|
Beschrijving
/ geschiedenis
In 1416 werd voor het eerst melding gemaakt van een windmolen te Ramskapelle. Die bleek dan bij het Stratenleen in Knokke te behoren. Enkele jaren later werd de Ramskapelse Molen bij het leenhof Veldegoed in Heist gevoegd. Waarschijnlijk was de molen ca. 1330 van het Hof van Dudzele naar het Stratenleen overgegaan, d.w.z. omstreeks de tijd waarin het laatst genoemde leen aan Jan van Dudzele behoorde. Pourbus tekende de molen van Ramskapelle op zijn kaart van 1571. Rond 1580, tijdens de troebelen, is de molen verbrand, maar daarna heropgericht. De huidige stenen graanwindmolen dateert pas van 1897, zodat dat trouwens te lezen staat op een steen boven de ingang. Nadat de roeden in 1934 en '36 werden uitgehaald, maalde men verder met de motor tot ca. 1960. De gasmotor dreef via een drijfriem een (nog bestaande) ijzeren drijfwiel aan de buitenkant van de romp aan. Het mechanisme (twee maalstoelen op de steenzolder, het spoorwiel dat twee kamwielen aandrijft) bleef gelukkig aanwezig. Merkwaardig zijn de twee gedateerde smeedijzeren klauwijzers: op het ene staat "1626" en op het andere "1735". De huidige eigenaar, Wilfried Callant, die in de vroegere molenaarswoning het restaurant "De Kruier" uitbaat, gaf de molen in erfpacht aan de vzw De Kruier. Op 10 juni 1999 werd de molen beschermd als monument en samen met zijn omgeving als dorpsgezicht. In 2001 demonteerde Thomaes Molenbouw nv uit Beveren-Roeselare het binnenwerk en plaatste een puntvormig nooddak. In 2003-2005 voltrok zich de maalvaardige restauratie. Begin 2003 werd door de firma Fondedile, in onderaanneming van nv Arthur Vandendorpe, een funderingsversterking door middel van VHP-grouting uitgevoerd. Hierbij dragen twaalf, door cementinjecties in de grond gevormde kolommen, met een diameter van ca. 80 cm, de lasten over op de dichter gelegen goed draagkrachtige lagen. De kostprijs van deze funderingswerken bedroeg zo'n 65.000 euro excl. BTW. Als één van de weinige molens in Vlaanderen werd de molenromp opnieuw bepleisterd. Als afwerking werden een kalkverf in twee lagen en een hydrofuge aangebracht. Thomaes Molenbouw nv plaatste op 15/16 maart 2005 de nieuwe mansardekap en geklinknagelde roeden. Op 7 augustus 2005 volgde de feestelijke inhuldiging. Lieven Denewet, Hooglede.
Technische beschrijving
rondboog ingangen en -vensters
benedenverdieping: conische overbrengingswielen voor het mechanisch aandrijven van de maalinrichting.
1ste zolder = steenzolder: twee maalstoelen, spoorwiel (60 kammen) -> kamwiel (32 kammen) -> kamwiel (32 kammen)
2de zolder = luizolder
Inscripties
Op een steen boven de ingang kan men lezen "J. DE VOS / DECKERS /1897' Op een balk op de benedenverdieping is de naam van de laatste molenaar geschilderd "19 C. CALLANT 23". Op het ene smeedijzeren klauwijzer staat "ISt>" en "1626" op het ander "1735".
Het gehele molenerf. Foto: Lieven Denewet
Tijdens de restauratie. Foto: Donald Vandenbulcke, Staden
Voor de restauratie. Foto: Robert Van Ryckeghem
Foto: John Maenhout
Bijlagen
1. Jaarlijks aantal asomwentelingen
2006: 331.324
2. Norbert Minne, ,,Belgen restaureren beter dan Nederlanders''. Vzw De Distel steunt restauratie Bergmolen", in: Het Nieuwsblad, 13.07.2004. RAMSKAPELLE - De vzw De Distel heeft aan eigenaar van de Bergmolen, Wilfried Callant, een cheque overhandigd van 2.500 euro voor de restauratie ervan. ,,Het bedrag zal worden besteed aan het maken van de wieken. Ze worden door Belgen gemaakt want die streven authenticiteit na, wat bij onze noorderburen niet het geval is'', zegt Wilfried Callant. In verleden heeft de vzw De Distel al enkele sociale initiatieven gesteund, maar ditmaal koos ze voor de restauratie van de Bergmolen. ,,Knokke-Heist is niet rijk aan geklasseerde monumenten. Dat was een belangrijke reden om zo'n project te steunen. Een molen in zijn oorspronkelijke staat herstellen, bezorgt de gemeente niet enkele een blikvanger. Het betekent zonder meer ook een meerwaarde voor de poldergemeente'', zegt voorzitter Danny Lannoy.
Voor de restauratie die in samenspraak met Monumenten en Landschappen gebeurt, kan de eigenaar aanspraak maken op 20 procent subsidie van de provincie, 30 procent van de gemeente en 50 procent van het Vlaamse Gewest. Na de restauratie moet hij wel instaan voor het onderhoud van de molen.
Droom wordt werkelijkheid
De restauratie van de molen is voor Wilfried Callant en droom die werkelijkheid wordt. ,,De molen werd in 1999 geklasseerd, maar het heeft nogal wat voeten in de aarde gekost om de restauratie te starten. Dit gebeurde in 2002. De molen dateert uit 1897 en heeft nog gewerkt tot in 1960. Volgens bepaalde bronnen is het dankzij de molen dat inwoners van Knokke-Heist tijdens de oorlog over bloem konden beschikken.''
,,Ik heb er nog samen met mijn vader gewerkt in de molen. Het is de enige gepleisterde molen in de streek en wat de Nederlanders ook beweren over de molen staat het immers vast dat de eerste in ons land werden neergezet. De keuze voor de restauratie moest aan strenge normen beantwoorden door Monumenten en Landschappen. Daarom viel onze keuze op Belgische restaurateurs daar die nauwgezetter de klus klaren. Nu de ruwbouw is afgewerkt, wordt aandacht besteed aan het maken van de wieken en de maalinrichting'', vertelt Callant.
Wilfried Callant koestert wel de hoop om binnen twee jaar de molen bedrijfsklaar te krijgen. Het is de bedoeling dat er opnieuw bloem wordt gemaakt met naast de molen een kleine bakkerij en winkel. Wie de restauratie een warm hart toedraagt, kan op 8 augustus een aperitiefconcert met lunch bijwonen voor 50 euro.
Meer informatie op 050-51.53.13
3. Aanbestedingen
funderingsversterking.
- restauratie molenromp.
- balken, vloeren en trappen.
Publicatie : 2002-06-14 N. 007095 Pagina : 4218 De Kruier -Molen van Callant, vereniging zonder winstoogmerk, te Knokke-Heist
Aanbestedende overheid : V.Z.W. De Kruier - Molen van Callant, Ramskapellestraat 66, 8301 Ramskapelle (Knokke-Heist).
Contactpersoon : de heer W. Callant, tel. 050-51 53 13.
Gunningswijze : beperkte aanbesteding, voorafgegaan door openbare oproep van kandidaten, met vooraf gepubliceerde selectiecriteria.
Opdracht : restauratie stenen bergmolen.
Fase 1 : molenromp, gelegen te Ramskapellestraat 66, 8301 Ramskapelle.
Perceel 1 :
funderingsversterking.
Perceel 2 :
restauratie molenromp.
Perceel 3 :
balken, vloeren en trappen.
De inschrijver is niet verplicht voor elk perceel een offerte in te dienen.
Uitvoeringstermijn :
Perceel 1 : veertig werkdagen.
Perceel 2 : honderd twintig werkdagen.
Perceel 3 : honderd twintig werkdagen.
Elk perceel maakt het voorwerp uit van een afzonderlijk bevel van aanvang. De termijnen kunnen elkaar overlappen bij toewijzing aan dezelfde aannemer.
Aanvragen tot deelneming : uiterste ontvangstdatum vrijdag 5 juli 2002.
Op te sturen naar : ir. arch. Sabine Okkerse, Ommegangstraat 2, 9667 Horebeke, tel. 0496/80 77 60.
Aanvragen opgesteld in het Nederlands.
Borgtocht : voor betreffende opdracht wordt een borgtocht geëist van 5 % van het bedrag van de oorspronkelijke aannemingssom (exclusief BTW).
Varianten : niet toegelaten.
Selectiecriteria :
A. Uitsluitingsgronden :
In staat verkeren van faillissement of vereffening.
Niet in orde zijn met de sociale zekerheid.
Niet in orde zijn met betaling belastingen.
Bewijzen dienen afgeleverd via meest recente getuigenissen door de bevoegde overheden.
B. Technische bekwaamheid :
a) Een afschrift van het bewijs van erkenning :
Perceel 1 : categorie D, klasse 1.
Perceel 2 : ondercategorie D.24, klasse 1.
Perceel 3 : ondercategorie D.24, klasse 1.
b) Een afschrift van het bewijs van registratie : categorie 00 of 19.
c) Beroepskwalificaties van de aannemer/restaurateur en in het bijzonder van de verantwoordelijken voor de leiding van de werken.
d) Referenties : lijst van gelijkaardige restauratiewerken, uitgevoerd tijdens de laatste drie jaar en gestaafd door getuigschriften van goede uitvoering voor de belangrijkste werken. Deze getuigschriften bevatten het bedrag, het tijdstip en de plaats van uitvoering van de werken en geven duidelijk weer of deze uitgevoerd werden volgens de regels van de kunst en of ze op regelmatige wijze tot een goed einde werden gebracht.
e) Verklaring waarin de technici of technische diensten vermeld worden, die al dan niet deel uitmakend van de onderneming, ter beschikking zullen staan van de uitvoerder voor de uitvoering van de restauratiewerkzaamheden.
----------------------------------
restauratie stenen bergmolen, fase 2, maalvaardige restauratie
Publicatie : 2003-06-13 N. 007153 Pagina : 5344 De Kruier-molen van Callant, vereniging zonder winstoogmerk, te Knokke-Heist (Ramskapelle)
Aanbestedende overheid : V.Z.W. De Kruier-molen van Callant, Ramskapellestraat 66, 8301 Knokke-Heist, Ramskapelle.
Contactpersoon : de heer W. Callant, tel. 050-51 53 13.
Gunningswijze : beperkte aanbesteding, voorafgegaan door openbare oproep van kandidaten, met vooraf gepubliceerde selectiecriteria, er worden maximaal vier kandidaten weerhouden aan wie een prijsofferte gevraagd zal worden.
Opdracht :
restauratie stenen bergmolen, fase 2, maalvaardige restauratie, gelegen Ramskapellestraat 66, 8301 Ramskapelle.
Uitvoeringstermijn : vierhonderd kalenderdagen.
Aanvragen tot deelneming : uiterste ontvangstdatum : vrijdag 11 juli 2003.
Op te sturen naar : V.Z.W. De Kruier-<molen> van Callant, Ramskapellestraat 66, 8301 Ramskapelle (Knokke-Heist).
Selectiecriteria :
A. Uitsluitingsgronden :
in staat verkeren van faillissement of vereffening;
niet in orde zijn met de sociale zekerheid;
niet in orde zijn met betaling belastingen.
Bewijzen dienen afgeleverd via meest recente getuigenissen door de bevoegde overheden.
B. Technische bekwaamheid :
de volledige uitvoering dient te gebeuren volgens het besluit van de Vlaamse Regering van 14 december 2001 houdende vaststelling van het premiestelsel voor restauratiewerkzaamheden aan beschermde monumenten. Artikel 30 stelt dat de hoofdaannemer minstens 50 % van de restauratiewerkzaamheden bepaald op basis van de kostprijs met eigen personeel zal uitvoeren.
a) een afschrift van het bewijs van erkenning in ondercategorie D.23, klasse 3;
b) een afschrift van het bewijs van registratie : passende registratiecategorie;
c) referenties : lijst van gelijkaardige restauratiewerken aan beschermde stenen windmolens, uitgevoerd tijdens de laatste vijf jaar, geïllustreerd met fotomateriaal en een beknopte omschrijving van de uitgevoerde werken en gestaafd door getuigschriften van goede uitvoering voor de belangrijkste werken, minimum drie en maximum vijf. Deze referenties dienen relevant te zijn voor het uit te voeren restauratieproject en dienen dus voor deze aanneming ten minste één van onderstaande werkzaamheden te omvatten :
maken van een volledig nieuwe molenkap met rollenkruiwerk;
maalvaardige restauratie van de maalinrichting, waarbij essentiële onderdelen vernieuwd werden;
leveren en plaatsen van een nieuw geklinknageld gevlucht.
Deze beknopte getuigschriften bevatten :
het bedrag van de restauratiewerkzaamheden;
het tijdstip (aanvang en voorlopige oplevering) en de plaats van uitvoering;
een duidelijke weergave of deze restauratiewerkzaamheden volgens de regels van de kunst en op regelmatige wijze tot een goed einde werden gebracht;
de opgave van de gedeelten die in onderaanneming werden gegeven met vermelding van de onderaannemers;
het verslag van het verloop van de restauratiewerkzaamheden, met inbegrip van de eventuele periodes van schorsing en de reden hiervan en de processen verbaal van voorlopige oplevering.
d) studiekwalificaties : diploma's en studiecertificaten van de uitvoerders en/of van het ondernemingskader en, in het bijzonder, van de verantwoordelijken voor de leiding van de restauratiewerkzaamheden;
e) beroepskwalificaties : opgave van het aantal jaar relevante beroepservaring en/of getuigschriften;
f) verklaring waarin de technici of technische diensten vermeld worden, die al dan niet deel uitmakend van de onderneming, ter beschikking zullen staan van de uitvoerder voor de uitvoering van de restauratiewerkzaamheden.
Bijkomende inlichtingen : zijn te bekomen bij de ontwerper, ir. architect Sabine Okkerse, Ommegangstraat 2, 9667 Horebeke, tel. 0496-80 77 60, fax 09-225 40 82.
Literatuur
Luc Devliegher, "De molens in West-Vlaanderen", Tielt/Weesp, 1984, p. 248-249 (Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, 9);
Jeroen Cornilly, "Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel III. Arrondissementen Brugge, Diksmuide, Oostende en Veurne, Brugge, 2005, p. 125; Marc Ryckaert, "Molenrestauraties in West-Vlaanderen", in: In de Steigers, X, 2003, p. 91-95;
"Brochure Open Monumentendag", Knokke-Heist, 2003, p. 6-7;
Lieven Denewet, "Vijf ontmantelingen als aanloop tot restauratie (Ramskapelle, Mullem, Bikschote, Denderwindeke, Herkenrode)", in: Molenecho's, XXIX, 2001, nr. 3, p. 118-123;
Sabine Okkerse, "Enkele technische aspecten bij de restauratie van de Callantsmolen van Ramskapelle (Knokke-Heist)", in: Mededelingenblad Werkgroep West-Vlaamse Molens, XIX, 2003, nr. 2, p. 67-68;
Johan Ballegeer, "Molens in de Zwinstreek", in: Rond de Poldertorens, 47ste jg., 2005, nr. 2, p. 39-75;
H. De Vuyst, "Hout werkt", in: M&L, Monumenten, Landschappen & archeologie, tweemaandelijks tijdschrift van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Brussel jg. 24, nr. 4, p.-8-21, ill;
Lieven Denewet, "Callantsmolen in Ramskapelle draait weer", in Levende Molens, XXVII, 2005, 10, p. 109, 113-114.
Norbert Minne, ,,Belgen restaureren beter dan Nederlanders''. Vzw De Distel steunt restauratie Bergmolen", in: Het Nieuwsblad, 13.07.2004.
|
Ramskapelle (Knokke-Heist), West-Vlaandere...
bovenzijde