheden behoren het ontmossen en het waterdicht maken van de muren. Daarnaast krijgen de houtpartijen een vers likje verf. De kosten voor dit karwei worden op een kleine 36.000 euro geraamd. Malle ontvangt hiervoor geen subsidies.

AVdO, "Molendomein feestelijk geopend", Het Nieuwsblad, 10.08.2010. 
Malle - Op 25 juli werd het vernieuwde molendomein aan de Scherpenbergmolen in Westmalle feestelijk geopend. Na jaren hard werken is het scherpenbergmolendomein een lust voor het oog geworden.
De afgelopen jaren werd er hard gewerkt aan het molendomein rondom de Scherpenbergmolen in Westmalle. Dankzij provinciale, Vlaamse en Europese subsidies kon de gemeente Malle en Kempens Landschap het domein grondig laten opwaarderen. Zo vernieuwden ze de wandel- en toegangspaden, werd een fruitboomgaard aangeplant, werd een nieuwe dierenweide aangelegd en werd een gedeelte van het domein voorbehouden voor het zaaien van graan. Tijdens de opening genoten de aanwezigen van de molen en molenaars in actie, ambachtelijk korenpikken, een optreden van de Sint-Sebastiaansgilde, de filmvoorstelling 'van graan tot brood' en proeverijen van Westmalle tripel en trappist.

Wendy Luyks, "Scherpenbergmolen maakt kans op Monumentenprijs", Het Nieuwsblad, 13.07.2011.
De molen wordt nog steeds gebruikt om graan te malen.Malle - De Malse Scherpenbergmolen en het aanpalend domein werd sterk opgewaardeerd. De molen is nu laureaat voor de Vlaamse Monumentenprijs 2011.
Begin 2005 hing de toekomst van de molen nochtans aan een zijden draadje. Er waren plannen om het aanpalend stuk bouwgrond te verkopen. De bebouwing ervan zou nefast zijn voor de windvang van de molen en het beschermde dorpsgezicht zou onherroepelijk 'vervuild' worden. Dit noodlottig scenario werd gelukkig afgewend dankzij vzw Kempens Landschap, die het stuk bouwgrond aankocht.
In 2010 werd het molendomein opgewaardeerd dankzij Europese, Vlaamse en provinciale subsidies. Ook het gemeentebestuur leverde een bijdrage. De molen werd behandeld en verkeert in prima staat. Op het molendomein zelf werden nieuwe wandelpaden aangelegd alsook een fruitboomgaard en graanakker.
Er werd ook gedacht aan de bezoekers van het molendomein. Buiten nieuwe picknicktafels en fietsenrekken, kwam er ook een informatiebord en een informatieve film die meer uitleg geven over de molen.
Hoofdprijs 12.500 euro
Dankzij de enthousiaste medewerking van de molenaars, wordt de molen ook nog effectief gebruikt. Haast elke zondag malen deze vrijwilligers tussen 13 en 17uur graan voor veevoeder. Ze leiden je ook rond op de verschillende zolders en geven deskundige uitleg over het molenaarsschap en de Scherpenbergmolen. De inspanningen worden nu beloond, want de Malse kandidatuur werd als beste bevonden uit de inzendingen van de provincie Antwerpen. Op 5september wordt bekendgemaakt welke laureaat met de hoofdprijs en de geldprijs van 12.500euro gaat lopen. Malle zal het moeten opnemen tegen de laureaten van de andere Vlaamse provincies. Op 11september neemt het molendomein Scherpenbergmolen ook deel aan de Open Monumentendag.

"Scherpenbergmolen is mooiste van provincie", Gazet van Antwerpen, 13.07.2011.
De Scherpenbergmolen dingt mee naar de titel van Laureaat Vlaamse Monumentenprijs. De Malse kandidatuur werd als beste bevonden van de provincie Antwerpen.
Zowel de molen uit 1843 als het aanpalende domein werden de afgelopen jaren sterk opgewaardeerd. Toch hing de toekomst van het domein in 2005 aan een zijden draadje. Er waren plannen om een aanpalend stuk bouwgrond te verkopen. Dat zou nefast zijn voor de 'windvang' van de molen.
Het noodlottige scenario werd afgewend doordat de vzw Kempens Landschap het perceel kocht. In 2010 werd het molendomein opgewaardeerd dankzij Europese, Vlaamse en provinciale subsidies. Ook de gemeente Malle deed haar duit in het zakje. Gevolg: molen en molensite liggen er nu prima bij. Vrijwillige molenaars zorgen ervoor dat de molen haast iedere zondag tussen 13 en 17u in werking is.  Al deze inspanningen worden nu beloond. De Malse kandidatuur werd als beste bevonden uit de inzendingen van de provincie Antwerpen. Op 5 september wordt bekendgemaakt wie de hoofdprijs wint en met een geldprijs van 12.500 euro gaat lopen.

Konnie Schreus, "Streekgerechten voor een prikje. Kempense proeverij aan de Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 23.08.2011.
Malle - Op zondag 28 augustus organiseert Toerisme Malle vzw de negende editie van de ‘Kempense proeverij'. Op de molensite van de Scherpenbergmolen, Antwerpsesteenweg 378 Westmalle, kan je van 10 tot 18 uur proeven van ruim 20 verschillende streekproducten uit Malle, het Land van Playsantiën en de Antwerpse Kempen.
Het één is al gekender dan het ander, maar wat ze gemeen hebben is dat er met veel precisie naar de juiste smaak gezocht wordt. Toerisme Malle vzw brengt enkele van deze streekproducten samen op een proeverij.
Proeven en kuieren
De producten staan uitgestald in verschillende tentjes op het molendomein. Naast proeven kan je ook rustig door de tentjes kuieren of een bezoekje brengen aan de Scherpenbergmolen. Kinderen kunnen met paard en kar een ritje maken, terwijl ‘Double W' voor muzikale ambiance zorgt.
Op het menu
Wat kan je zoal proeven? Onder meer Trappist, appels uit Broechem, aardbeien uit Hoogstraten, Poppelse Janhagel, Blonde Aquitainevlees uit Blommerschot, Lamsworstjes van 't Zwarthof in Zoersel, Kempense honing, Kempisch Vuur, Westmalse Tieterkens, Oostmals Drupke, Oostmals Tornadokoekje, Ordal waters, koffie Taeymans, Lembi fruitsap, Titsenbiers, Zoerselse lindelikeur, Veusseltje uit Rijkevorsel en nog andere lekkernijen.
Vrije toegang
Het bezoek aan de molensite is gratis. Als je wil deelnemen aan de proeverij, koop je bij aankomst een proeverijkaart. Deze kost 8 euro. Deze dag fungeert het molendomein ook als ‘Trappistenhut' voor de Schakel Noord. Voor dit afsluitend fietsevenement van de vakantiemaanden in de Antwerpse Kempen, is de ‘Trappistenhut' zowel vertrek-, aankomst- als controleplaats.

Konnie Schreus, "Malle grijpt naast Vlaamse Monumentenprijs.Troostprijs voor Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 09.09.2011.
De Scherpenbergmolen, laureaat voor de Vlaamse Monumentenprijs
Malle - Dit jaar was onze gemeente met de opwaardering van haar Scherpenbergmolen en aanpalend domein laureaat voor de Vlaamse Monumentenprijs. De Malse kandidatuur bleek de beste inzending van de provincie Antwerpen te zijn. De winnaar werd bekendgemaakt op 5 september, en helaas was het niet onze molen.
De hoofdprijs van 12.500 euro is toegekend aan Gent voor de omvorming van een oud klooster tot museum.
Onze gemeente nam wel een mooie troostprijs ter waarde van 2.500 euro mee naar huis.
Bezoek op Open Monumentendag
Laat dit je vooral niet aan het hart komen. Op zondag 11 september is het Open Monumentendag en Malle zet daarbij uiteraard ook het molendomein in de kijker. De molen en het domein werden de afgelopen jaren sterk opgewaardeerd. Kosten noch moeite werden gespaard om het molendomein in een nieuw kleedje te steken.
Niet alleen werd de molenromp behandeld, maar ook het aanpalende domein kreeg een grondige facelift: er kwamen nieuwe wandelpaden, er werd een fruitboomgaard aangeplant en de schapen kregen een nieuw schuthok. Ook bezoekers werden niet vergeten.
Naast nieuwe picknicktafels en fietsenrekken is er ook een informatiebord en een informatieve film gemaakt die meer duiding geeft bij de molen.

