Beschrijving / geschiedenis

De molen "De Goede Hoop" is de laatste van de 13 molens die Menen ooit rijk was. Deze bakstenen stellingmolen op een kleine wal dateert uit 1798 (jaartal op een klauwijzer). In de korenmolen was op de benedenverdieping aanvankelijk ook een olieslagerij ingericht. Nadat de molen lange tijd in het bezit was geweest van de familie Vandenberghe, werd hij in 1856 opgekocht door Louis Van Hollebeke. Zijn zoon liet in 1890 een stoommachine plaatsen, die om onbekende redenen in 1894 werd verwijderd. De laatste beroepsmolenaar Raphaël Schouteten (+Menen 2010) legde de molen in 1946 stil en het verval trad langzaam in. De stad Menen kocht in 1981 de bouwvallige molen en liet uit veiligheidsoverwegingen de wieken, de stelling en de kap wegnemen. De bakstenen kuip werd met een voorlopige kap afgedekt.

De vorming in 1989 van het Stedelijk Molencomité "De Goede Hoop" Menen, onder impuls van Pierre Vanraes, bracht een nieuwe elan. Deze vzw nam de  molen in  erfpacht voor 27 jaar van de eigenaar, de stad Menen (van 1992 tot 2019). In 1993-1995 liet ze de molen grondig en maalvaardig restaureren. Molenmaker was Eric Vanleene uit Pollinkhove (thans te Ath). De gelaste roeden (23,70 meter) werden vervaardigd door de firma Derckx uit Wessem (NL). Op 29 april 1995 werd de molen feestelijk in gebruik genomen. Eind juli 2006 had de Goede Hoop (sinds april 1995) 342.000 toeren gedraaid en op Monumentendag 2008 reeds 410.000 toeren.

De molen is iedere zondag open van Pasen tot 15 september van 14.00 uur tot 17.30, en met Open Monumentendag van 10.00 tot 12 uur en van 14.00 tot 17.30. Er wodt gewerkt met vrijwillige molenaars en gidsen, die allen lid zijn van het Stedelijk Molencomité, dat de molen in erfpacht houdt van de stad Menen, de eigenaar. Ook worden kleine herstellingen en onderhoud door dat comité verricht. De site rond de molen en het vlaggenpleintje worden verzorgd door de Groendienst Menen. De molen wordt in de kijker gesteld door 4 spotlichten, die aanslaan met de straatverlichting. In de kerstperiode krijgt de molen aan de gaanderij een kerstverlichting die dezelfde uren werkt als de straatverlichting.
Rond de molen staan er rustbanken. Op het gelijkvloers is het infocentrum "Molens van IJzer tot Leie" gevestigd, ingericht door de Werkgroep West-Vlaamse Molens vzw. Ook is er afzonderlijke stand met info over "De Goede Hoop". Er hangen een 500- tal schalies binnenin met de naam er op van schenkers die een financieel steuntje gaven bij de restauratie.

De  wieken  van  de  molen  'De  Goede  Hoop'  Menen  hebben in oktober 2009 reeds  440.000  toeren  gedraaid. De  molenromp  werd  in 2009 volledig  ontdaan  van  groenaanslag  door  het  grondig  karcheren  en  bewerkt  met  een  speciale  witlaag.  Alle  houtonderdelen  werden  gekuisd  en  geölied. Ook  het  dak  werd  gezuiverd  en  kreeg  een  opknapbeurt.  De  slechte  hekscheden van de wieken werden  vervangen. Voor 2010 worden nieuwe zeilen voorzien.

Guy Desloovere & Lieven Denewet

Voor meer info:
Secretaris Stedelijk Molencomité
Develter Freddy, E. Zolastraat, 10
8930 Menen.
tel. 056.51.53.02
fredy.develter@pandora.be
Voorzitter: de heer Jan Bekaert, Menen
bekaertjan_@hotmail.com
of tel. 056.53.23.63 (Dienst voor Toerisme Menen)

Foto: Christiaan Debusschere, Kortemark

Foto: Robert Van Ryckeghem, 16.10.2003

Molen in 1986 (Foto: collectie N. Sonneveld-Riper)

Foto: M.F. Boogert, 1975

Bijlagen

1. Jaarlijks aantal asomwentelingen
2006: 34.520

2. Persbericht. ODW, "De Goede Hoop lekt als een zeef. Meense molen opnieuw in de steigers", in: Het Nieuwsblad, 11.01.2003.
MENEN - De molen De Goede Hoop in de Kortrijkstraat staat in de steigers. De Menenaars vragen zich af hoe dat mogelijk is. De molen werd pas helemaal gerestaureerd in 1994-95 en nu wordt er opnieuw aan gewerkt.
We vroegen Jan Bekaert, voorzitter van het Stedelijk Molencomité, naar het waarom van deze werken. ,,Die werken zijn nodig om de binnenkant van de molenromp waterdicht te maken. Bij hevige neerslag droop het water langs de binnenzijde naar beneden. Dat veroorzaakte heel wat vocht en schimmelvorming op de muren.''
De werken kosten ruim 58.000 euro. Het voegwerk moet verwijderd worden, de romp gereinigd, kapotte en beschadigde stenen vernieuwd, de totale oppervlakte ontmost. Er moet een nieuw parament geplaatst worden op basis van natuurlijke kalk, de volledige romp moet met vloeibare cement bestreken worden en er moet een grondlaag op basis van siliconen aangebrahct worden.
De eindlaag bestaat uit een lichtechte, ademende en hoogdekkende minerale buitenverf op basis van silicaten.
Die wordt tweemaal aangebracht.
,,Als het geheel is afgewerkt, dan zal de molen zijn oorspronkelijke kleur hebben: gebroken wit met een zwarte plint'', aldus Jan Bekaert.
Konden die werken niet uitgevoerd worden bij de grote restauratie in de jaren '90? Jan Bekaert: ,,De kosten liepen dan al zo hoog op dat we dachten dat het zonder die afwerking ook wel zou gaan. Maar de bestaande bakstenen romp bleek zo poreus dat bij hevige neerslag het water door de muren heen drong. We konden niet wachten met die werken. De eigenlijke restauratie is anders heel goed. Er zijn niet de minste problemen met de maalinrichting.'' Tegen de lente zal molen De Goede Hoop er opnieuw prachtig bijstaan.
Van Pasen tot halfweg september is de molen De Goede Hoop in de Kortrijkstraat iedere zondag gratis te bezoeken. Groepsbezoeken kunnen op ieder ogenblik na afspraak met de toeristische dienst, Stadsmuseum 't Schippershof, Rijselstraat, Menen, tel. 056-53.23.63.

3. Persbericht. ODW, "Kuip Goede Hoop wordt gerestaureerd", in: Het Nieuwsblad, 05.09.2001.
MENEN - Molen De Goede Hoop aan de Kortrijkstraat is aan een grondige beurt toe. Dat beaamde de gemeenteraad van Menen op z'n jongste zitting. Bij hevige regen stroomt het water door de wanden naar binnen. De beschermde molen, die in de jaren negentig grondig werd gerestaureerd, is nu aan een nieuwe restauratie toe. De kostprijs wordt op bijna 2 miljoen frank, bijna 50.000 euro, geraamd.
Jan Bekaert, voorzitter van vzw Molencomité De Goede Hoop: ,,Bij de eerste restauratie van de molen werd om budgettaire redenen geen aandacht besteed aan het waterdicht maken van de molenromp. Dat wreekt zich nu.
De regen sijpelt gewoon binnen. De romp wordt niet alleen waterdicht gemaakt, hij wordt ook geverfd. In het wit of in het steenrood, dat staat nog niet vast.''
De restauratiekosten worden betaald door de Vlaamse Gemeenschap (50 procent), de provincie (15 procent) en de stad Menen (35 procent). Met de btw komt dat voor de stad op een uitgave van 877.568 frank (21.754,34 euro).

4. Persbericht. DWC, "Molenbezoek", in: Het Nieuwsblad, 01.08.2009.
MENEN - De stenen molen De Goede Hoop in de Kortrijkstraat is nog tot 15september iedere zondag te bezoeken van 14 tot 17.30uur. Er is bij iedere bezoekbeurt een molenaar aanwezig. (dwc)

5. Persbeicht. ODW, "Radioamateurs promoten molen", in: Het Nieuwsblad, 17.09.2009.
MENEN, - Radioamateurs Jean (ON8ZT) uit Menen en Yves (ON4BNC) uit Bissegem, nemen op zondag 20september deel aan de ‘Belgian Mill Award' waarbij Belgische molens gepromoot worden. Jean en Yves doen dat in de molen De Goede Hoop, Kortrijkstraat 396 van 8 tot 12uur.

6. Persbericht. CR, "Raphaël Schouteten", in: De Weekbode, 02.04.2010.
Menen Op zaterdag 27 maart is in het woon-en zorgcentrum Hof ter Linden Raphaël Schouteten (90) overleden. Raphaël werd op 8 april 1919 in Menen geboren. Hij bleef ongehuwd. Raphaël was de laatste molenaar van de molen De Goede Hoop in Menen. Hij was lid van de NSB afdeling Menen en erelid van de Civiele Bescherming. De uitvaartdienst had plaats op donderdag 1 april in de St.-Jozefskerk op de Barakken. (CR-rouwbegeleiding Pollie)

Literatuur

Chr. Devyt, "Westvlaamse windmolens. Inventaris volgens de toestand op 1 januari 1965", Brugge, 1966, p. 94;
Luc Devliegher, "De molens in West-Vlaanderen", Tielt/Weesp, 1984, p. 304-307 (Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, 9);
Jeroen Cornilly, "Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel 1. Arrondissementen Ieper, Kortrijk, Roeselare, Tielt", Brugge, 2001, p. 149;
Guy Desloovere, "De molen De Goede Hoop. Historiek van een restauratie", in: 't Wingheroen, XIX, 1995, nr. 2, p. 5-16;
Guy Desloovere, "De molen De Goede Hoop", in: De Leiegouw, XXXVIII, 1996, p. 187-196;
Pierre Mattelaer, "De molens van Menen", in: De Leiegouw, XXIII, 1981, p. 379-400;
Stedelijk Molencomité, "'Menens molen moet malen': droom vervuld op 29 april 1995", in: Molenecho's, XXIII, 1995, nr. 2, p. 74-75;
Lieven Denewet, "Goede hoop voor het herstel van "De Goede Hoop" uit Menen", in: Molenecho's, XVII, 1989, p. 113-117;
J. Maes, "De laatste molen van Menen", in: De Belgische Molenaar, LXXI, 1976, p. 118-119;
Guy Desloovere, "De Molen uit Menen de Goede Hoop: een van de oudste stenen molens in West-Vlaanderen", in: De Gids, Kortrijk, Westvlaamse Gidsenkring Kortrijk, XXXV, 1999, nr. 1, p. 25-26;
A. Van Stappen, "De molen 'De Goede Hoop' te Menen ingehuldigd" in: Natuur- en Stedenschoon, LXIV, 1995, nr. 4, p. 27-28;
Marc Pyncket, "Meense molensprokkelingen", Menen, 2005, 43 p. (overdruk uit: 't Wingheroen, tijdschrift van de Heemkundige Kring Dr. Rembry-Barth Menen, april 2005);
A. Vandendriessche, "Historiek van het dossier 'Molen de Goede Hoop' " in: 't Wingheroen, nr. 44, jg. XIII, 1989, nr. 2, p. 23-24;
D. Aps, "Geschiedenis en karakteristieken van de molen 'De Goede Hoop' " in: 't Wingheroen, nr. 44, jg. XIII, 1989, nr. 2, p. 20-22, ill.;
P. Vindevogel, "Dreigt onze molen 'De Goede Hoop' aan het oog onttrokken te worden?", in: 't Wingheroen, nr. 40, jg. 12 (1988), nr. 1, p. 35-41, ill.
ODW, "Kuip Goede Hoop wordt gerestaureerd", in: Het Nieuwsblad, 05.09.2001.
ODW, "De Goede Hoop lekt als een zeef. Meense molen opnieuw in de steigers", in: Het Nieuwsblad, 11.01.2003. 
DWC, "Molenbezoek", in: Het Nieuwsblad, 01.08.2009.
ODW, "Radioamateurs promoten molen", in: Het Nieuwsblad, 17.09.2009.
CR, "Raphaël Schouteten", in: De Weekbode, 02.04.2010.