Molenzorg
Outer (Ninove), Oost-Vlaanderen
<p>Watermolen Van Oudenhove</p>
Foto: Robert Van Ryckeghem, aug. 2009
Naam

Watermolen Van Oudenhove

Ligging Roelandersweg 24
9406 Outer (Ninove)

oostzijde
vroegere Watermolenweg
200 m Z v.d. kerk
op de Molenbeek
kadasterperceel A1039 (oliemolen)
en B592bis (korenmolen)


toon op kaart
Geo positie 50.839897, 3.998355
Eigenaar Marc Bauwens-Van Oudenhove
Gebouwd rond 1500 / voor 1775
Type Bovenslag watermolen
Functie Koren- en oliemolen
Kenmerken Vroeger een dubbelmolen
Gevlucht/Rad Bovenslagrad (verwijderd)
Inrichting Nog aanwezg: vier steenkoppels, gietijzeren overbrenging
Toestand Gerenoveerd als woonhuis
Bescherming DSG: dorps- en stadsgezicht,
01.09.1986. Niet vastgesteld als bouwkundig erfgoed.
Molenaar Geen
Openingstijden Niet toegankelijk
Verwijzing

 

 

Beschrijving / geschiedenis

De Watermolen van Oudenhove is een koren- en (vroeger ook olie-)watermolen met (verwijderd) bovenslagrad op de Molenbeek, aan de oostzijde van de Roelandersweg (nr. 24), de vroegere Watermolenweg, gelegen aan de westzijde van de Smid Lambrechtstraat.

De watermolen maakte deel uit van een boerderij en is gelegen tussen de zijgevels van het boerenhuis en de schuur.  Voor de laatste renovatie en inrichting als woonhuis waren de 19de-eeuwse bakstenen gebouwen onder zadeldaken (Vlaamse pannen) witbeschilderd. Het was een dubbelmolen: op de ene oever van de Molenbeek staat sinds voor 1500 een korenmolen, op de andere oever sinds voor 1770 eveneens een korenmolen, maar in 1864 omgevormd in een oliemolen.

We zien de watermolen, telkens zonder benaming, aangeduid op de Ferrariskaart (ca. 1775), met roodgekleurde gebouwen (dus in baksteen), de Atlas der Buurtwegen (ca. 1844), de topografische kaart van Vandermaelen (ca. 1850) en de kadastrale kaart van P.C. Popp (ca. 1860).

Eigenaar in 1781 was Martin Maes, onderpastoor van de parochie Steenhuize. Hij zag zich dan echter genoodzaakt om in Outer een graanwindmolen op te richten, aangezien de watermolen tijdens het grootste deel van de zomer onvoldoende water had om te kunnen draaien, waardoor de inwoners van Outer genoodzaakt waren hun graan in andere dorpen te laten malen. Tegen de octrooiaanvraag van de windmolen werd geen bezwaar aangetekend en het octrooi  werd op 6 december 1781 verleend (zie: Outer, Molen Prieels, onder "Verdwenen molens").

Kadastrale beschrijving uit 1811:
"il existe deux moulins dans la commune d'Outer: l'un est à eau et l'autre à vent, tous deux servant à moudre du grain et sont occupés par les propriétaires en sort qu'il a été impossible de connaître la valeur locative d'aucun d'eux. J'estime en égard à leurs grandeur et situation qu'ils peuvent être évalués, savoir le moulin à vent à frs. 300, déduction faite d'un tiers pour réparations et entretien, donne un revenu net de 200 frs. Le moulin à eau à frs. 375, déduction faite d'un tiers pour réparations et entretien, donne un revenu net de 250 frs."

Eigenaar rond 1780 was Martinus Maes, onderpastoor van Steenhuize van 1768 tot zijn overlijden in 1810. Op 25 september 1781 vroeg hij toestemming om naast zijn watermolen een windmolen op te richten. Deze houten graanmolen werd effectief gebouwd maar reeds afgebroken in 1847.

Eigenaars:
- 1781; eigenaar: Maes Martinus, onderpastoor van de parochie Steenhuize
- voor 1834, eigenaar: a) Prieels Joannes-Baptista, eigenaar te Liedekerke, rentenier te Aalst en b) Prieels Catherina Albertine Rosalie, zonder beroep te Liedekerke
- 20.01.1845, verkoop: Van Oudenhove-Van Damme Josephus, landbouwer te Pamel, later te Appelterre (notaris Bert)
- na 1864, erfenis: de weduwe (overlijden van Josephus Van Oudenhove)
- 23.06.1879, gift: (voor 1/2 vruchtgebruik) Van Oudenhove-Van Damme Josephus, de weduwe, molenarin te OUter en (voor 1/2 naakte eigendom + 1/2 volle eigendom): a) Van Oudenhove Eduard, molenaar te Outer, b) Van Oudenhove Hippoliet, moelnaar te Outer, c) Van Oudenhove Pieter, winkelier te Ninove, d) Van Oudenhove Désiré, landbouwer te Ninove, e) Van Oudenhove Philomena, echtgenote Van der Kelen Jan en g) Van Oudenhove Berlinda, echtgenote Fermon August, hoefsmid te Sint-Jans-Moelnbeek (notaris Van der Schueren - water- en stoommolen)
- 23.10.1879, deling: (voor vruchtgebruik) Van Oudenhove-Van Damme Josephus, de weduwe, molenarin te Outer en (voor naakte eigendom): a) Van Oudenhove Eduard, molenaar te Outer en b) Van Oudenhove Hippoliet, handelaar te Sint-Jans-Molenbeek (notaris Van der Schueren)
- 28.02.1886, verkoop: (voor vruchtgebruik) Van Oudenhove-Van Damme Josephus, de weduwe, molenarin te Outer en (voor naakte eigendom) Van Oudenhove Eduard, molenaar te Outer (notaris Roman)
- 19.04.1898, einde vruchtgebruik: Van Oudenhove Eduard, zonder beroep te Ninove (overlijden van de weduwe Van Damme van Joseph Van Oudenhove)
- 07.02.1910, lic: (de kinderen van Désiré): a) Van Oudenhove Pieter, molenaar te Outer, b) Van Oudenhove Omer en c) Van Oudenhove Joseph (notaris Van de Velde - stoom- en watermolen)
- 01.07.1927, afstand: Van Oudenhove-De Kegel Petrus, molenaar te Outer (notaris Van de Velde - watermolen en "moteur")
- 04.11.1952, afstand: Van Oudenhove-De Schepper Desiré Roger, landbouwer te Outer (notaris Roman - korenwatermolen)
- 2014, eigenaar: Bauwens-Van Oudenhove Marc, Outer

Sinds 1845 is de boerderij met de watermolen in het bezit van de familie Van Oudenhove; voorheen was de familie Prieels eigenaar.

Kort voor 1879 werd de molen uitgebreid met een stoommachinehuis (aansluitend bij de watermolen, achteraan langsheen de beek), gekenmerkt door boogramen met ijzeren roedenverdeling. De stoommachine werd ca. 1920 vervangen door een armgasmotor en deze op zijn beurt in 1928 door de nog aanwezige elektromotor.

De oliemolen op de linkeroever viel rond 1900 stil en werd in 1903 verbouwd tot een landgebouw. Deze oliemolen kon ook door een rosmolen worden aangedreven: getuige daarvan de ronde muur aan de achterzijde. De muur aan de voorzijde werd rond 1955 gerecht. We zien deze rondingen aan de voorgevel en achtergevel weergegeven in de Atlas der Buurtwegen (ca. 1844) en de kadastrale kaart van P.C. Popp (ca. 1860). Het oliemolengebouw is thans gesloopt.

Van de molenvleugel op de rechteroever werd het ijzeren bovenslagrad  in 1967 verwijderd.

De korenmolen werd gerenoveerd tot woonhuis. Hierbij werd het delen van het binnenwerk (met gietijzeren overbrengingen voor vier koppels maalstenen) behouden. Er werd onderzocht of de plaatsing van een nieuw rad voor de opwekking van groene stroom haalbaar is.

Het molencomplex maakt deel uit van het beschermde dorpsgezicht van de dorpskern van Outer (01.09.1986), maar werd niet weerhouden als vastgesteld bouwkundig erfgoed. De inventaris bouwkundig erfgoed van het Agentschap Onroerend Erfgoed vermeldt: "Verbouwd of Gesloopt".

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Watermolen Van Oudenhove</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, aug. 2009

<p>Watermolen Van Oudenhove</p>

Foto: Marc Bauwens, 16.02.2010

<p>Watermolen Van Oudenhove</p>

Foto: Marc Bauwens, 16.02.2010

<p>Watermolen Van Oudenhove</p>

Foto: John Verpaalen, Roosendaal, febr. 1982

<p>Watermolen Van Oudenhove</p>

Oude prentkaart (coll. R. Van Ryckeghem, Koolkerke)

Literatuur

Archieven
Algemeen Rijksarchief Brussel, Financiële Raad, nr. 1914 . Octrooi aan Martin Maes, eigenaar van de Watermolen van Outer, om in Outer een graanwindmolen op te richten, 06.12.1781.

Werken
H. Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 6. Gemeenten O-R", Opwijk, 2006, p. 37-38.
Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Eerste aflevering. De arrondissementen Aalst en Dendermonde", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XIV, 1960, 3 (Gent, 1962).
P. Huys, "Uit velerlei eeuwen...", p. 61.
F. De Potter en P. Broeckaert, "Geschiedenis van de gemeenten in Oost-Vlaanderen".
D'Huyvetter C., de Longie B. & Eeman M. m.m.v. Linters A. Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N2 (H-Z), Brussel - Gent, 1978.

Mailberichten
Marc Bauwens-Van Oudenhove, 16.02.2010 (eigenaar-bewoner).
Maarten Osstyn, Adegem, 24.08.2014.


Laatst bijgewerkt: dinsdag 11 juli 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <p>Watermolen Van Oudenhove</p>, Outer (Ninove)homevorige paginaNaar Verdwenen Molens