Stanny Correwyn, "De Renesse en Scherpenbergmolen in de kijker. Grote kanonnen op Open Monumentendag", Het Nieuwsblad, 10.09.2011.
Malle - Dit jaar staat Open Monumentendag op zondag 11 september in het teken van het thema ‘conflict'. In Malle valt heel wat te beleven op twee locaties: kasteel de Renesse en het domein van de Scherpenbergmolen.
Vlaams Monument
Naast het kasteel de Renesse kan je ook de Scherpenbergmolen bezoeken die onlangs verkozen werd tot laureaat voor de Vlaamse Monumentenprijs. Ook het verhaal van de molen past in het thema ‘conflict'. Het is een voorbeeld van het moeilijke evenwicht tussen (economische) ontwikkelingen en bescherming van waardevolle gebouwen en domeinen.
Programma aan de molen
- doorlopend bezoek aan de molen in werking, met deskundige uitleg van de molenaars (vanaf 10.00 uur);
- doorlopende vertoning informatieve film ‘De Scherpenbergmolen' (vanaf 10.00 uur);
- demonstratie ambachtelijk ploegen (vanaf 10.00 uur);
- demonstraties Kempense dansen (vanaf 13.00 uur);
Scherpenbergmolen, Antwerpsesteenweg 378, 2390 Westmalle
Een organisatie van Gemeenschapscentrum Malle in samenwerking met Toerisme Malle vzw

WLT, "Werken aan Scherpenbergmolen van start", Het Nieuwsblad, 26.01.2013.
Malle - Maandag start een gespecialiseerde aannemer met de restauratie van de Scherpenbergmolen. De molenwieken worden aangepakt en het maalmechanisme wordt nagekeken en krijgt een onderhoud. De kosten worden geraamd op ongeveer 30.000 euro.

Konnie Schreus, "Vlaamse overheid subsidieert 25.000 euro. Restauratiewerken Scherpenbergmolen van start", Het Nieuwsblad, 26.01.2013.
Foto Toerisme Malle
Malle - Op 28 januari 2013 start een gespecialiseerde aannemer, Adriaens Molenbouw uit Nederland, met de restauratiewerken aan de Scherpenbergmolen in Westmalle. Deze restauratiewerken omvatten de restauratie van de molenwieken en een volledig nazicht en onderhoud van het maalmechanisme.
De restauratiewerken worden geraamd op ongeveer 30.000,00 EURO. Hiervan subsidieert de Vlaamse overheid 25.000,00 EURO.

Jan Vorsselmans, "Malle. Molenhuis onder de hamer. Koper moet horecafunctie behouden", Gazet van Antwerpen, 14.05.2015, p. 17.
De gemeente Malle gaat het Molenhuis aan de Scherpenbergmolen verkopen. Ondanks protest van de minderheidspartijen CD&V, sp.a/Groen, Open Vld en Vlaams Belang drijft de DBM/N-VA-meerderheid haar wil door.
Het Molenhuis in Westmalle is een taverne-restuarant. Het pand is eigendom van de gemeente Malle, maar wordt beheerd door Toerisme Malle. Die laatste gaf de uitbating van de herberg in handen van een privé-uitbater, die onlangs failliet ging.
De populaire herberg staat dus al enkele maanden leeg, waardoor het zoeken is naar een nieuwe uitbater. Schepen van Toerisme Dries Van Dyck (DBM) lichtte tijdens de jongste gemeenteraadszitting  toe dat Toerisme Malle van die rompslomp af wil en zich vooral wil concentreren met toerisme in Malle in het algemeen en de Scherpenbergmolen in het bijzonder.
Het uitbaten van een horecazaak is geen kerntaak van Toerisme Malle en nog minder van het gemeentebestuur van Malle. Dus besloten we om na onderling overleg het Molenhuis van de hand te doen aan de hoogstbiedende via een openbare verkoop. In de akte wordt vermeld dat het een horecazaak meot blijven en dat hoogstens één derde als woning mag worden ingericht. Zo hebben we de garantie dat er voor de bezoekers eigenlijk niets verandert", vervolgde Van Dijck.
De reacties van de minderheidspartijen waren vernnietigend. Vooral Thierry van der Straten Waillet (CD&V) trok fel van leer. Hij vond het niet kunnen dat een gemeentebestuur een historisch gebouw als het Molenhuis, dat bovendien nog geld opbrengt dankzij de verhuurpijs, zomaar wordt verkocht aan een particulier of brouwerij.
Ook Alain De Laer (Open Vld) was niet te spreken over de verkoop, zelfs al gebeurt die met de verplichting dat de nieuwe eigenaar er een horecazaak van moet maken. "Bepaalde afspraken kunnen wettelijk veranderen, naargelang de omstandigheden", zei hij. Daarom pleitten de oppositiepartijen voor een erfpacht.
Dure opknapbeurt
Volgens Van Dyck werden alle pistes onderzocht en bleek alleen een verkoop als alternatief over. Hij meldde tevens dat het Molenhuis dringend aan een grondige renovatie toe is. De nieuwe eigenaar zal dus naast het aankoopbedrag, dat vastgesteld is op minimaal 320.000 euro, nog heel wat geld moeten steken in een opknapbeurt. "De besparing van een renovatie én de opbrengst van de verkoop van het Molenhuis laten het gemeentebestuur toe voldoende zuurstof te blijven leveren voor een verdere, doorgedreven werking van Toerisme Malle", suste de schepen.
Voor een goed begrip: de Scherpenbergmolen en directe omgeving worden niet verkocht. Wat te koop staat, zijn het Molenhuis met terras, bijgebouw, parking en beperkte groene omkadering. Er zijn twee koopdagen in het Molenhuis, Antwerpsesteenweg 378, op 10 juni om 17u (voorlopige toewijzing) en op 24 juni om 17u (definitieve toewijzing).

Jan Vorsselmans, "Oogstfeest en Schakelplezier aan Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 28.08.2015.
Feesten aan de molen in Westmalle Foto: Jan Vorsselmans
Malle - Het traditionele Oogstfeest van Toerisme Malle en de Sint-Sebastiaansgilde van Westmalle vindt zondag 30 augustus plaats op het gezellige tentenplein aan de Scherpenbergmolen.
U kunt er ontbijten, lekker eten en genieten van tal van proevertjes.
Daarnaast wordt voor animatie, zoals volksdansen, gezorgd.
Die dag kunt u ook deelnemen aan fietshappening De Schakel. Er werden tal van mooie omlopen uitgestippeld. Inschrijven en vertrekken kan aan de molen.
Info: Toerisme Malle, 03.310.05.14 of toerisme@malle.be, www.toerisme-malle.be

Jan Vorsselmans, "Lekker smullen aan Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 30.08.2015.
Foto: De Sint-Sebastiaansgilde in vol ornaat (Foto Jan Vorsselmans)
Malle - Het Oogstfeest aan de molen in Westmalle lokte heel wat bezoekers.
Volwassenen en kinderen gennoten van tal van streekproducten, zoals hoeve-ijs enn trappistenbier.
Fietsers konden er ook deelnemen aanh et evenement De Schakel, waarbij je tal van tochten kon combineren.
De plaatselijke Sint-Sebastiaansgilde bracht volksdansen.

KMA, “Westmalle. Taverne Molenhuis zoekt nieuwe eigenaar”, Gazet van Antwerpen, editie Noord, 26.09.2015, p. 38.
Fred Oostra is de molenaar van de stenen beltmolen op de Antwerpsesteenweg in Westmalle. De molen dateert uit 1843 en is eigendom van de gemeente Malle. Hij werd gebouwd in opdracht van de gebroeders Johannes en Petrus Müllenbruck uit Rührkempen (Duitsland). Het is nog duidelijk te zien dat de molen vroeger een kettingkruier was. De gemeente Malle zoekt momenteel nog een nieuwe eigenaar voor Het Molenhuis, waar tot voor kort een taverne in uitgebaat werd. Bij een eerste poging via een openbare verkoop haalde het Molenhuis de minimumprijs n iet. De molen zelf, het paradepaardje van de site, blijft uiteraard eigendom van de gemeente.

------------------------

Zonnewijzer aan de Scherpenbergmolen te Westmalle

De balustrade over de molentoegang werd in maart 2011 vernieuwd door de gemeente Malle,de eigenaar van de Scherpenbergmolen.
Van de gelegenheid werd gebruik gemaakt om op deze balustrade een zonnewijzer aan te brengen.
Het betreft een verticale, oost afwijkende zonnewijzer,verbeterd voor de lokale lengtegraad. De spreuk op de zonnewijzer luidt:" Ventus Vitam Dat" – "Wind Schept Leven" ,wat dan een logische verwijzing is naar de bijhorende windmolen.
De wijzerplaat vermeldt verder nog de breedte- en lengtegraad van de windmolen.Vermits de wijzerplaat van deze verticale zonnewijzer niet pal naar het zuiden is gericht maar wel naar de kompasrichting 155° (quasi zuidzuidoost) is deze gecorrigeerd voor deze oostelijke afwijking (gnomonische declinatie) van 25°oost.
Op de wijzerplaat bevinden zich schuin naar beneden lopende lijnen,aangeduid van VI naar XVI (zes naar zestien) de uurlijnen,bovendien 7 schuine horizontale curven (waarvan één rechte in het midden),de ecliptica lengtelijnen,met een spreiding van 30° eclipticalengte,wat overeenkomt met één lijn per dierenteken verandering.
Rond de uurlijn van 12 uur (XII) slingert een achtvormige lus. Het analemma.
Dit zonneuurwerk duidt dus niet alleen de tijd (uurlijnen) aan maar ook de stand van de zon in de dierenriem(eclipticalijnen),wat evenwaardig is aan een datumbepaling.
Verdere weetjes op www.zonnewijzerkringvlaanderen.be

Fred OOSTRA, lid Zonnewijzerkring Vlaanderen vzw

"Scherpenbergmolenhuis in Malle zoekt nieuwe bestemming", bouwenenwonen.net, 11.03.2016.
Nabij het centrum van Malle ligt het prachtige molendomein van de Scherpenbergmolen. Als er voldoende wind is draait de windmolen elke zondag, en vele recreanten houden hier dan ook halt. Het molenhuis is echter op zoek naar een nieuwe invulling. Kandidaten kunnen tot en met 21 april een dossier indienen. Het molenhuis, dat gelegen is aan het kruispunt van de Antwerpsesteenweg met de Tichelmansstraat, was jaren lang een succesvolle horecazaak. In 2014 sloot ze evenwel haar deuren. Sindsdien is de gemeente Malle, als eigenaar van het molenhuis en de molen, op zoek naar een nieuwe invulling en uitbater voor het gebouw.
In dit proces wordt de gemeente bijgestaan door de landschapsvereniging Kempens Landschap. Deze organisatie heeft de voorbije jaren al heel wat ervaring en expertise opgedaan bij herbestemmingsprojecten van erfgoedsites.
De gemeente Malle en Kempens Landschap besloten een partneroproep te lanceren om een private partner te zoeken die een passend en kwalitatieve invulling wil geven aan het molenhuis.
(foto) Scherpenbergmolen in Malle
Partner met idee gezocht
Zowel privépersonen als rechtspersonen kunnen zich ten laatste op donderdag 21 april (10u) kandidaat stellen door een dossier in te dienen bij het gemeentebestuur.
Zo’n dossier omvat onder meer een visienota en een businessplan. De scope van de oproep is breed. Ook de rechtsvorm waarin het molenhuis in exploitatie wordt gegeven en de termijn daarvan staat nog open. Dit zal aan bod komen tijdens de verdere besprekingen met de geschikte kandida(a)t(en).
De gemeente geeft wel de voorkeur aan een semiopenbare invulling die een meerwaarde betekent voor de gemeenschap. Bezoekers en recreanten moeten het molenhuis het merendeel van de tijd kunnen bezoeken, op een laagdrempelige manier. Belangrijk om weten is ook dat de nieuwe functie de historiek en de draagkracht van de beschermde omgeving moet respecteren.
Het volledige oproepdossier met alle voorwaarden en praktische informatie kan u opvragen bij Kempens Landschap of de gemeente Malle, door te mailen naar info@kempenslandschap.be
Bron: Provincie Antwerpen

Jan Vorsselmans, "Herberg 't Molenhuis zoekt een nieuwe uitbater", Gazet van Antwerpen, ed. Noord, 16.03.2016.
Foto: Mia Uydens
Malle - Vlak bij de Scherpenbergmolen in Westmalle staat het molenhuis. De gemeente Malle is eigenaar van het hele domein, maar zoekt nu samen met vzw Kempens Landschap naar een concessionaris die gebouw gaat uitbaten als herberg.
Herberg ’t Molenhuis is al jarenlang een begrip in Westmalle en omstreken. Maar deze horecazaak ging in september 2014 failliet en sindsdien staat het gebouw leeg.
De gemeente Malle en het Kempens Landschap lanceren nu een open oproep, gericht naar privépersonen en/of rechtspersonen die een passende en kwalitatieve invulling willen geven aan het molenhuis.
Schepen van Toerisme Dries Van Dyck (DBM) legt uit. “Toekomstige bezoekers en recreanten moeten, net als vroeger, het molenhuis op een laagdrempelige manier kunnen blijven bezoeken. Bovendien moet de uitbating gebeuren met respect voor de geschiedenis van de molen en voor de landschappelijk waardevolle omgeving.”
Kandidaten kunnen tot ten laatste 21 april om 10u een businessplan indienen en afhankelijk daarvan maken de gemeente Malle en het Kempens Landschap hun uiteindelijke keuze. Het volledige oproepdossier met alle voorwaarden en praktische informatie kunt u opvragen bij Kempens Landschap of de gemeente Malle.
Info: info@kempenslandschap.be of toerisme@ malle.be

Jan Vorsselmans, "Oogstfeest en fietshappening aan Scherpenbergmolen", Gazet van Antwerpen, 26.08.2016.
Amusement aan de molen in Westmalle Foto: Jan Vorsselmans
Malle /  Brecht / Zoersel / Wuustwezel - Het Oogstfeest aan de Scherpenbergmolen in Westmalle, gekoppeld aan het fietsevenement De Schakel, sluit op zondag 28 augustus de zomervakantie 2016 op waardige wijze af in de Voor- en Noorderkempen.       De organisatie van het Oogstfeest berust bij Toerisme Malle en de Sint-Sebastiaansgilde. Vanaf 8u kunt u er al terecht voor een lekker ontbijt. Aan de molen kunt u de hele dag genieten van lekkernijen, optredens, animatie, springkastelen, grime, huifkarritjes, volksspelen. Het geheel wordt opgeluisterd door muziek en dans. Zanger-muzikant Jef Wils zorgt met zijn accordeon en keyboard voor heerlijke meezingers en de Morris Dancers uit Engeland zetten hun beste beentje voor.
Om 8u start ook fietshappening De Schakel. Inschrijven kan ter plaatse. De afstanden variëren van 29 tot 152 kilometer. Er worden liefst 22 schakeltochten aangeboden vanuit diverse startplaatsen. De deelnameprijs bedraagt 4 euro voor volwassenen en 1 euro voor kinderen tot 12 jaar.In onze regio kunt u ook vertrekken vanuit ‘hutten’ in Zoersel (Einhoven), Sint-Lenaarts (Eester), Brecht (brandweerkazerne, Ambachtslaan) en Loenhout (Dorensweg).
Info: toerisme@malle.be, 03.310.05.14, www.schakel.

Literatuur

Bolckmans J. Bijdragen tot de geschiedenis van Westmalle, Brecht 1955.
Bolckmans J., Het dubbel-dorp Westmalle-Zoersel (Oudheid en Kunst, jg. XLII, 1959, afl. 1-3).
Bolckmans J., Gids voor Oostmalle-Wechelderzande-Westmalle-Zoersel, Oostmalle, 1961.
Bolckmans J., Westmalle (Oudheid en kunst, jg. XXXVIII, 1955, afl. l,2,3).
Prims F., Westmalle (Antwerpiensia, dl. XXIV, 1953, P. 194-233).
Van Bavel K., Westmalle in oude prentkaarten, Zaltbommel, 1972.
Leon Verryckt, erevoorzitter van Toerisme Malle vzw., publiceerde over "De molenaars van de Scherpenbergmolen te Westmalle" in de jaarboeken van de Heemkundige Kring Malle jaargangen 2003 en 2004.
H. Holemans & P.J. Lemmens, "Molens van de Voorkempen en van Groot-Antwerpen", Nieuwkerken, Ten Bos, 1983, p. 102-104.
Holemans Herman, "Wind- en watermolens van de provincie Antwerpen. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 3. Gemeenten P-Z", Opwijk, Studiekring Ons Molenheem, 2011.
K. Van Bavel, Westmalle in oude prentkaarten, Zaltbommel, 1972.
De houten molen van Westmalle buiten dienst, in: De Dag, 25.01.1939.
De molens van Westmalle, in: De Standaard, 30.06.1961.
De molens van Westmalle, in: Toerisme in de provincie Antwerpen, nr. 6, 1963.
A.L., "De molen van Westmalle wordt hersteld", in: Ons Heem, XVI, 1961, p. 164;
H. Verbist, "De stenen windmolen van Westmalle", in: De Belgische Molenaar, LXXVI, 1981, p. 261;
"De molen van Westmalle", in: Molenecho's, I, 1973, p. 8 en 19; II, 1974, p. 27 en III, 1975, p. 2;
F. Brouwers, "De toekomst van een verleden. Levende molens in de provincie Antwerpen", s.l., Levende Molens Werkgroep Kempen-Antwerpen, (1997);
J. Vorsselmans, "Honderdvijftig jaar Scherpenbergmolen in Westmalle", in: Jaarboek Malle, 14, 1993, nr. 6, blz. 7-20, ill.;
R. Hoeben, De Scherpenbergmolen te Westmalle (Malle). (Portret van een draaiende molen)., in: Natuur- en Stedeschoon, jg. 55 (1986), nr. 6 (nov.-dec.), p. 22-23, ill.
Red., "Scherpenbergmolen laureaat voor de Vlaamse Monumentenprijs 2011, in: "Contactblad, Malle, Heemkundige Kring, jg. 30, 2011, nr. 3, juli-augustus-september, p. 3.
Spruyt Jos, Het Standbeeld van een Malse molenaar, Land in Zicht, LXIX, 2000,2, p. 17-18.
VIA, "Molendomein Scherpenberg", in: Vlaams Ruraal Netwerk, Nieuwsbrief, september 2009.
Herman Verbist, "Bouw en werking van de Scherpenbergmolen", in: Jaarboek van de Heemkundige Kring van Malle, XIV, 1993, p.21 - 34.

Persberichten
MSR, "Omgeving van gerestaureerde Scherpenbergmolen gevrijwaard", in: Het Nieuwsblad, 12.09.2005.
"Domein Scherpenbergmolen heringericht?" Gazet van Antwerpen, 20.03.2008.
Jan Vorsselmans, Authentiek Kempens landschap", Gazet van Antwerpen, 27.07.2010.
Jan Vorsselmans, "Molenromp weer waterdicht", Gazet van Antwerpen, 08.12.2009.
AVdO, "Molendomein feestelijk geopend", Het Nieuwsblad, 10.08.2010.
Wendy Luyks, "Scherpenbergmolen maakt kans op Monumentenprijs", Het Nieuwsblad, 13.07.2011.
"Scherpenbergmolen is mooiste van provincie", Gazet van Antwerpen, 13.07.2011.
Konnie Schreus, "Streekgerechten voor een prikje. Kempense proeverij aan de Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 23.08.2011.
Stanny Correwyn, "De Renesse en Scherpenbergmolen in de kijker. Grote kanonnen op Open Monumentendag", Het Nieuwsblad, 10.09.2011.
Konnie Schreus, "Malle grijpt naast Vlaamse Monumentenprijs.Troostprijs voor Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 09.09.2011.
WLT, "Werken aan Scherpenbergmolen van start", Het Nieuwsblad, 26.01.2013.
Konnie Schreus, "Vlaamse overheid subsidieert 25.000 euro. Restauratiewerken Scherpenbergmolen van start", Het Nieuwsblad, 26.01.2013.
Jan Vorsselmans, "Malle. Molenhuis onder de hamer. Koper moet horecafunctie behouden", Gazet van Antwerpen, 14.05.2015, p. 17.
Jan Vorsselmans, "Lekker smullen aan Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 30.08.2015.
KMA, “Westmalle. Taverne Molenhuis zoekt nieuwe eigenaar”, Gazet van Antwerpen, editie Noord, 26-27.09.2015, p. 38.
Jan Vorsselmans, "Oogstfeest en Schakelplezier aan Scherpenbergmolen", Het Nieuwsblad, 28.08.2015.
"Scherpenbergmolenhuis in Malle zoekt nieuwe bestemming", bouwenenwonen.net, 11.03.2016.
Jan Vorsselmans, "Herberg 't Molenhuis zoekt een nieuwe uitbater", Gazet van Antwerpen, ed. Noord, 16.03.2016.
Jan Vorsselmans, "Herberg 't Molenhuis zoekt een nieuwe uitbater", Gazet van Antwerpen, ed. Noord, 16.03.2016.
Jan Vorsselmans, "Oogstfeest en fietshappening aan Scherpenbergmolen", Gazet van Antwerpen, 26.08.2016.

Mailberichten
Fred Oostra, Westmalle, 24.05.2015, 14.06.2015 (melding van het molenbezoek van Conny Mullenbruck), 25.10.2016.


Laatst bijgewerkt: dinsdag 25 oktober 2016
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens