Molenzorg
Ruiselede, West-Vlaanderen
Naam

Hostensmolen
Hostemolen

Ligging Kruiswegestraat
8755 Ruiselede

400 m W v.d. kerk
kadasterperceel E117


toon op kaart
Geo positie 51.041389, 3.383752
Eigenaar Gemeente Ruiselede
Gebouwd 1774 / 1865
Type Stenen stellingmolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Vroeger ook oliemolen; later verhoogd
Gevlucht/Rad Geklinknagelde roeden, verdekkerde binnenroede (sinds 1959)
Inrichting Twee steenkoppels, buil en haverpletter
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
17.03.1949
Molenaar Stijn Vancauwenberghe, Sint-Joris-ten-Distel; Laurens Verheughe, Ruiselede
Openingstijden Elke 1e zondag van de maand (uitgezonderd op feestdagen) van 10 tot 12 u.; op molendagen. Contact: vancauwenberghe.stijn @ gmail.com; op zaterdagen bij goed molenweer (info: laurens.verheughe@hotmail.com)
<p>Hostensmolen<br />Hostemolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden  

Beschrijving / geschiedenis

De Hostensmolen is een stenen stellingmolen, thans enkel ingericht op graan te malen, in de Kruiswegestraat.

Aanvankelijk stond hier een stenen grondzeiler, ingericht als koren- en oliemolen. Deze werd in 1774 gebouwd door Vincent Scheere. In 1834 was griffier Jan-Baptist Vincent eigenaar en in 1842 zijn zoon Vincentius Vincent. Deze  molen (kad. E 117) werd in 1865 verhoogd tot een stenen windmolen, om graan te malen en olie te slaan. Dat gebeurde op initiatief van molenaar Ferdinand Hoste, gehuwd met Maria-Julia Vincent en eigenaar sinds 1849.

Er is nog geen molen te zien op de Ferraiskaart (ca. 1775) die kennelijk heel kort voor de oprichting werd getekend. Op de topografische kaart van Ph. Vandermaelen (ca. 1860) vinden we de benaming "M(oulin) St. Vincent", maar de benaming Sint-Vincentiusmolen hield blijkbaar niet stand

De benaming Kruiswegemolen, zoals die in de jaren 1960-1990 gangbaar was, is nu verlaten ten voordele van Hostens molen. De reden is dat de benaming Kruiswegemolen niet correct was, aangezien het een andere (verdwenen) Ruiseleedse molen betrof (zie op onze database van verdwenen molens).

Opeenvolgende eigenaars:
- 1774, eigenaar: Scheere Vincent
- voor 1834, eigenaar: Vincent Jan-Baptist, weduwnaar Everaert Jeanne, en kinderen, griffier te Ruiselede
- 08.08.1842, verkoop: Vincent Vincentius, griffier te Ruiselede (notaris Van Outrive)
- 06.10.1849, verkoop: Hoste-Vincent Ferdinand, molenaar te Ruiselede (onderhandse akte)
- 19.10.1895, verkoop: Hoste-Vanrenterghem Bernard, molenaar te Ruiselede (notaris Geersens)
- 18.04.1897, erfenis: en de kinderen (overlijden van vrouw Vanrenterghem)
- 09.07.1917, erfenis: de kinderen (overlijden van Bernard Hoste)
- 17.07.1919, verkoop: Vanpachtenbeke-Vandenberghe Henri, handelaar te Ruiselede (notaris Demûelenaere)
- 15.04.1930, verkoop: Verstraete-Maertens Henri, molenaar te Ruiselede (notaris Demûelenaere)
- 09.10.1939, erfenis: de weduwe (overlijden van Henri Verstraete)
- 10.01.1947, verkoop: Hoste-Dewaele Raymond William, schrijnwerker te Ruiselede (notaris Verstraete)
- 27.02.1970, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Raymond Hoste)
- 29.07.1974, liquidatie: de weduwe (notaris Verhaeghe)
- 07.05.1984, erfenis: a) Hoste-Van Overbeke Willy Marcel (voor 1/2), schrijnwerker te Ruiselede, b) Hoste-Vandevoorde Roger Daniël (voor 1/4), houtbewerker te Ruiselede, c) Boogaerts-Hoste Marcel August Georges (voor 1/8), beroepsmilitair te Leuven en d) Hoste-Desmet Luc Raymond (voor 1/8), schilder te Aalter (overlijden van de weduwe Dewaele van Raymond Hoste)
- 05.04.1985, afstand: Hoste-Van Overbeke Willy Marcel Joseph, schrijnwerker te Ruiselede (notaris Verhaeghe)
- december 1997, verkoop: gemeente Ruiselede

In 1885 werd een stoommachine geplaatst, die reeds in 1910 weer verwijderd werd.

De molen bleef niet van ongevallen gespaard:
- 25 november 1880: de askop viel van de molenas terwijl de molen rustig draaien. Hierdoor stuikten de pestels en einden op de grond, waarbij ze de halve gaanderij meesleurden in de val.
- 1892: nieuwe breuk van de askop; werd vervangen
- 25 augustus 1909, rond 16 uur: blikseminslag, waarbij een molenwiek werd afgerukt en ook aan de molen zelf nogal veel schade werd toegebracht.
- 20 augustus 1911: bliksminslag, wiekenkruis vernield

Bij de bevrijding op 8 september 1944 werd de molen door twee obussen geraakt, vermoedelijk afgevuurd door de Poolse soldaten. De kanonnen stonden opgesteld aan café “Schietspoele”, in de Schietpoelstraat. Gelukkig waren er geen vitale onderdelen getroffen. (Melding door molenaar Willy Hoste aan Robert Hoste). De twee inslagen gebeurden in de kuip boven de gaanderij. Tot aan de restauratie in de jaren 2000 waren de herstelde obusgaten nog goed te zien.

In 1959 werd de molen verdekkerd op één roede. Dit kon niet beletten dat Hostesmolen in 1961 werd stilgelegd. Werd nog verhuurd in 1970 aan August Goethals en n 1973 aan Eduard Lampaert. Vanaf 1985 werden een aantal herstellingswerken uitgevoerd.

De molen werd aangekocht door het gemeentebestuur in december 1997 en werd volledig gerestaureerd (molenmaker: Roland Wieme uit Deinze) en uitgebreid met een polyvalente zaal en een sanitair blok. Hij werd opnieuw geopend in september 2001. Vrijwillig molenaar Marc Gelaude uit Ruiselede werd in 2011 opgevolgd door Ruud Dekeukelaire uit Aarsele en kort nadien door Stijn Vancauwenberghe uit Sint-Joris-ten-Distel. Sinds 2017 is ook Laurens Verheughe, vrijwillig molenaar op de Pietendriesmolen in Knesselare, er actief. Terwijl Stijn op zondag draait, draait Laurens op zaterdagen bij goed molenweer.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Hostensmolen<br />Hostemolen</p>

Foto: Rob Simons, Sint-Huibrechts-Lille

<p>Hostensmolen<br />Hostemolen</p>

Prentkaart coll. Rob Simons, Sint-Huibrechts-Lille

<p>Hostensmolen<br />Hostemolen</p>

Prentkaart coll. Ronny Van Landschoot, Sijsele

<p>Hostensmolen<br />Hostemolen</p>

Fragment van rentkaart ca. 1900. Verz. Germain Van de Weghe, Ruiselede.

<p>Hostensmolen<br />Hostemolen</p>

Prentkaart Blomme en Van Den Bon, Ruiselede (coll. Ronny Van Landschoot, Sijsele)

Literatuur

Gedrukte bronnen
Gazette van Brugge en van de provincie West-Vlaanderen, eind november 1880 (askop valt van de molenas)
Gazette van Brugge en van de provincie West-Vlaanderen, zaterdag 28.08.1909 (jg. 116, nr. 103), p. 3, kol. 1 (blikseminslag)
Het Weekblad voor Oost- West- en Zeeuwsch-Vlaanderen, zondag 29 augustus 1909, jg. 19, nr. 35 (blikseminslag) 

Werken
Chr. Devyt, "Westvlaamse windmolens. Inventaris volgens de toestand op 1 januari 1965", Brugge, 1966, p. 105.
Luc Devliegher, "De molens in West-Vlaanderen", Tielt/Weesp, 1984, p. 354-355 (Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, 9). 
Jeroen Cornilly, "Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel 1. Arrondissementen Ieper, Kortrijk, Roeselare, Tielt", Brugge, 2001, p. 206.
Geert Deguffroy, "Ruiseleeds Molenpatrimonium", in: Oud Ruysselede, XIV, 1997, nr. 2, p. 43-95.
Jan De Ketelaere, "De Kruiswegemolen in het molendorp Ruiselede: een geschiedenis van vallen en opstaan, en zijn toekomst?" in: Mededelingenblad Werkgroep West-Vlaamse Molens, XIII, 1997, p. 17-20.
Lieven Denewet, "Rapport. Dertig jaar molenzorg in het Tieltse Molenland", in: Molenecho's, XXXI, 2003, nr. 1, p. 120-145.
J. Vangaver, "Een stukje molenhistorie uit Ruiselede. De molen van Delanghe. Billietsmolen of Knokmolen. Hostensmolen", in: Jaarboek Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijjk, XXXI, 1959-60, p. 277-279.
Robert Hoste, "Familieboek Hoste', Tielt, eigen beheer, 1984.
Marnik Braet, "Omtrent de familie Vincent en Hostesmolen", Oud Ruysselede, 2001, 2, p. 67-71.
H. Holemans, "Westvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 7. Gemeenten P-R", Rotem, 2001.
Robert Hoste en Jos Laporte, "Genealogisch fragment van het geslacht Hoste uit Ruiselede", in: Vlaamse Stam, Tijdschrift voor familiegeschiedenis, Antwerpen, jg. 24, 1988, nr. 6, juni, p. 295-303.
Paul Vandepitte & Jaak Billiet, "Tielt en de Molenlandroute: een historisch-toeristische verkenning", Tielt, De Roede van Tielt, 1973, 136 p.
Wies Lema, "De oorlog der seksen bij Hostens molen", Ruiselede, bij de auteur, 2000, 62 p. (script van toneelstuk).
"Provinciale draaipremie voor ambachtelijke molens. Aantal asomwentelingen van West-Vlaamse molens in 2004-2009", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVI, 2010, 3, p. 115-118.
"Aantal asomwentelingen van West-Vlaamse molens in 2010", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVII, 2011, 1, p. 50.

Persberichten
Het Weekblad voor Oost- West- en Zeeuwsch-Vlaanderen, zondag 29 augustus 1909, jg. 19, nr. 35.
R.D., "De molens te Ruiselede", in: De Zondag, 27 april 1957;
R.D., "Molens van Ruiselede vroeger en nu", in: De Zondag, 28 april en 5, 12 en 19 mei 1972;
ICA, "Hostens Molen", in: Het Nieuwsblad, 05.06.2009.
Ingrid Castelein, "'Ik koester mijn herinneringen aan élke editie'. Oscar De Paepe (78) blikt terug op 50 jaar Molenfeesten", Het Nieuwsblad, 29.07.2009.
ICA, "Vijftig jaar Molenfeesten met Luna Twist en Laura Lynn, programma 2009", Het Nieuwsblad, 29.07.2009.
Ingrid Castelein, "Muchachos op Molenfeesten. Gratis", in: Het Nieuwsblad, 01.08.2009.
Ingrid Castelein, "50ste verjaardag Molenfeesten groot succes", Het Nieuwsblad, 03.08.2009.
ICA, "Molenwieken", in: Het Nieuwsblad, 22.09.2009.Ica, "Kunst in molen", Nieuwsblad, 07.08.2009.
Ingrid Castelein, "'Hostens' Molen is ideale trouwlocatie'. Oppositie wil huwelijken afsluiten buiten de trouwzaal", in: Het Nieuwsblad,21.11.1009.
JD, "Trouwen in Hostens Molen?", in: De Weekbode, 27.11.2009.
Ingrid Castelein, "Telkens vroeg opstaan zie ik echt niet zitten. Leerlingen maken brood in Week van de Smaak", Het Nieuwsblad, 22.11.2006.
DoS, "Open Monumentendag op zondag 12 september. Water, vuur, aarde en wind", Krant van West-Vlaanderen, ed. Tielt, 03.09.2010.
ICA, "Hostens' Molen", 07.09.2010.
AVR, "Ommegangstraat in de geschiedenis", in: Het Nieuwsblad, 11.09.2010.
Ingrid Castelein, "Ruiselede heeft nu meester-molenaar", in: Het Nieuwsblad, 23.07.2003.
Ingrid Castelein, "Open Monumentendag in en rond Hostens Molen: sfeerfoto's", in: Het Nieuwsblad, 13.09.2010 (enkel digitaal).
Ingrid Castelein, "Ruiselede even mekka van wandelsport", Het Nieuwsblad, 15.02.2011
Nick De Vlieger, "Stijn Vancauwenberghe is de nieuwe meester-molenaar van Ruiselede. 'Romantiek van molens'". De Weekbode, ed. Tielt, 17.06.2011.
Ingrid Castelein, "Marc Gelaude geeft na 10 jaar de molensteen door. Nieuwe molenaar voor Hostens molen", Het Nieuwsblad, 28.06.2011.
"De zingende molenaar", Brugsch Handelsblad, 12.08.2011.
Edith Van Wuytswinkel, "1914-1918…Omdat we het nooit zouden vergeten", Het Nieuwsblad, 07.11.2013.
Edith Van Wuytswinkel & Germain Van de Weghe, "Oud-Ruiselede in beeld (64)", Het Nieuwsblad, 14.02.2014.
Mailbericht Robert Hoste, Tielt, 24.06.2014 (met info over de oorlogsbeschadiging in 1944, hem medegedeeld door wijlen Willy Hoste).
Edith Van Wuytswinkel, "Ruiselede lanceert eigen bier 'Molenaar', Het Nieuwsblad, 16.07.2015.
VDI, "Ruiselede lanceert dorpsbier Molenaar", Het Laatste Nieuws, 15.07.2015.

Mailberichten
Laurens Verheughe, Ruiselede, 20.08.2017


Laatst bijgewerkt: zondag 20 augustus 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens