Molenzorg
Nederbrakel (Brakel), Oost-Vlaanderen
<p>Slijpkotmolen<br />Molen Menschaert</p>
Foto: Robert Van Ryckeghem, aug. 2009
Naam

Slijpkotmolen
Molen Menschaert

Ligging Kleibergstraat 3
9660 Nederbrakel (Brakel)

Jagerij
op de Meerbeek (bypass)
thans gedempt
kadasterperceel A270


toon op kaart
Geo positie 50.804493, 3.750883
Eigenaar M. Menschaert
Gebouwd Voor 1571 / 1783
Type Bovenslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Vroeger slijpmolen, later oliemolen, ook moutmoulen
Gevlucht/Rad Metalen bovenslagrad (verdwenen)
Inrichting Grotendeels aanwezig: twee maalstoelen
Toestand Gerenoveerd gebouw
Bescherming ---,
Niet beschermd, wel op vastgestelde inventaris bouwkundig erfgoed
Molenaar Geen
Openingstijden Op aanvraag (tel. 055 42 62 80, M. Menschaert)

Beschrijving / geschiedenis

De benaming Slijpkotmolen verwijst  naar een vroegere functie als slijpmolen.  Deze watermolen ligt op de Meerbeek, die ontspringt dichtbij de Hoogstraat te Zegelsem en uitmondt in de Zwalm. De molenvijver ligt aan de andere kant van de steenweg naar Oudenaarde.

De molen hing af van de heerlijkheid Nederbrakel, een bezit van de familie Lalaing van Schorisse. In 1571 werd de molen vermeld als een oliemolen (toenmalige plaatsnaam: Eeckeveld). Voor 1834 werd de molen een graan- en moutmolen en op het laatst enkel een graanmolen

Het huidig gebouw dateert van 1783: dat jaartal komt voor in de geveltopankers. Dat jaartal is ook te lezen op een balk in het woonhuis. Het molengebouw maakt deel uit van een hoeve.

De watermolen werd in 1834 ingedeeld in klasse 1 met een kadastraal inkomen van (slechts) 96 frank.

Eigenaars na 1830:
- voor 1834, eigenaar: Bousart Jan-Baptist, zonder beroep te Nederbrakel
- later, erfenis: de erfgenamen (overlijden van Jan-Baptist Bousart)
- 20.01.1854, deling: broers en zus Van de Mergel: a) Van de Mergel Charles Antoine, landbouwer te Nederbrakel, b) Van de Mergel François, landbouwer te Nederbrakel, c) Van de Mergel Frédéric, landbouwer te Deftinge en d) Van de Mergel Marie Thérèse, weduwe Van der Linden François, landbouwster te Michelbeke (notaris Rombaut)
- 02.08.1856, verkoop: Menschaert-Lampo Jan-Baptist, brouwer te Nederbrakel (notaris Rombaut)
- later, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Jan-Baptist Menschaert)
- 17.02.1870, deling: Lampo Rosalie, weduwe Menschaert Jan-Baptist, landbouwer te Nederbrakel (notaris Minnaert)
- 02.07.1884, deling: Menschaert Frederik August, molenaar te Nederbrakel (notaris Van Damme)
- 23.04.1907, deling: Menschaert-Van den Bossche Emile en de kinderen, landbouwer te Nederbrakel (notaris Van Damme)
- 09.01.1912, verkoop: Menschaert-Sclos Victor Emiel, landbouwer te Nederbrakel (notaris Van Damme)
- 08.03.1941, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Victor Menschaert)
- 1945? erfenis: Menschaert-Hillemoes Arthur Emilius Josephus, landbouwer te Nederbrakel
- 21.11.1970, erfenis: Menschaert Arthur Emilius Josephus, zonder beroep te Nederbrakel (overlijden van vrouw Hillemoes)
- 06.05.1973, erfenis: de kinderen (overlijden van Arthur Emilius Menschaert)
- 13.04.1974, verkoop: Menschaert-Ponceau Ernest Victor, te Nederbrakel (notaris Van der Linden)
- 2014, eigenaar: Menschaert M., Nederbrakel

Bij verbouwingswerken in 1983 werd de deur naar de straatkant afgeschaft en verdween het ijzeren bovenslagrad. De spaarvijver is afgeschaft. Het binnenwerk is nog grotendeels aanwezig, met o.m. een vierkantig ingebouwde asput, twee maalstoelen en een luitrommel

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Slijpkotmolen<br />Molen Menschaert</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, aug. 2009

<p>Slijpkotmolen<br />Molen Menschaert</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, aug. 2009

<p>Slijpkotmolen<br />Molen Menschaert</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, aug. 2009

<p>Slijpkotmolen<br />Molen Menschaert</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, aug. 2009

<p>Slijpkotmolen<br />Molen Menschaert</p>

Foto: (c) Prentkaart studio John Verpaalen, Roosendaal (1983)

Aanvullende informatie

De Werkman, 5 april 1878
Dieften. Tusschen Vrijdag en Zaterdag heeft men bij Jan Baptist de Geeter (watermolen) te Nederbrakel tien hennen gestolen, één haan en twee konijnen.

Literatuur

Frans Van de Mergel, "Slijpkotmolen, wat is er aan de hand?" in: Triverius, 1980, nr. 4, p. 5;
P. Bauters & R. Buysse, "De Oostvlaamse watermolens. Inventaris 1980", Gent, 1980 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 11);
P. Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1985 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
Julien Th. Vandeputte, "De molens van het arrondissement Oudenaarde uit hun geschiedenis", Oudenaarde, 1974;
F.D.S., "De Slijp(t)kotmolen", in: Zwalmbode, XXXI, 1971, nr. 1, p. 3;
Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Derde aflevering. De arrondissementen Oudenaarde en Sint-Niklaas", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XVI, 1962, 2 (Gent, 1963);
Herman Holemans, Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 5. Gemeenten M-N, Opwijk, Studiekring Ons Molenheem, 2004.
Jan Bauwens, "Zuid Oostvlaams molennieuws [Klepmolen van Balegem, De Guillotine te Balegem, Windekemolen te Balegem, Opbrakel, Nederbrakel, Nederzwalm, Velzeke]", in: Levende Molens, jg. 6 (1984), nr. 3, p. 20 en 24.
 
Persberichten
De Werkman, 5 april 1878


Laatst bijgewerkt: zaterdag 24 maart 2018
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens