Beschrijving / geschiedenis

Vincent Scheere bouwde in 1774 een houten graan- en oliewindmolen. .In 1834 was griffier Jan-Baptist Vincent eigenaar en in 1842 zijn zoon Vincentius Vincent. Deze houten molen (kad. E 117) werd afgebroken en op de plaats van deze molen werd in 1865 een stenen windmolen gebouwd. Het was molenaar Ferdinand Hoste, gehuwd met Maria-Julia Vincent en eigenaar sinds 1849, die in 1865 de huidige stenen windmolen liet bouwen.

In 1885 werd een stoommachine geplaatst, die reeds in 1910 weer verwijderd werd.

In 1959 werd de molen verdekkerd op één roede. Dit kon niet beletten dat Hostesmolen in 1961 werd stilgelegd en in verval geraakte. Vanaf 1985 werden een aantal herstellingswerken uitgevoerd. De molen werd aangekocht door het gemeentebestuur in december 1997 en werd volledig gerestaureerd (molenmaker: Roland Wieme uit Deinze) en uitgebreid met een polyvalente zaal en een sanitair blok. Hij werd opnieuw geopend in september 2001. Hij wordt regelmatig draaiend gehouden door molenaar Marc Gelaude en Ruud Dekeukelaere.

Lieven Denewet

Foto: Christiaan Debusschere, Kortemark

Prentkaart coll. Rob Simons, Sint-Huibrechts-Lille

Prentkaart coll. Ronny Van Landschoot, Sijsele

Prentkaart Blomme en Van Den Bon, Ruiselede (coll. Ronny Van Landschoot, Sijsele)

Bijlagen

1. Jaarlijks aantal asomwentelingen
2006: 3.464

2. Persbericht.  Ingrid Castelein, "Ruiselede heeft nu meester-molenaar", in: Het Nieuwsblad, 23.07.2003.
RUISELEDE - Het publiek is welkom op de Hostens' molen. De geschiedenis ervan gaat terug tot 1774. Sedert de molen werd gerestaureerd, draaien de wieken onder de vaardige handen van Marc Gelaude. Marc was altijd al geïnteresseerd in mechaniek en met het behalen van het diploma van meester-molenaar verwezenlijkte hij een oude droom.Marc Gelaude: ,,Een molen is een machine, een technisch geheel en ik heb interesse voor al wat draait. De molenaarscursus bestaat uit theorie en werfbezoeken met een stage van honderd uur waarin je effectief leert malen. Ik ging hiervoor naar molens in Brugge en Koksijde. Er was in Ruiselede nog geen sprake van een gerestaureerde molen. De cursus wordt georganiseerd door vzw Molenzorg. Het opnieuw laten draaien en malen van molens maakt immers deel uit van hun restauratieprojecten.''
- En toen kocht de gemeente Hostens' molen aan. De molen werd gerestaureerd én bovendien maalvaardig hersteld.
,,Dat was een gelukkige samenloop van omstandigheden. Ik heb deze molen nu helemaal voor mij alleen. Ik zorg voor het onderhoud en een keer per maand staat de molen open voor het publiek. Ik breng dan tarwe mee en als het weer het toelaat vermalen we het tot bloem. Malen is een boeiend procédé.''
- Kun je de vergelijking met jouw voorgangers doorstaan?
,,Ik heb bewondering voor het vakmanschap van de beroepsmolenaars van vroeger. Wij kunnen dat nooit evenaren. Zij waren dag en nacht bezig met hun job. De finesse zit in een samenspel van factoren. Voeling hebben met het weer maar evengoed met het graan tussen de molenstenen. Een goede molenaar hoort of het malen gelijkmatig verloopt en realiseert een grotere opbrengst.''
- En wie is er klant?
,,Eén windmolen leverde destijds genoeg grondstof voor het dagelijkse brood van duizend mensen. Hostens' molen maalt nu enkel uit liefde voor het ambacht en op aanvraag. Voor wie dat wenst, maal ik vers tarwemeel.''

3. Persbericht. ICA, "Hostens Molen", in: Het Nieuwsblad, 05.06.2009.
RUISELEDE - In Hostens Molen staat nog tot 12 juni de tentoonstelling Al-Boeksoek opgesteld. De realisatie van het Literair Museum Hasselt toont hoe Marokko en Turkije in de jeugdliteratuur voorkomen. Hostens Molen is op de dinsdagen 5, 19 en 26mei en op 2 en 9juni uitzonderlijk open van 17 tot 19uur. (ica)

4. Persbericht. Ingrid Castelein, "'Ik koester mijn herinneringen aan élke editie'. Oscar De Paepe (78) blikt terug op 50 jaar Molenfeesten", Het Nieuwsblad, 29.07.2009.
RUISELEDE - Oscar De Paepe lanceerde in 1972, als schepen van Cultuur, de Molenfeesten. 'Samen met wijlen Gaston Claeys kwam ik op het idee. Molens zijn een dankbaar thema.' Een terugblik op 50 jaar Molenfeesten. Oscar De Paepe (78) doet zijn verhaal in de schaduw van Hostens' molen aan de Kruisewegestraat. 'Ik heb altijd al iets gehad met molens. Ik ben geboren vlakbij Billiets molen, lag mee aan de basis van de Molenfeesten, en woon nu nabij Hostens' molen, iets waar ik me erg gelukkig om prijs. De gemeente heeft er trouwens goed aan gedaan om deze molen aan te kopen en zo mooi te restaureren', prijst Oscar. 'Ik kan er elke dag in mijn tuin van genieten.'
Het gemeentelijk feestcomité tekende vanaf 1972, onder impuls van De Paepe en Claeys, voor de organisatie van de (aanvankelijk) jaarlijkse Molenfeesten. 'Het eerste jaar pakten we uit met een fototentoonstelling, een molenbal met optreden van Walter De Buck, een molenparade en een molenkoekenworp.'
Vanaf 1973 was er sprake van een heuse stoet, die werd geregisseerd door de Brugse William De Becker. 'De eerste stoet koste 75.000Belgische Frank en er namen een zeshonderdtal figuranten aan deel. Het evenement kon op grote belangstelling rekenen in alle kranten en lokte duizenden toeschouwers.'
Het molenthema werd er in dertien onderdelen breed aangesneden. Zo was er een groep gewijd aan Sint-Victor, patroonheilige der molenaars. Het zaaien, maaien, oogsten en dorsen kwam aan bod, er werden spreekwoorden rond molens uitgebeeld en zelfs Don Quichote, die tegen windmolens vocht, kreeg een plaats in de stoet. De laatste wagen voerde de verkozen Molenprinses rond.
'Er waren onder de organisatoren veel plagerijen. Zo werd de ezel van Don Quichote ooit verstopt zodat er even paniek was', lacht Oscar. De molenkoekenworp, die ook nu nog standhoudt, is een erfenis van het allereerste molenfeest in 1959. 'Van op de molen werden toen koeken uitgeworpen, in één ervan stak een vijffrankstuk dat een prijs opleverde.'
De organisatie nam deze traditionele koekenworp over met uitworp van op het gemeentehuis. In de plaats van een muntstuk staken in de broodjes tombolalotjes die een prijs opleverden. Vanaf 1974 werd het programma uitgebreid met een kunstmarkt en in 1975 met demonstraties van oude ambachten.
'De Molenfeesten hebben tot 1980 jaarlijks plaatsgevonden. Vanaf 1984 werden ze om de drie jaar georganiseerd. Dat Ruiselede het molendorp genoemd wordt, is een rechtstreeks gevolg van de Molenfeesten. Doordat de Molenfeesten in de jaren zeventig zo'n succes kenden, kwamen we op het idee om Ruiselede tot molendorp te dopen. Het idee werd door de cultuurraad goedgekeurd en vervolgens werden de verkeersborden met de naam 'Molendorp' geplaatst.'
Ook sinds Oscar niet meer bij de organisatie betrokken is, tekent hij als toeschouwer op de Molenfeesten present. 'Ik heb geen enkele editie gemist en koester mooie herinneringen aan elk feest, alleen jammer dat er geen stoet meer is', besluit hij.

5. Persbericht. ICA, "Vijftig jaar Molenfeesten met Luna Twist en Laura Lynn, programma 2009", Het Nieuwsblad, 29.07.2009.
RUISELEDE - Hostens' molen aan de Kruiswegestraat werd na zware oorlogsschade, opgelopen in WOII, hersteld en in 1959 feestelijk heropend. Vanaf 1972 breidden de Molenfeesten uit met een molenstoet en de verkiezing van een molenprinses.'Met een driedaagse vieren we vandaag de 50ste verjaardag van de Molenfeesten', vertellen de feestcomitéleden. 'Nieuw is dat een tent op de Markt het centrum van het feestgedruis wordt.' Het festijn gaat op vrijdag 31 juli van start met sneukeltochten rond het molenthema. Wandelaars leggen 6 kilometer af, fietsers 28. Op de stopplaatsen wachten drank en hapjes en in de feesttent zijn er optredens van The Shadoogies en de Poolse dansgroep Kontrabanda Krew.
Zaterdag 1 augustus start om 14 uur met een kindermiddag, gevolgd door de toneelvoorstelling Muchachos om 19 uur aan Hostens' molen. Stains of Noah, Maximus en vooral Luna Twist zullen vanaf 21 uur de feesttent laten daveren.
Op zondag slenter je na het aperitiefconcert en de barbecue rond op de kunst- en ambachtmarkt met demonstraties. De Polder Cowboys zorgen voor dans en muziek, Muchachos kun je om 17 en 19 uur aan Hostens' Molen meepikken, waarna om 20 uur aan het gemeentehuis de traditionele koekenworp met mooie prijzen volgt. Niemand minder dan Laura Lynn sluit, samen met het vuurwerk, de jubileumeditie van de Molenfeesten af. (ica)
Alle evenementen en optredens zijn gratis, behalve de sneukeltochten (2 of 7 euro) en de barbecue (10 euro). Info op 051-68.80.63

6. Persbericht. Ingrid Castelein, "Muchachos op Molenfeesten. Gratis", in: Het Nieuwsblad, 01.08.2009.
Tielt - Het Tieltse toneelgezelschap tekent met Muchachos present op de Molenfeesten in Ruiselede. Voorstellingen op zaterdag 1 augustus om 19 uur en op zondag 2 augustus om 17 en 19 uur, telkens aan Hostens' molen, Kruiswegestraat, Ruiselede.

7. Persbericht. Ingrid Castelein, "50ste verjaardag Molenfeesten groot succes", Het Nieuwsblad, 03.08.2009.
Vijftig jaar geleden werd Hostens' molen na oorlogsschade hersteld en feestelijk heropend. De prachtige windreus gaf vervolgens aanleiding tot de Molenfeesten en het jubileum van dit jaar vroeg om een extra feestje. Het werd een driedaagse met een aanbod waar het publiek massaal op afkwam.
Zonder sloefen
RUISELEDE - Hostens' molen was het decor voor drie gewaardeerde opvoeringen van het stuk Muchachos van Stany Crets. Het werd een Ruiseleeds feestje in een regie van Stefaan De Cloet, Piet Van Compernolle en Davy Dufour om het publiek in te wijden in de tien geboden van de Muchachos zoals: 'Nooit sloefen dragen!' (ica)

8. Ica, "Kunst in molen", Nieuwsblad, 07.08.2009. RUISELEDE - Christine en Lucrèce Hoste stellen van 15 tot en met 17 augustus, telkens van 14 tot 18 uur, keramiek en acrylschilderijen tentoon in Hostens molen in de Kruiswegestraat.

9. ICA, "Molenwieken", in: Het Nieuwsblad, 22.09.2009.
RUISELEDE - Het gemeentebestuur ontvangt van het provinciebestuur een toelage per omwenteling die de wieken van Hostens Molen maken. Voor dit jaar komt dat op een totaal bedrag van 355euro, zo bleek uit de bespreking van de begroting op de raadszitting.

10. Ingrid Castelein, "'Hostens' Molen is ideale trouwlocatie'. Oppositie wil huwelijken afsluiten buiten de trouwzaal", in: Het Nieuwsblad,21.11.1009.
RUISELEDE - Als het van oppositiepartij Durven afhangt, kan er straks gehuwd worden in Hostens' molen in Ruiselede. Maar de meerderheid ziet het voorstel niet zitten en houdt de boot af. Ingrid Castelein Tot op vandaag worden burgerlijke huwelijken in Ruiselede enkel voltrokken in de trouwzaal van het gemeentehuis. Maar het Burgerlijk Wetboek voorziet sinds kort in de mogelijkheid om ook op andere plaatsen te trouwen. Voor Renaat Hoop van oppositiefractie Durven het sein om met Hostens' molen als extra trouwlocatie op de proppen te komen.
'Hostens' molen voldoet aan de wettelijke
voorwaarden, biedt met zijn zaaltje voldoende ruimte en onderstreept de uitstraling van onze gemeente als Molendorp', verduidelijkt Hoop. 'De huidige trouwzaal in het gemeentehuis telt maar een handvol zitplaatsen, waardoor het moeilijk is om daar een trouwplechtigheid op een comfortabele manier te laten bijwonen door vrienden en familieleden.'
De CD&V-oppositiefractie is het voorstel genegen. 'Een beter toegankelijke locatie dan de huidige trouwzaal is welkom en daarom steunen wij de keuze voor Hostens' molen', zei Marnix Van Daele op de jongste gemeenteraadszitting. 'Die prachtige locatie geldt als een uithangbord voor de gemeente. De restauratie heeft veel gekost en de molen wordt te weinig gebruikt. Ze beschikbaar stellen voor huwelijken is een stap in de goede richting.'
Maar de pleidooien konden de RKD-meerderheid niet overtuigen. 'Er kunnen in de trouwzaal dertig stoelen staan, wat toch meer is dan een handvol', stelt burgemeester Greet De Roo, die het voorstel ondoordacht noemde. 'Mensen met beperkingen en hun familie krijgen de kans om op de gelijkvloerse verdieping van het gemeentehuis te huwen. Verder bieden wij na afloop een receptie aan, wat in de molen minder praktisch zou zijn.'
De Roo wijst ook op de schoonheid van het gemeentehuis. 'Het is een parel van neo-gotiek en een van de mooiste monumenten in de streek. Het is dan ook zeker plechtig, waardig en stijlvol om te kunnen huwen in dit historisch kader, waar al sinds 1879 huwelijken voltrokken worden. De gerenoveerde kerk en straks het heraangelegde park vormen een mooi decor om vlakbij foto's te nemen.'
De Roo wijst er verder op dat het niet evident is om de niet-geïsoleerde molen te verwarmen en dat, voor huwelijken in de molen, alle administratie zoals computer en rijksregister zou moeten verhuizen.

JD, "Trouwen in Hostens Molen?", in: De Weekbode, 27.11.2009.
RuiseledeRenaat Hoop (Durven) had een agendapunt toegevoegd omtrent de plaats voor het voltrekken van een burgerlijk huwelijk. Hij stelde dat de huidige trouwzaal in het gemeentehuis zeer klein is. "Het Burgerlijk Wetboek voorziet sinds kort de mogelijkheid om andere openbare plaatsen aan te wijzen voor de huwelijksvoltrekking. Hostens Molen voldoet aan de wettelijk gestelde voorwaarden en biedt voldoende ruimte en onderstreept daarbij de uitstraling van onze gemeente als Molendorp", stelde hij. Marnix Van Daele (CD&V) had meer een probleem over de toegankelijkheid van de trouwzaal. "In het verleden is dit wellicht de reden geweest waardoor oudere mensen de plechtigheid niet konden meemaken of jubilarissen niet konden ontvangen worden." Hij pleitte dan ook voor een veel beter toegankelijke locatie en de keuze voor Hostens Molen kon hij daarbij wel ondersteunen. "Deze prachtige locatie is een uithangbord, maar wordt veel te weinig gebruikt. Door ze beschikbaar te stellen als trouwzaal zetten we een stap in de goede richting. Burgemeester Greet De Roo (RKD) verwoordde heel omstandig het standpunt van het schepencollege. Ze wees op de korte duur van een burgerlijk huwelijk (slechts tien minuten), de 22 stoelen in de trouwzaal, "wat meer is dan een handvol, er staan acht stoelen in de inkomhal en de deuren van de trouwzaal kunnen opengezet worden."
Ze wees er tevens op dat de mensen kunnen vragen het huwelijk te voltrekken op het gelijkvloers van het gemeentehuis. "Daarnaast is het gemeentehuis een parel van neogotiek en een van de mooiste uit de streekn waar al vanaf 1879 huwelijken worden voltrokken. Trouwen in het gemeentehuis is ook makkelijker voor de administratien die alles bij de hand heeft." Ten slotte wees de burgemeester op de energieverspilling indien de molen moet verwarmd worden voor een korte plechtigheid. "Om deze redenen en ook omdat wij aandacht hebben voor het klimaat, vinden wij het voorstel van Durven ondoordacht, waardoor wij verzoeken het eenparig te verwerpen", besloot de burgemeester. Het punt werd verworpen, meerderheid tegen minderheid.

Persbericht. Ingrid Castelein, "Telkens vroeg opstaan zie ik echt niet zitten. Leerlingen maken brood in Week van de Smaak", Het Nieuwsblad, 22.11.2006.
Ruiselede - De Week van de Smaak is voor de leerlingen van het Sancta Maria Instituut de gelegenheid om zich te verdiepen in het meest alledaagse product dat we kennen: brood. Het centrale thema, brood , geeft inspiratie voor een gevarieerd pakket aan lessen waarbij de jongeren op uitstap gaan, theorie krijgen en, van in de keuken tot in het laboratorium, de handen uit de mouwen steken.
,,De lessen en activiteiten passen in het concept Integrale Opdrachten waarbij we één onderwerp vanuit verschillende vlakken benaderen'', zegt lerares Carine Vandenabeele. ,,Met het lerarenkorps vonden we dat het thema brood ideaal past voor het Molendorp daar de Hostensmolen nog werkt en maalvaardig is.''
Molenaar Marc Gelaude was voor de gelegenheid op post om aan de veertienjarigen het maalproces uit te leggen. Zelfs voor de meeste Ruiseledenaren in het gezelschap was het een eerste kennismaking met de molen in werking. Na afloop van het bezoek kregen de tieners van molenaar Gelaude een zak gemalen meel mee en konden ze in de keuken zelf aan de slag om brood te bakken. Met opgerolde mouwen mengden ze meel en water tot een deegbol en daarna was het kneden geblazen.
,,Voor de leerlingen een ideale manier om met verschillende aspecten kennis te maken en te ondervinden wat ze leuk vinden'', aldus lerares Carine. Bakker worden overwegen de meeste derdejaars niet meteen. ,,Ik zou het niet zien zitten om elke dag vroeg op te staan'', zegt Siegried Devlieghere. ,,Nochtans bakte mijn grootvader dikwijls brood, als hobby. Dat zie ik wel zitten.'' Benjamin De Reviere treedt haar bij. ,,Kneden en bakken is leuk voor één keer.''
Pieter-Jan Snoeck blijkt als enige van het gezelschap het kneden van deeg goed in de vingers te hebben. Hij is dan ook niet aan zijn proefstuk toe. ,,Ik heb thuis al een paar keer brood gebakken en vind dat best leuk.''
,,Brood kopen bij de bakker zijn we zo gewoon maar nu staan we ook eens stil bij wat er allemaal komt bij kijken'', zeggen de derdejaars.
Na het bakken van hun eigen broodje, gaan de jongeren bij een bakker neuzen hoe hij de klus aanpakt. In de les natuurwetenschappen leren ze over de vezels in graan en in het labo bepalen ze via proeven hoeveel vitamines en mineralen het basisproduct bevat.

Literatuur

Chr. Devyt, "Westvlaamse windmolens. Inventaris volgens de toestand op 1 januari 1965", Brugge, 1966, p. 105;
Luc Devliegher, "De molens in West-Vlaanderen", Tielt/Weesp, 1984, p. 354-355 (Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, 9);
Jeroen Cornilly, "Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel 1. Arrondissementen Ieper, Kortrijk, Roeselare, Tielt", Brugge, 2001, p. 206;
Geert Deguffroy, "Ruiseleeds Molenpatrimonium", in: Oud Ruysselede, XIV, 1997, nr. 2, p. 43-95;
Jan De Ketelaere, "De Kruiswegemolen in het molendorp Ruiselede: een geschiedenis van vallen en opstaan, en zijn toekomst?" in: Mededelingenblad Werkgroep West-Vlaamse Molens, XIII, 1997, p. 17-20;
J. Vangaver, "Een stukje molenhistorie uit Ruiselede", in: Handelingen van de Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijk, XXXI, 1959-1960, p. 277-279;
Lieven Denewet, "Rapport. Dertig jaar molenzorg in het Tieltse Molenland", in: Molenecho's, XXXI, 2003, nr. 1, p. 120-145;
J. Vangaver, "Een stukje molenhistorie uit Ruiselede. De molen van Delanghe. Billietsmolen of Knokmolen. Hostensmolen", in: Jaarboek Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijjk, XXXI, 1959-60, p. 277-279;
R.D., "De molens te Ruiselede", in: De Zondag, 27 april 1957;
R.D., "Molens van Ruiselede vroeger en nu", in: De Zondag, 28 april en 5, 12 en 19 mei 1972;
Robert Hoste, "Familieboek Hoste', Tielt, eigen beheer, 1984;
Marnik Braet, "Omtrent de familie Vincent en Hostesmolen", Oud Ruysselede, 2001, 2, p. 67-71;
Robert Hoste en Jos Laporte, "Genealogisch fragment van het geslacht Hoste uit Ruiselede", in: Vlaamse Stam, Tijdschrift voor familiegeschiedenis, Antwerpen, jg. 24, 1988, nr. 6, juni, p. 295-303, ill.;
Paul Vandepitte & Jaak Billiet, "Tielt en de Molenlandroute: een historisch-toeristische verkenning", Tielt, De Roede van Tielt, 1973, 136 p., ill.
Ingrid Castelein, "Ruiselede heeft nu meester-molenaar", in: Het Nieuwsblad, 23.07.2003.
Wies Lema, "De oorlog der seksen bij Hostens molen", Ruiselede, bij de auteur, 2000, 62 p. (roman)
ICA, "Hostens Molen", in: Het Nieuwsblad, 05.06.2009.
Ingrid Castelein, "'Ik koester mijn herinneringen aan élke editie'. Oscar De Paepe (78) blikt terug op 50 jaar Molenfeesten", Het Nieuwsblad, 29.07.2009.
ICA, "Vijftig jaar Molenfeesten met Luna Twist en Laura Lynn, programma 2009", Het Nieuwsblad, 29.07.2009.
Ingrid Castelein, "Muchachos op Molenfeesten. Gratis", in: Het Nieuwsblad, 01.08.2009.
Ingrid Castelein, "50ste verjaardag Molenfeesten groot succes", Het Nieuwsblad, 03.08.2009.
ICA, "Molenwieken", in: Het Nieuwsblad, 22.09.2009.Ica, "Kunst in molen", Nieuwsblad, 07.08.2009.
Ingrid Castelein, "'Hostens' Molen is ideale trouwlocatie'. Oppositie wil huwelijken afsluiten buiten de trouwzaal", in: Het Nieuwsblad,21.11.1009.
JD, "Trouwen in Hostens Molen?", in: De Weekbode, 2Ingrid Castelein, "Telkens vroeg opstaan zie ik echt niet zitten. Leerlingen maken brood in Week van de Smaak", Het Nieuwsblad, 22.11.2006.
7.11.2009.