Beschrijving / geschiedenis

De Bantmolen of Binnemolen is gelegen in het centrum van Merchtem, vlakbij de kerk met aansluiting op de kerkvijver. De molen werd al vermeld in 1269. Tot omstreeks 1320 was hij een banmolen van de hertogen van Brabant, die hem aan de Pipenpoy's (heren van Merchtem) afstonden. Was in de 15de eeuw een drafmolen.

Op 29 oktober 1595 werd te Merchtem een "Onsser Liever Vrouwen maeltijdt" gehouden. Bij de leden vinden we: "Guillam Verhagen moilder". Wellicht een molenaar op de Binnenmolen of op een andere molen van Merchtem?

In 1902 werd het waterrad, dat binnen stond, vervangen door een Francisturbine (firma Schneider-Jacquet uit Neudorf bij Straatsburg). Deze turbine is nog aanwezig en bevindt zich in de raderput, zoals bij de Oyenbrugmolen in Grimbergen.

Momenteel is het gebouw uitgebaat als taverne-restaurant "De Passerel". In 2011 onderzocht het bedrijf Evolion bvba uit Diegem (zaakvoerder ir. Ludo Candries) in opdracht van de gemeente Merchtem (burgemeester Eddie De Block), of de site in aanmerking kan komen voor de opwekking van groene stroom door middel van een "visvriendelijke" hydrodynamische schroef (schroef van archimedes).

Lieven Denewet, Aimé Smeyers & Dirk Vansintjan

Foto: Robert Van Ryckeghem, 22.09.2001

Foto: Robert Van Ryckeghem, 22.09.2001

Foto: Harry Van Royen, Hamme, 13.12.2007

Foto: Robert Van Ryckeghem, 23.05.2001

Bijlagen

Persberichten
Erik Gyselinck, "Gemeente laat onderzoek uitvoeren. Grote Molenbeek kan groene energie leveren", Het Nieuwsblad, 29.07.2011.
Merchtem hoopt elektriciteit op te kunnen wekken uit de beek van de vier watermolens. Foto Erik Gyselinck
Merchtem - Merchtem laat onderzoeken of elektriciteit kan worden gewonnen uit de Grote Molenbeek om duizend gezinnen van energie te voorzien.
Het gemeentebestuur anticipeert op het mogelijk afblazen van de geplande drie windmolens in Peizegem. Het laat onderzoeken of er energie kan worden opgewekt uit het verval van de Grote Molenbeek.
Vier locaties lenen er zich toe. Het zijn de vroegere watermolens Berben, Trappenhoeve, Passerel 'Collier' en Smettes.
'Vanaf één tot tien meter verval stroomafwaarts bekeken kan er energie worden gewonnen aan de vier vroegere watermolens in de gemeente', legt burgemeester Eddie De Block (Open VLD) uit. 'Zoals de molens vroeger in beweging gebracht werden om het graan te malen, moet het mogelijk zijn groene energie te halen uit de Grote Molenbeek.'
'We namen contact op met de firma Evolion, die zal nagaan of de vier locaties in aanmerking komen als toekomstige waterkrachtcentrales. Het is een zeer milieuvriendelijk project zonder visuele hinder, zonder vissterfte bij de doortocht van de schroef in het water en vooral zonder hinder voor aangelanden', zegt de burgemeester.
'Het bedrijf berekent dat duizend gezinnen op die manier van energie kunnen voorzien worden, dat is vijftien procent van de bevolking. Bedoeling van de onderneming is in samenwerking met de gemeente en de provincie een eerste proefproject van dien aard in Vlaanderen op te starten.'
De Block maakt zich sterk dat de waterkrachtcentrales over twee jaar in gebruik kunnen worden genomen.
 
VMMA, "Merchtem haalt energie uit beek", VTM-Het Nieuws, 29.07.2011
Het Vlaams-Brabantse Merchtem wil als 1e gemeente in Vlaanderen alternatieve stroom halen uit water. Omdat op veel plaatsen protest groeit tegen windmolens, gaat de gemeente 6 hydrodynamische schroeven plaatsen in de Grote Molenbeek.

Literatuur

M. Sacré, "Merchtem in woord en beeld", s.l., 1927;
M. Sacré, "Geschiedenis der gemeente Merchtem", Roeselare, 1904;
M. Sacré, "Kroniek- en Oorkondenboek van Merchtem", Gent, 1904;
Herman Holemans, "Kadastergegevens: 1835-1985. Brabantse wind- en watermolens. Deel 3: arrondissement Halle-Vilvoorde (M-Z)", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem", 1992;
M.A. Duwaerts e.a., "De molens in Brabant", Brussel, Dienst voor Geschiedkundige en Folkloristische Opzoekingen van de Provincie Brabant, 1961.
Pol Feytens, "De O.L.V. maaltijden in de kerk van Merchtem", in: Eigen Schoon en de Brabander, jg. 60, nr. 1 (jan.-feb.-mrt 2007), p. 126.

Persberichten
Erik Gyselinck, "Gemeente laat onderzoek uitvoeren. Grote Molenbeek kan groene energie leveren", Het Nieuwsblad, 29.07.2011.
VMM1, "Merchtem haalt energie uit beek", VTM-Het Nioeuws, 29.07.2011.