Molenzorg
Avekapelle (Veurne), West-Vlaanderen
Naam

Oude Zeedijkmolen

Ligging Roesdammestraat 9
8630 Avekapelle (Veurne)

noordzijde
400 m O v.d. kerk
kadasterperceel B3


toon op kaart
Geo positie 51.066696, 2.736229
Eigenaar Anne-Marie Lefèvre - Maria Gantois (weduwe Abel Lefèvre, Avekapelle
Gebouwd 1745
Type Staakmolen met open voet
Functie Korenmolen
Kenmerken Kap met gebogen lijn
Gevlucht/Rad Gelaste, half verdekkerde roeden
Inrichting Twee steenkoppels, haverpletter
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument,
06.07.1957
Molenaar Heidi Ameloot (Ledegem)
Openingstijden Op afspraak, tel. 0485/94.91.60 (Heidi Ameloot), e-mail: heidi_ameloot@hotmail.com
<p>Oude Zeedijkmolen</p>

Foto: Heidi Ameloot, Wevelgem  

Beschrijving / geschiedenis

De Oude Zeedijkmolen is een houten korenwindmolen aan de noordzijde van de Roesdammestraat nr. 9, op 400 meter ten oosten van de kerk.

Deze staakmolen met open voet werd gebouwd in 1745. Hij is gebouwd op zeer lage teerlingen. Hoog hoeven de teerlingen hier niet te zijn: de molen heeft een totaal onbelemmerde windvang in deze open poldervlakte. Ook een berg hoort er om dezelfde reden niet bij. Tegen zon en ontij is de voet sierlijk beschermd. De molen heeft een heel hoge maalzolder.

Voor 1834 wasd de molen in het bezit van Jan-Baptist Bauden-Ridey, molenaar te Avekapelle en van de weduwe van Jacob Van Eecke, landbouwster te Steenkerke.

Op 16 juni 1834 kocht Pieter Van Eecke-Blanckaert de molen van zijn oom Joannes-Baptiste Bauden voor de som van 3500 frank (notaris Floor).
Op 9 oktober 1856 kocht Désiré Govaert (°Lampernisse 1823 - +Avekapelle 1871) de molen voor 8000 frank (notaris Decae). Désiré Govaert was de zoon van de molenaar op de Sint-Jansmolen te Lampernisse en was gehuwd met Anna-Theresia Winnock (°Lo 1833 - +Avekapelle 1880), een molenaarsdochter. Désiré Govaert had vier zonen waarvan één verongelukte in de molen; de drie anderen werden molenaar te Lampernisse, Mannekensvere en Veurne-Kalkovenbrug.

Na Désirés overlijden op 7 februari 1871 hertrouwde zijn weduwe Anna-Theresia Winnock in 1872 met Charles-Théophile Lefèvre (°Warhem 10.03.1839 - +Avekapelle 10.02.1921). Hij was de zoon van een molenaar uit Warhem (Frans-Vlaanderen) die naar hier gevlucht was om te ontsnappen aan de Frans-Duitse oorlog van 1870. (Een broer, Jean-Armand Lefèvre, was geboren op 18.09.1844, was gehuwd met Louise-Marie Ryckelinck en overleed te Bergues op 27.04.1905). Charles-Théophile Lefèvre was molenaarsknecht op de Oude Zeedijkmolen toen hij met de weduwe Govaert huwde, nu werd hij er de nieuwe eigenaar!

Na het overlijden van Anna-Theresia Winnock hertrouwde Charles Lefèvre in 1880 met Rosalia-Ludovica Van Eecke (Avekapelle, 1846 - 1917). Zij was de dochter van de vroegere eigenaar Pieter Van Eecke. Zij hadden drie kinderen, o.a. Emeric  Lefevre, geboren te Avekapelle op 7 juni 1886 en er overleden op 7 april 1962. Hij huwde met Ludovica Maria Boeve (°Pervijze 14.03.1899 - +Etterbeek 11.01.1959).

Na de dood van zijn vader werd Emeric Lefevre-Boeve de nieuwe eigenaar van de Oude Zeedijkmolen. Hij diende niet minder dan 35 jaar de belangen van de (vroegere) gemeente Avekapelle, eerst als gemeenteraadslid, schepen en vanaf 1935 tot aan zijn dood, als burgemeester. Haast heel zijn leven was hij molenaar. Tijdens de tweede wereldoorlog maalde hij dag en nacht. Herstellingen werden uitgevoerd door molenbouwer Henri Lejeune (Westvleteren, 1892-1965).

Reeds op 6 à 7-jarige leeftijd stond zoon Abel “aan de licht” van de Oude Zeedijkmolen als beoogde opvolger, zo wou de traditie. Toen hij 16 was, kon hij al goed overweg met de molen. Abel Lefèvre, gehuwd met Maria Gantois, overleed op 28 januari 2006.

Enkele onderdelen zijn afkomstig van andere molens: de staak werd in 1927 gehaald uit Busschersmolen, een driezolder-staakmolen te Steenvoorde (F) door molenbouwer Peel uit Gistel, het voorwiel en de askop komen uit de Kruisabelemolen te Alveringem (molenmaker Henri Lejeune, Westvleteren).

In 1968 werd de molen grondig hersteld door de molenbouwers Peel uit Gistel. Begin de jaren 1980 deed aannemer Cottenier uit Aalbeke, naar een ontwerp van ingenieur-architect W. Snauwaert uit Oostende, enkele herstellingen aan het mechanisme, o.m. aan de vang, maar dat leidde niet tot de gewenste resultaten.

Tijdens de storm van 27 maart 1987 ging de molen door de vang, waarbij de wieken werden afgerukt. Na een noodherstelling volgde in 1996 een maalvaardige restauratie, met een nieuw gelast gevlucht (fabr. Peel, Gistel). De askop die in 1996 geplaatst werd, is niet nieuw, maar is de oude askop die in 1902 werd gegoten bij Etienne Sabbe-Maselis uit Roeselare. Hij woog 1293 kg, kostte 258 Belgische frank en werd in 1927 vervangen door een zwaarder exemplaar van 1500 kg. Eind de jaren 1940 werd die eruit gehaald werd door Emeric Lefevre nadat hij de Kruisabelemolen te Alveringem had gekocht  Jarenlang lag deze askop als sieraad bij de Sint-Janshuismolen te Brugge, alvorens te verhuizen naar het atelier van de molenbouwers Peel te Gistel en in 1996 terug te keren naar Avekapelle.

Op vrijdag 8 juni 2007 hield een onweer - dat in Koksijde een villa in de vlammen deed opgaan - lelijk huis in de Oude Zeedijkmolen te Avekapelle. De bliksem viel in op het einde van de horizontaal staande buitenroede. Hij kwam via de roede in contact met het zeil, maar na een rondje via de lijken “koos” hij ervoor zijn weg naar de grond te vervolgen. De bliksemafleider deed prima zijn werk. De schade bleef beperkt tot één versplinterde buitenzoom en de tweede hekschede, alsook enkele brandmerken in het zeil.

Zijn kleindochter Heidi Ameloot is de huidige vrijwillige molenaar. Op 15 januari 2006 plaatste ze de huidige molenzeilen. Nochtans kan de Oude Zeedijkmolen door zijn uitstekende ligging in het polderland en de halve verdekkering (stroomlijnprofiel op de roeden) vaak draaien zonder zeilen.

Lieven DENEWET & Jozef AMEEUW

<p>Oude Zeedijkmolen</p>

De molen en het maalderijgebouw. Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 2006

<p>Oude Zeedijkmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, 03.05.2008

