Molenzorg
Londerzeel, Vlaams-Brabant
<p>Koevoetmolen</p>
Foto: Tobias Ceulemans, 21.02.2010
Naam

Koevoetmolen

Ligging Koevoetmolenstraat  8
1840 Londerzeel

4,4 km N v.d. kerk
kadasterperceel B2
51° 2′ 22.27″ N
, 4° 16′ 58.4″ E


toon op kaart
Geo positie 51.039921, 4.281542
Eigenaar Privaat
Gebouwd Voor 1391
Type Turbine watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Dubbelmolen
Gevlucht/Rad Kaplanturbine
Inrichting Gietijzeren overbrenging, twee steenkoppels
Toestand Matig, ingericht als buitenverblijf, restauratie in voorbereiding
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
24.12.1980
Molenaar Geen
Openingstijden Niet voor het groot publiek; individueel op aanvraag

Beschrijving / geschiedenis

De Koevoetmolen is een dubbelmolen: een gecombineerde graan- en oliemolen. Het ene molenhuis staat op grondgebied Malderen, het gebouw op de andere oever op grondgebied Londerzeel (die nu samen één gemeente vormen). Vermoedelijk omstreeks 1390 gebouwd, vermeld op 10 januari 1391 in de wilsbeschikking van Jan van Marselaer, die de molen te "Coevoirde" gebouwd had. De benaming Koevoet verschijnt voor het eerst in een handschrift van het jaar 1329 als Covorde.

De benaming komt in vele varianten voor in de loop der tijden:
de molen "ten Coevoerde" (1397); "up den Coren molen te Coevorde" (1431); "den Coevertmolen geleghen in de prochie van Londerseel"; (1434), "den Coevoirtmoelen" (1595); "den Coevoortmolen" (1616); "den coevoert moelen" (1623); "den coevoet moelen" (1631); "Coevoert molen" (1635); "den Coevort moelen" (1662); "den Coevoet molen" (bij Jan van Acoleijen in 1709-1710); "den koeijvoet molen" (1759); "Den Coevoert molen" (1812); "de Koeijvoetmolen" in het moderne kadaster in Londerzeel van 1834.

Volgens een "Schattinge en Taxatie" door meestermolenmakers Carolus en Hendrik Van den Bossche uit 1781 lagen een "coren- of graenmolen en een boeckweitmolen" op de Londerzeelse zijde van de beek en een "smoutmolen", opgericht in 1757, op de Malderse zijde van de beek.

Eigenaars na 1830:
- voor 1834? eigenaar: Van Nuffel Engelbert, te Oppurs
- 10.01.1838, erfenis: de weduwe (overlijden van Engelbert Van Nuffel)
- 1881, erfenis: Cammaerts-Willockx Maximiliaan Emmanuel, de weduwe en kinderen, eigenaars te Lippelo (registratie reeds op 11.11.1876)
- 07.02.1888, verkoop: a) alle gebouwen zonder de grond aan Peeters-Lauwers Egidius Edmondus, molenaar te Londerzeel (erfpacht voor 99 jaar vanaf 01.07.1888 bij akte voor notaris Bas van 07.06.1888 en b) de grond blijft aan Cammaerts-Willockx Maximiliaan, de weduwe en kinderen, te Lippelo (notaris Basteyns)
- 03.03.1890, verkoop: a) van de grond aan Dillewijns-Cammaerts Jan Victor, eigenaar te Dendermonde, b) de erfpachter blijft Peeters-Lauwers Egidius (notaris Basteyns)
- 18.11.1920, geift: a) van de grond aan Dillewijns Gabriëlle Maria Josepha, kloosterlinge te  Bergen-op-Zoom (NL) en b) de erfpachter is nu Peeters-Janssens Petrus Florent, molenaar te Londerzeel (onderhandse akte)
- 21.10.1920, gift: van de gebouwen aan Peeters-Janssens Petrus Florent, molenaar te Londerzeel (notaris Basteyns)
- 30.11.1970, verkoop: Pauwels-Vlyminck Henri Emmanuel, te ANtwerpen (notaris Nacht-Minne)

Van de graanmolens zijn heden binnen het gebouw nog drie manieren van aandrijving te zien: door waterrad, door dieselmotor met vliegwiel en door waterturbine. Op de steenzolder bevinden zich nog de twee steenkoppels, met maalstoelen in goede toestand. Aan de buitenzijde zijn rad en sluiswerk niet meer aanwezig, wel de (Kaplan)turbine. In 1961 werd alle molenactiviteit gestaakt. De overgebleven gebouwen van de korenmolen werden met hun interieur op 24.12.1980 beschermd als monument en samen met hun omgeving als dorpsgezicht. De oliemolen op de linkeroever (Malderen) is totaal verdwenen, maar de sluis is nog aanwezig (zonder waterwiel). De molen is normaal niet voor bezoekers toegankelijk. 

De huidige private eigenaar plant in eerste fase een restauratie van beide gebouwen (ook van de voormalige oliemolen aan de overzijde van de beek) en in latere fase een draaivaardige (mogelijks maalvaardige restauratie). Eind 2009 werd een restauratiedossier ingediend. Ontwerper is ir.-arch. Sabine Okkerse uit Horebeke.

Lieven DENEWET, Marcel SLACHMUIJLDERS & Herman HOLEMANS

<p>Koevoetmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 22.05.2010

<p>Koevoetmolen</p>

De gietijzeren overbrenging. Foto R. Van Ryckeghem

<p>Koevoetmolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem

<p>Koevoetmolen</p>

Foto: Archief Gazet van Antwerpen (anno 1955)

<p>Koevoetmolen</p>

Oude prentkaart (coll. R. Van Ryckeghem, Koolkerke)

Literatuur

"Een watermolendossier: de Koevoetmolen te Londerzeel", in: Molenecho's, XV, 1987, nr. 1, p. 5-16;
M. Sacré, "Toponymie van Londerzeel met historische aanteekeningen", in: Eigen Schoon en de Brabander, XVI, 1933, p. 55-62, 113-121, 250-256 en 335-342;
M.A. Duwaerts e.a., "De molens in Brabant", Brussel, Dienst voor Geschiedkundige en Folkloristische Opzoekingen van de Provincie Brabant, 1961;
Herman Holemans, "Kadastergegevens: 1835-1985. Brabantse wind- en watermolens. Deel 4: arrondissement Leuven (A-L)", Kinrooi, Studiekring 'Ons Molenheem', 1993;
Herman Holemans, "Kadastergegevens: 1835-1985. Brabantse wind- en watermolens. Deel 2: arrondissement Halle-Vilvoorde (A-L)", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem", 1991;
Alfons Moeyersons, "De Molens van Londerzeel", in: Tijdschrift van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Londerzeel, 2004, nr. 1, p. 3-18.
Marcel Slachmuylders, "De Koevoetmolen (1390-1920)", Tijdschrift van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Londerzeel, 1991, 4, p. 3 e.v.
Frans Vranckaert, "Voor water werden vroeger vele en lange processen gevoerd", Tijdschrift van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Londerzeel, 1996, 1, p. 42 e.v.; 2, p. 94 e.v.; 4, p. 199 e.v.; 1997, 2, p. 83; 3, p. 110.
Sabine Okkerse bvba, "Watermolen 'Koevoet' te Londerzeel", Tijdschrift van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Londerzeel,  2009, 1, p. 40 e.v.


Laatst bijgewerkt: maandag 27 februari 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens