Beschrijving / geschiedenis

Op de huidige molenwal stond er al voor 1418 een staakmolen om graan te malen. Rond dat jaar overleed Wouter van Hemsrode, heer van Landergem: een heerlijkheid te Anzegem, Tiegem en Ingooigem, in leen gehouden van het grafelijk leenhof De Stenen Man te Oudenaarde. De enige zoon, Jacob, erfde het goed te Landergem met o.m. de windmolen. Tussen 1427 en 1433 was Florent Wielant heer geworden van Landergem.

 Gedurende heel de 15e eeuw bleef de heerlijkheid (met de molen) in het bezit van de familie Wielant. Door het huwelijk van Florentine Wielant met Steven van Liedekerke, heer van Heestert en Zulte, kwam het goed met de molen in handen van de familie Liedekerke, en dit voor de gehele 16e eeuw.

De godsdiensttroebelen vanaf 1566 zouden ook de Landergemmolen niet sparen. Hij vond er zijn ondergang. In het begin van de 17e eeuw werd hij heropgericht: een denombrement van 1631 vermeldt opnieuw de "meulene te Landreghem". Ook op de zg. "Carte Frickx" (1744) en de "Ferrariskaart" (ca. 1775) zien we de molen aangeduid.

In 1781 volgde een grote herstelling, die de molen in zijn huidige vorm heeft opgeleverd. Er werd onder meer een nieuwe staak ingestoken: het exemplaar dat nu nog aanwezig is. Op deze staak lezen we in de maalzolder het jaartal "1781". Lager, een weinig boven de kruisplaten, lezen we: "P.I.W.B./M.M.K.R./TOT/W.A.R.G.M." (M schijnt jonger te zijn). Deze initialen wijzen op een molenmaker uit Waregem. De toenmalige eigenaar was de familie Van Outrijve uit Roubaix en de molenaar was August (of Adolf) Vandenbroucke, van een uitgebreid molenaarsgeslacht in de streek van Waregem. De toenmalige eigenaar was de familie Van Outrijve uit Roubaix uit Roubaix en de molenaar was August (of Adolf) Vandenbroucke, van een uitgebreid molenaarsgeslacht uit de streek van Waregem.

In 1843 werd de graanmolen met bijgaande hofstede verkocht aan Pieter Tack (°Waregem 1795 - Anzegem 1884), gehuwd met Isabelle Defrenne.  Hij liet in 1870 een grondige herstelling uitvoeren. In dezelfde periode was Francies Tack molenaar. De volgende molenaars waren: Karel Mestdagh (°Ingooigem 1815), gehuwd met Julia Vanpoucke (°Harelbeke 1810) samen met Charles Mestdagh (°Anzegem 1849). Zij woonden op de Sterhoek nr. 49.

De kinderen Tack plaatsten in 1901 een stoommachine in een bijgebouw om ook bij windstilte te kunnen malen (uit hun aanvraag bij de provincie: "... une machine à vapeur pour fournir la force motrice au moulin à défaut de vent").
In de periode 1930 tot 1942 werd de molen bemalen door de gebroeders van Ooteghem.

Het stilleggen van de molen in 1942 luidde een periode van verval in. In 1963 stortte de kap in en diende de constructie geschoord te worden. In 1970-1972 werd de Landergemmolen uitwendig hersteld en in 1991 weer draaivaardig gemaakt op initiatief van de Werkgroep West-Vlaamse Molens vzw.
In 2007 verkocht Frans Van Ooteghem, zoon van de laatste molenaar, de molen aan Bruno Janssens uit Kruishoutem.

Foto: Marnix Demoor, 05.07.2010

Foto: Donald Vandenbulcke, 11.10.2009

De molenomgeving. Foto: Robert Van Ryckeghem, 21.05.2008

De molen in 1968 (Foto: M.F. Boogert)

Bijlagen

Jaarlijks aantal asomwentelingen
1991: 13588
1992: 19041
1993: 24458
1994: 28134
1995: 19863
2003:  9630
2004: 10184
2005:  4056
2006:  3566

Literatuur

Chr. Devyt, "Westvlaamse windmolens. Inventaris volgens de toestand op 1 januari 1965", Brugge, 1966, p. 61;
Luc Devliegher, "De molens in West-Vlaanderen", Tielt/Weesp, 1984, p. 108-109 (Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, 9);
Jeroen Cornilly, "Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel 1. Arrondissementen Ieper, Kortrijk, Roeselare, Tielt", Brugge, 2001, p. 28; L. Denewet, "Geschiedkundig overzicht van de Landergemmolen te Anzegem", in: Mededelingenblad Werkgroep West-Vlaamse Molens, VI, 1990, p. 11;
Torie Mulders, "De windmolens tussen Schelde en Leie", in: Handelingen van de Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijk, XXII, 1946-1948, p. 46-107;
G.K. Kockelberg, "Molens van Anzegem", in: Ons Molenheem, XXX, 2005, nr. 2, p. 28-32.
P. Mattelaer, "Molens van groot-Anzegem", in: 33ste Jaarboek van de Geschied- en Heemkundige Kring "De Gaverstreke", Waregem, 2005, p. 147-198, ill.