Molenzorg
navigatie Velm (Sint-Truiden), Limburg
Naam Molen van Velm
Halingenmolen
Ligging Halingenstraat 69
3806 Velm (Sint-Truiden)
op de Molenbeek
kadasterperceel C49E3
Geo positie 50.771851, 5.138872
Eigenaar Peter Wintmolders
Gebouwd Voor 1820
Type Bovenslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Natuurstenen basis
Gevlucht/Rad Bovenslagrad (verwijderd)
Inrichting Verwijderd
Toestand Gerenoveerd gebouw
Bescherming ---,
Niet beschermd
Molenaar Geen
Openingstijden Enkele gedeelten op aanvraag (tel. 011 591815, P. Wintmolders)
Ten Bruggencatenr. 51818
Molen van Velm<br />Halingenmolen

Foto: Paul Bauduin, Molenbeersel, 28.03.2008  

Beschrijving / geschiedenis

Velm ligt ten n oorden van de Molenbeek op het Haspengouws leemplateau.

De Molen van Velm op de Molenbeek in de Halingenstraat 69 is een onderslagmolen met verwijderd rad en dito binnenwerk. Hij werd vooor 1830 opgericht.

Volgens het kadasterraport van 1840 werd het wateraangevoerd door "eene houten goot" naar het bovenslagrad. Een paar molenstenen werd gebruikt om "eene of nadere soort van graen" te malen. Over de maalvaardigheid van deze molen meldt het rapport: "... de waeterval is wat men wenschen kan en heeft goeden aftrek, zoo dat weinig waeter het fabrijkgebouw in beweging brengt, echter moet het zelve van tijd tot tijd bij gebrek van waeter gedurende den zomer stilstaen".

De bestendige deputatie van de provincie Limburg keurde op 27 augustus 1847 de vastgestelde pegelhoogte van 0,603 meter (en 1,800 meter aan de sluis van de spaarvijver) goed. De toenmalige eigenaar was de weduwe van Pieter Boonen.

Eigenaars na 1840:
- voor 1844, eigenaar: Boonen Pieter, de weduwe, landbouwer te Velm
- 1854, erfenis: Boonen Pieter Jan, eigenaar te Velm
- 1898, verkoop: Vroonen-Hoebaers Narcisus, de weduwe, eigenares te Gelinden
- 1898, erfenis: Vroonen-Vroonen Joseph, eigenaar te Engelmanshoven
- 1899: de weduwe en kinderen
- 1918, gift: Smeyers-Vroonen Marie Charles, nijveraar te Jeuk
- 1919, verkoop: Peten-Vanhalen Clement, landbouwingenieur (later stoker) te Velm
- 1929: de weduwe en kinderen
- 2007: Wintmolders Pieter
- 2014: Thierie Dominique

In de 19de eeuw was de molen in het bezit van de landbouwersfamilie Boonen (voor 1830-1898) en Vroonen (1898-1919).  In 1919 kocht Clement Peten-Vanhalen (+1929), landbouwingenieur (later stoker) te Velm de molen aan.

In 1923 werd de molen gedeeltelijk herbouwd. De molen werd in 1930 ontmanteld en gebruikt als landgebouw.
Eigenaar-bewoner Pieter Wintmolders renoveerde in 2007-2008 het vervallen molengebouw en ook de met instorting bedreigde waterval. Daartoe werd het water van de Molenbeek tijdelijk omgeleid.
De vroegere spaarvijver van de molen werd vergroot om te dienen als bufferbekken tegen overstromingen.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

Lieven Denewet, "Inventaris van de Limburgse watermolens met hun pegelhoogtes (1846-1849)", Molenecho's, 39, 2011, nr. 2
Herman Holemans & Werner Smet, "Limburgse watermolens. Kadastergegevens: 1844-1980", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem, 1985, p. 88
Petra Boekstal & Jozef Smeesters, "Langs Molenbeek en Melsterbeek in Sint-Truiden. De vier elementen", Sint-Truiden, Stadsbestuur, 2010, p. 18-19.
V. Jacobs, "De Halingenmolen te Velm", Studiekring Ons Molenheem, 36e jg., nr. 3, 2011, p. 66.
Veerle Jacobs, "Molens in Sint-Truiden - Gingelom - Borgloon", Tongeren, Werkgroep Molenzorg Zuid-Limburg, 1983.

Persberichten
Els, "Waterval", in: Het Nieuwsblad, 06.07.2007.
Egide Lismond, "Dammen tegen water en modder. Aanleg van dijken in Velm en bij Halmaal", in: Het Nieuwsblad, 19.05.2006.

Mailberichten
Jos Van Nuffel, 21.02.2018

Overige foto's

transparant

Molen van Velm<br />Halingenmolen

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 18.04.2010

Molen van Velm<br />Halingenmolen

Foto: Paul Bauduin, Molenbeersel, 28.03.2008

Molen van Velm<br />Halingenmolen

Foto: Paul Bauduin, Molenbeersel, 28.03.2008

Molen van Velm<br />Halingenmolen

Foto: Paul Bauduin, Molenbeersel, 28.03.2008

Molen van Velm<br />Halingenmolen

Foto: Armand Carre, 1978 (vzw Levende Molens - Molenzorg, coll. R. Van Ryckeghem)


Laatst bijgewerkt: zondag 13 december 2020
Stuur uw teksten over deze molen
Stuur uw foto's van deze molen
  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen Molen van Velm<br />Halingenmolen, Velm (Sint-Truiden)homevorige paginaNaar Verdwenen Molens