<p>Oude Zeedijkmolen</p>

Met molenaar Heidi Ameloot. Foto: Robert Van Ryckeghem, 2006

<p>Oude Zeedijkmolen</p>

Foto: M. Boogerd, 1958

<p>Oude Zeedijkmolen</p>

Molenlandschap met korenschoven, jaren 1950. Foto: coll. Patrick Boucneau

Literatuur

Ameloot Heidi, "Blikseminslag op de Oude Zeedijkmolen te Avekapelle", /West-/Vlaams Molenblad, 2007, nr. 2.
Vindevogel Philippe & Govaert André, De molen van Lampernisse, de Sint Jansmolen of Govaertsmolen, in: Rond den Beverinck, XI, 2011, 1, p. 10-17.
Chr. Devyt, "Westvlaamse windmolens. Inventaris volgens de toestand op 1 januari 1965", Brugge, 1966, p. 63;
Luc Devliegher, "De molens in West-Vlaanderen", Tielt/Weesp, 1984, p. 376-383 (Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, 9);
Jeroen Cornilly, "Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel III. Arrondissementen Brugge, Diksmuide, Oostende en Veurne, Brugge, 2005, p. 254;
Stefaan Vroman, "Molen van Avekapelle door storm geteisterd", in: Molenecho's, XV, 1987, p. 161-162;
A. Goussey, "De molenaarsfamilies Govaert en Lefèvre en hun molens te Lampernisse, Mannekensvere, Avekapelle en Veurne", in: Jubileumuitgave Bachten De Kupe 15 jaar, 1974, p. 148-151;
Jozef Ameeuw, "Molens van Veurne-Ambacht", Koksijde, De Klaproos, 2004, p. 33-38;
E. D(e) K(inderen), "De oude Zeedijkmolen te Avekapelle", in: De Belgische Molenaar, LXXII, 1977, p. 258-259;
E. D(e) K(inderen), "Bedenkelijk" (Avekapelle), in: De Belgische Molenaar, LXXV, 1980, p. 285;
E. D(e) K(inderen), "Molen te Avekapelle", in: De Belgische Molenaar, LXXVI, 1981, p. 234;
AL, "Veurne-Avekapelle: Oude Zeedijkmolen", in: VVIA-Nieuws, Industrieel Erfgoed in Vl. Tijdschr. Vlaamse Vereniging Ind. Archeologie, jg. 5, nr. 26-27 (1992), blz. 25;
J. D(ruyts), "De oude zeedijkmolen te Avekapelle: zwaar gehavend door de storm van 27 maart j.l.", in: Levende Molens, jg.9 (1987), nr. 4, p. 27-28, ill.
Lorthiois Jacques, "Flandre Occidentale. Meuniers et moulins de West-Flandre", L'Intermédiaire des Généalogistes, n° 170, XXIX, 1974, 2, p. 116-126 (117).
Els De Kinderen, "Oprichting steunfonds: help de Zeedijkmolen te Avekapelle herrijzen tot levende molen", in: Levende Molens, jg. 9 (1987), nr. 5, p. 34, ill.;
Els De Kinderen, "De Oude Zeedijkmolen: persbericht", in: Levende Molens, jg. 9 (1987), nr. 6, p. 48, ill.;
"De Oude Zeedijkmolen te Avekapelle", in: Curiosa, 36ste jg., nr. 357, sept. 1998, p. 13-15;
"Ten huize van Abel Lefèvre", in: Info-Avekapelle, IX, 1991, nr. 33; overgenomen in: Mededelingenblad Werkgroep West-Vlaamse Molens, VII, 1991, nr. 3, p. 107-112;
L. Denewet, "Afscheid van drie Vlaamse windmolenaars: Walter Van Aelst, Abel Lefèvre en René Van Nuffel", in: Molenecho's, XXXIV, 2006, nr. 1, p. 4-6;
L. Denewet, "De laatste traditionele beroepsmolenaar uit de Westhoek overleden. Abel Lefèvre van de Oude Zeedijkmolen te Avekapelle", in: West-Vlaams Molenblad, XXIII, 2006, nr. 1.
"Provinciale draaipremie voor ambachtelijke molens. Aantal asomwentelingen van West-Vlaamse molens in 2004-2009", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVI, 2010, 3, p. 115-118.
"Aantal asomwentelingen van West-Vlaamse molens in 2010", in: /West-/Vlaams Molenblad, XXVII, 2011, 1, p. 50.

Persberichten
K, "Gerestaureerde molen te Avekapelle ingewijd", in: Het Laatste Nieuws, 25.06.1969;
Jan Huyghe, "Hoelang nog zonder wieken? Sauwens maakt wellicht in juni initiatieven over monumenten en landschappen bekend", in: Het Laatste Nieuws, 13.05.1992, p. 16;
GUS, "Heidi (26) zet familietraditie in Oude Zeedijkmolen verder", in: Het Laatste Nieuws, 26.04.2008, p. 41.
GUS, "Heidi Ameloot (26) is molenaar in Oude Zeedijkmolen in Avekapelle. Molen met geschiedenis", in: Het Wekelijks Nieuws, 25.04.2008, p. 18.
WVH, "De vier elementen op Open Monumentendag op zondag 12 september. Water, vuur, aarde en lucht", in: Krant van West-Vlaanderen, ed. Kust, 20.08.2010.


Laatst bijgewerkt: zaterdag 18 maart 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens